১৪. সুজাতবুদ্ধৱংসৱণ্ণনা

ততো তস্সাপৰভাগে তস্মিংযেৱ মণ্ডকপ্পে অনুপুব্বেন অপৰিমিতাযুকেসু সত্তেসু অনুক্কমেন পৰিহাযিত্ৱা নৱুতিৱস্সসহস্সাযুকেসু জাতেসু সুজাতৰূপকাযো পৰিসুদ্ধজাতো সুজাতো নাম সত্থা লোকে উদপাদি. সোপি পাৰমিযো পূৰেত্ৱা তুসিতপুৰে নিব্বত্তিত্ৱা ততো চৱিত্ৱা সুমঙ্গলনগৰে উগ্গতস্স নাম ৰঞ্ঞো কুলে পভাৱতিযা নাম অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গহেত্ৱা দসন্নং মাসানং অচ্চযেন মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমি. নামগ্গহণদিৱসে চস্স নামং কৰোন্তো সকলজম্বুদীপে সব্বসত্তানং সুখং জনযন্তো জাতোতি ‘‘সুজাতো’’ ত্ৱেৱস্স নামমকংসু. সো নৱৱস্সসহস্সানি অগাৰং অজ্ঝাৱসি. সিৰী উপসিৰী সিৰিনন্দো চাতি তস্স তযো পাসাদা অহেসুং. সিৰীনন্দাদেৱিপ্পমুখানি তেৱীসতি ইত্থিসহস্সানি পচ্চুপট্ঠিতানি অহেসুং.

সো চত্তাৰি নিমিত্তানি দিস্ৱা সিৰীনন্দাদেৱিযা উপসেনে নাম পুত্তে উপ্পন্নে হংসৱহং নাম ৱৰতুৰঙ্গমাৰুয্হ মহাভিনিক্খমনং নিক্খমিত্ৱা পব্বজি. তং পন পব্বজন্তং মনুস্সানং কোটি অনুপব্বজি. অথ সো তেহি পৰিৱুতো নৱ মাসে পধানচৰিযং চৰিত্ৱা ৱিসাখপুণ্ণমায সিৰীনন্দননগৰে সিৰীনন্দনসেট্ঠিস্স ধীতায দিন্নং পৰমমধুৰং মধুপাযাসং পৰিভুঞ্জিত্ৱা সালৱনে দিৱাৱিহাৰং ৱীতিনামেত্ৱা সাযন্হসমযে সুনন্দাজীৱকেন দিন্না অট্ঠ তিণমুট্ঠিযো গহেত্ৱা ৱেড়ুবোধিং উপসঙ্কমিত্ৱা তেত্তিংসহত্থৱিত্থতং তিণসন্থৰং সন্থৰিত্ৱা সূৰিযে ধৰমানেযেৱ সমাৰং মাৰবলং ৱিধমিত্ৱা সম্মাসম্বোধিং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা সব্ববুদ্ধানুচিণ্ণং উদানং উদানেত্ৱা সত্তসত্তাহং বোধিসমীপেযেৱ ৱীতিনামেত্ৱা ব্ৰহ্মুনা আযাচিতো অত্তনো কনিট্ঠভাতিকং সুদস্সনকুমাৰং পুৰোহিতপুত্তং দেৱকুমাৰঞ্চ চতুসচ্চধম্মপটিৱেধসমত্থে দিস্ৱা আকাসেন গন্ত্ৱা সুমঙ্গলনগৰসমীপে সুমঙ্গলুয্যানে ওতৰিত্ৱা উয্যানপালেন অত্তনো ভাতিকং সুদস্সনকুমাৰং পুৰোহিতপুত্তং দেৱকুমাৰঞ্চ পক্কোসাপেত্ৱা তেসং সপৰিৱাৰানং মজ্ঝে নিসিন্নো ধম্মচক্কং পৱত্তেসি. তত্থ অসীতিযা কোটীনং ধম্মাভিসমযো অহোসি. অযং পঠমাভিসমযো অহোসি.

যদা পন ভগৱা সুদস্সনুয্যানদ্ৱাৰে মহাসালমূলে যমকপাটিহাৰিযং কত্ৱা দেৱেসু তাৱতিংসেসু ৱস্সাৱাসং উপাগমি, তদা সত্তত্তিংসসতসহস্সানং ধম্মাভিসমযো অহোসি. অযং দুতিযো অভিসমযো অহোসি. যদা পন সুজাতো দসবলো পিতুসন্তিকং অগমাসি, তদা সট্ঠিসতসহস্সানং ধম্মাভিসমযো অহোসি. অযং ততিযো অভিসমযো অহোসি. তেন ৱুত্তং –

১. ‘‘তত্থেৱ মণ্ডকপ্পম্হি, সুজাতো নাম নাযকো;

সীহহনুসভক্খন্ধো, অপ্পমেয্যো দুৰাসদো.

২. ‘‘চন্দোৱ ৱিমলো বুদ্ধো, সতৰংসীৱ পতাপৱা;

এৱং সোভতি সম্বুদ্ধো, জলন্তো সিৰিযা সদা.

৩. ‘‘পাপুণিত্ৱান সম্বুদ্ধো, কেৱলং বোধিমুত্তমং;

সুমঙ্গলম্হি নগৰে, ধম্মচক্কং পৱত্তযি.

৪. ‘‘দেসেন্তে পৱৰং ধম্মং, সুজাতে লোকনাযকে;

অসীতিকোটী অভিসমিংসু, পঠমে ধম্মদেসনে.

৫. ‘‘যদা সুজাতো অমিতযসো, দেৱে ৱস্সং উপাগমি;

সত্তত্তিংসসতসহস্সানং, দুতিযাভিসমযো অহু.

৬. ‘‘যদা সুজাতো অসমসমো, উপগচ্ছি পিতুসন্তিকং;

সট্ঠিসতসহস্সানং, ততিযাভিসমযো অহূ’’তি.

তত্থ তত্থেৱ মণ্ডকপ্পম্হীতি যস্মিং মণ্ডকপ্পে সুমেধো ভগৱা উপ্পন্নো, তত্থেৱ কপ্পে সুজাতোপি ভগৱা উপ্পন্নোতি অত্থো. সীহহনূতি সীহস্স ৱিয হনু অস্সাতি সীহহনু. সীহস্স পন হেট্ঠিমহনুমেৱ পুণ্ণং হোতি, ন উপৰিমং. অস্স পন মহাপুৰিসস্স সীহস্স হেট্ঠিমহনু ৱিয দ্ৱেপি পৰিপুণ্ণানি দ্ৱাদসিযং পক্খস্স চন্দসদিসানি হোন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘সীহহনূ’’তি. উসভক্খন্ধোতি উসভস্সেৱ সমপ্পৱট্টক্খন্ধো, সুৱট্টিতসুৱণ্ণালিঙ্গসদিসক্খন্ধোতি অত্থো. সতৰংসীৱাতি দিৱসকৰো ৱিয. সিৰিযাতি বুদ্ধসিৰিযা. বোধিমুত্তমন্তি উত্তমং সম্বোধিং.

সুধম্মৱতীনগৰে সুধম্মুয্যানে আগতানং মনুস্সানং ধম্মং দেসেত্ৱা সট্ঠিসতসহস্সানি এহিভিক্খুভাৱেন পব্বাজেত্ৱা তেসং মজ্ঝে পাতিমোক্খং উদ্দিসি, সো পঠমো সন্নিপাতো অহোসি. ততো পৰং তিদিৱোৰোহণে ভগৱতো পঞ্ঞাসসতসহস্সানং দুতিযো সন্নিপাতো অহোসি. পুন ‘‘সুদস্সনকুমাৰো ভগৱতো সন্তিকে পব্বজিত্ৱা অৰহত্তং পত্তো’’তি সুত্ৱা ‘‘মযম্পি পব্বজিস্সামা’’তি আগতানি চত্তাৰি পুৰিসসতসহস্সানি গহেত্ৱা সুদস্সনত্থেৰো সুজাতং নৰাসভং উপসঙ্কমি. তেসং ভগৱা ধম্মং দেসেত্ৱা এহিভিক্খুপব্বজ্জায পব্বাজেত্ৱা চতুৰঙ্গসমন্নাগতে সন্নিপাতে পাতিমোক্খং উদ্দিসি, সো ততিযো সন্নিপাতো অহোসি. তেন ৱুত্তং –

৭. ‘‘সন্নিপাতা তযো আসুং, সুজাতস্স মহেসিনো;

খীণাসৱানং ৱিমলানং, সন্তচিত্তান তাদিনং.

৮. ‘‘অভিঞ্ঞাবলপ্পত্তানং, অপ্পত্তানং ভৱাভৱে;

সট্ঠিসতসহস্সানি, পঠমং সন্নিপতিংসু তে.

৯. ‘‘পুনাপৰং সন্নিপাতে, তিদিৱোৰোহণে জিনে;

পঞ্ঞাসসতসহস্সানং, দুতিযো আসি সমাগমো.

১০. ‘‘উপসঙ্কমন্তো নৰাসভং, সুদস্সনো অগ্গসাৱকো;

চতূহি সতসহস্সেহি, সম্বুদ্ধং উপসঙ্কমী’’তি.

তত্থ অপ্পত্তানন্তি ভৱাভৱে অসম্পত্তানন্তি অত্থো. ‘‘অপ্পৱত্তা ভৱাভৱে’’তিপি পাঠো, সোযেৱত্থো. তিদিৱোৰোহণেতি সগ্গলোকতো ওতৰন্তে কত্তুকাৰকে দট্ঠব্বো. কাৰকৱিপল্লাসেন ৱুত্তং. অথ ৱা তিদিৱোৰোহণেতি তিদিৱতো ওতৰণে. জিনেতি জিনস্স, সামিঅত্থে ভুম্মং দট্ঠব্বং.

তদা কিৰ অম্হাকং বোধিসত্তো চক্কৱত্তিৰাজা হুত্ৱা ‘‘বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো’’তি সুত্ৱা ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মকথং সুত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স সত্তহি ৰতনেহি সদ্ধিং চতুমহাদীপৰজ্জং দত্ৱা সত্থু সন্তিকে পব্বজি. সকলদীপৱাসিনো জনা ৰট্ঠুপ্পাদং গহেত্ৱা আৰামিককিচ্চং সাধেত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখস্স সঙ্ঘস্স নিচ্চং মহাদানমদংসু. সোপি নং সত্থা – ‘‘অনাগতে গোতমো নাম বুদ্ধো ভৱিস্সতী’’তি ব্যাকাসি. তেন ৱুত্তং –

১১. ‘‘অহং তেন সমযেন, চতুদীপম্হি ইস্সৰো;

অন্তলিক্খচৰো আসিং, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

১৩. ‘‘চতুদীপে মহাৰজ্জং ৰতনে সত্ত উত্তমে;

বুদ্ধে নিয্যাতযিত্ৱান, পব্বজিং তস্স সন্তিকে.

১৪. ‘‘আৰামিকা জনপদে, উট্ঠানং পটিপিণ্ডিয;

উপনেন্তি ভিক্খুসঙ্ঘস্স, পচ্চযং সযনাসনং.

১৫. ‘‘সোপি মং বুদ্ধো ব্যাকাসি, দসসহস্সিম্হি ইস্সৰো;

তিংসকপ্পসহস্সম্হি, অযং বুদ্ধো ভৱিস্সতি.

১৬. ‘‘পধানং পদহিত্ৱান…পে… হেস্সাম সম্মুখা ইমং.

১৭. ‘‘তস্সাপি চৱনং সুত্ৱা, ভিয্যো হাসং জনেসহং;

অধিট্ঠহিং ৱতং উগ্গং, দসপাৰমিপূৰিযা.

১৮. ‘‘সুত্তন্তং ৱিনযঞ্চাপি, নৱঙ্গং সত্থুসাসনং;

সব্বং পৰিযাপুণিত্ৱান, সোভযিং জিনসাসনং.

১৯. ‘‘তত্থপ্পমত্তো ৱিহৰন্তো, ব্ৰহ্মং ভাৱেত্ৱ ভাৱনং;

অভিঞ্ঞাপাৰমিং গন্ত্ৱা, ব্ৰহ্মলোকমগঞ্ছহ’’ন্তি.

তত্থ চতুদীপম্হীতি সপৰিৱাৰদীপানং চতুন্নং মহাদীপানন্তি অত্থো. অন্তলিক্খচৰোতি চক্কৰতনং পুৰক্খত্ৱা আকাসচৰো. ৰতনে সত্তাতি হত্থিৰতনাদীনি সত্ত ৰতনানি. উত্তমেতি উত্তমানি. অথ ৱা উত্তমে বুদ্ধেতি অত্থো দট্ঠব্বো. নিয্যাতযিত্ৱানাতি দত্ৱান. উট্ঠানন্তি ৰট্ঠুপ্পাদং, আযন্তি অত্থো. পটিপিণ্ডিযাতি ৰাসিং কত্ৱা সংকড্ঢিত্ৱা. পচ্চযন্তি চীৱৰাদিৱিৱিধং পচ্চযং. দসসহস্সিম্হি ইস্সৰোতি দসসহস্সিলোকধাতুযং ইস্সৰো, তদেতং জাতিক্খেত্তং সন্ধায ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. অনন্তানং লোকধাতূনং ইস্সৰো ভগৱা. তিংসকপ্পসহস্সম্হীতি ইতো পট্ঠায তিংসকপ্পসহস্সানং মত্থকেতি অত্থো.

তস্স পন সুজাতস্স ভগৱতো সুমঙ্গলং নাম নগৰং অহোসি, উগ্গতো নাম ৰাজা পিতা, পভাৱতী নাম মাতা, সুদস্সনো চ সুদেৱো চ দ্ৱে অগ্গসাৱকা, নাৰদো নামুপট্ঠাকো, নাগা চ নাগসমালা চ দ্ৱে অগ্গসাৱিকা, মহাৱেড়ুৰুক্খো বোধি, সো কিৰ মন্দচ্ছিদ্দো ঘনক্খন্ধো পৰমৰমণীযো ৱেড়ুৰিযমণিৱণ্ণেহি ৱিমলেহি পত্তেহি সঞ্ছন্নৱিপুলসাখো মযূৰপিঞ্ছকলাপো ৱিয ৱিৰোচিত্থ. তস্স পন ভগৱতো সৰীৰং পণ্ণাসহত্থুব্বেধং অহোসি, আযু নৱুতিৱস্সসহস্সানি, সিৰীনন্দা নামস্স অগ্গমহেসী, উপসেনো নাম পুত্তো. তুৰঙ্গৱৰযানেন নিক্খমি. সো পন চন্দৱতীনগৰে সিলাৰামে পৰিনিব্বাযি. তেন ৱুত্তং –

২০. ‘‘সুমঙ্গলং নাম নগৰং, উগ্গতো নাম খত্তিযো;

মাতা পভাৱতী নাম, সুজাতস্স মহেসিনো.

২৫. ‘‘সুদস্সনো সুদেৱো চ, অহেসুং অগ্গসাৱকা;

নাৰদো নামুপট্ঠাকো, সুজাতস্স মহেসিনো.

২৬. ‘‘নাগো চ নাগসমালা চ, অহেসুং অগ্গসাৱিকা;

বোধি তস্স ভগৱতো, মহাৱেড়ূতি ৱুচ্চতি.

২৭. ‘‘সো চ ৰুক্খো ঘনক্খন্ধো, অচ্ছিদ্দো হোতি পত্তিকো;

উজু ৱংসো ব্ৰহা হোতি, দস্সনীযো মনোৰমো.

২৮. ‘‘একক্খন্ধো পৱড্ঢিত্ৱা, ততো সাখা পভিজ্জতি;

যথা সুবদ্ধো মোৰহত্থো, এৱং সোভতি সো দুমো.

২৯. ‘‘ন তস্স কণ্টকা হোন্তি, নাপি ছিদ্দং মহা অহু;

ৱিত্থিণ্ণসাখো অৱিৰলো, সন্দচ্ছাযো মনোৰমো.

৩১. ‘‘পঞ্ঞাসৰতনো আসি, উচ্চত্তনেন সো জিনো;

সব্বাকাৰৱৰূপেতো, সব্বগুণমুপাগতো.

৩২. ‘‘তস্স পভা অসমসমা, নিদ্ধাৱতি সমন্ততো;

অপ্পমাণো অতুলিযো, ওপম্মেহি অনূপমো.

৩৩. ‘‘নৱুতিৱস্সসহস্সানি, আযু ৱিজ্জতি তাৱদে;

তাৱতা তিট্ঠমানো সো, তাৰেসি জনতং বহুং.

৩৪. ‘‘যথাপি সাগৰে ঊমী, গগনে তাৰকা যথা;

এৱং তদা পাৱচনং, অৰহন্তেহি চিত্তিতং.

৩৫. ‘‘সো চ বুদ্ধো অসমসমো, গুণানি চ তানি অতুলিযানি;

সব্বং তমন্তৰহিতং, ননু ৰিত্তা সব্বসঙ্খাৰা’’তি.

তত্থ অচ্ছিদ্দোতি অপ্পচ্ছিদ্দো. ‘‘অনুদৰা কঞ্ঞা’’তিআদীসু ৱিয দট্ঠব্বং. কেচি ‘‘ছিদ্দং হোতি পৰিত্তক’’ন্তি পঠন্তি. পত্তিকোতি বহুপত্তো, কাচমণিৱণ্ণেহি পত্তেহি সঞ্ছন্নোতি অত্থো. উজূতি অৱঙ্কো অকুটিলো. ৱংসোতি ৱেড়ু. ব্ৰহাতি সমন্ততো মহা. একক্খন্ধোতি অৱনিৰুহো একো অদুতিযো চাতি অত্থো. পৱড্ঢিত্ৱাতি ৱড্ঢিত্ৱা. ততো সাখা পভিজ্জতীতি ততো ৱংসগ্গতো পঞ্চৱিধা সাখা নিক্খমিত্ৱা পভিজ্জিত্থ. ‘‘ততো সাখা পভিজ্জথা’’তিপি পাঠো. সুবদ্ধোতি সুট্ঠু পঞ্চবন্ধনাকাৰেন বদ্ধো. মোৰহত্থোতি আতপসন্নিৱাৰণত্থং কতো বদ্ধো মোৰপিঞ্ছকলাপো ৱুচ্চতি.

ন তস্স কণ্টকা হোন্তীতি তস্স ৱংসস্স কণ্টকিনোপি ৰুক্খস্স কণ্টকা নাহেসুং. অৱিৰলোতি অৱিৰলসাখাসঞ্ছন্নো. সন্দচ্ছাযোতি ঘনচ্ছাযো, অৱিৰলত্তাৱ সন্দচ্ছাযোতি ৱুত্তো. পঞ্ঞাসৰতনো আসীতি পঞ্ঞাসহত্থো অহোসি. সব্বাকাৰৱৰূপেতোতি সব্বেন আকাৰেন ৱৰেহিযেৱ উপেতো সব্বাকাৰৱৰূপেতো নাম. সব্বগুণমুপাগতোতি অনন্তৰপদস্সেৱ ৱেৱচনমত্তং.

অপ্পমাণোতি পমাণৰহিতো, পমাণং গহেতুং অসক্কুণেয্যত্তা ৱা অপ্পমাণো. অতুলিযোতি অতুলো, কেনচি অসদিসোতি অত্থো. ওপম্মেহীতি উপমিতব্বেহি. অনূপমোতি উপমাৰহিতো, ‘‘ইমিনা চ ইমিনা চ সদিসো’’তি ৱত্তুং অসক্কুণেয্যভাৱতো অনূপমোতি অত্থো. গুণানি চ তানীতি গুণা চ তে, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণাদযো গুণাতি অত্থো. লিঙ্গৱিপল্লাসেন ৱুত্তং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.

সুজাতবুদ্ধৱংসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিট্ঠিতো দ্ৱাদসমো বুদ্ধৱংসো.