নিদানকথা

‘‘কেন কত্থ কদা চেতং, ভাসিতং ধম্মমুত্তম’’ন্তি চ, ‘‘কৰিস্সামত্থৱণ্ণন’’ন্তি চ পটিঞ্ঞাতত্তা সা পনাযং অপদানস্সত্থৱণ্ণনা দূৰেনিদানং, অৱিদূৰেনিদানং, সন্তিকেনিদানন্তি ইমানি তীণি নিদানানি দস্সেত্ৱা ৱণ্ণিযমানা যে নং সুণন্তি, তেহি সমুদাগমতো পট্ঠায ৱিঞ্ঞাতত্তা যস্মা সুট্ঠু ৱিঞ্ঞাতা নাম হোতি, তস্মা নং তানি নিদানানি দস্সেত্ৱাৱ ৱণ্ণযিস্সাম.

তত্থ আদিতো তাৱ তেসং নিদানানং পৰিচ্ছেদো ৱেদিতব্বো. দীপঙ্কৰপাদমূলস্মিঞ্হি কতাভিনীহাৰস্স মহাসত্তস্স যাৱ ৱেস্সন্তৰত্তভাৱা চৱিত্ৱা তুসিতপুৰে নিব্বত্তি, তাৱ পৱত্তো কথামগ্গো দূৰেনিদানং নাম. তুসিতভৱনতো পন চৱিত্ৱা যাৱ বোধিমণ্ডে সব্বঞ্ঞুতপ্পত্তি, তাৱ পৱত্তো কথামগ্গো অৱিদূৰেনিদানং নাম. সন্তিকেনিদানং পন তেসু তেসু ঠানেসু ৱিহৰতো তস্মিং তস্মিংযেৱ ঠানে লব্ভতীতি.

১. দূৰেনিদানকথা

তত্ৰিদং দূৰেনিদানং নাম – ইতো কিৰ কপ্পসতসহস্সাধিকানং চতুন্নং অসঙ্খ্যেয্যানং মত্থকে অমৰৱতী নাম নগৰং অহোসি. তত্থ সুমেধো নাম ব্ৰাহ্মণো পটিৱসতি, উভতো সুজাতো মাতিতো চ পিতিতো চ, সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা কুলপৰিৱট্টা, অক্খিত্তো অনুপকুট্ঠো জাতিৱাদেন, অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো. সো অঞ্ঞং কম্মং অকত্ৱা ব্ৰাহ্মণসিপ্পমেৱ উগ্গণ্হি. তস্স দহৰকালেযেৱ মাতাপিতৰো কালমকংসু. অথস্স ৰাসিৱড্ঢকো অমচ্চো আযপোত্থকং আহৰিত্ৱা সুৱণ্ণৰজতমণিমুত্তাদিভৰিতে গব্ভে ৱিৱৰিত্ৱা ‘‘এত্তকং তে, কুমাৰ, মাতু সন্তকং, এত্তকং পিতু সন্তকং, এত্তকং অয্যকপয্যকান’’ন্তি যাৱ সত্তমা কুলপৰিৱট্টা ধনং আচিক্খিত্ৱা ‘‘এতং পটিপজ্জাহী’’তি আহ. সুমেধপণ্ডিতো চিন্তেসি – ‘‘ইমং ধনং সংহৰিত্ৱা ময্হং পিতুপিতামহাদযো পৰলোকং গচ্ছন্তা এককহাপণম্পি গহেত্ৱা ন গতা, মযা পন গহেত্ৱা গমনকাৰণং কাতুং ৱট্টতী’’তি, সো ৰঞ্ঞো আৰোচেত্ৱা নগৰে ভেৰিং চৰাপেত্ৱা মহাজনস্স দানং দত্ৱা তাপসপব্বজ্জং পব্বজি. ইমস্স পনত্থস্স আৱিভাৱত্থং ইমস্মিং ঠানে সুমেধকথা কথেতব্বা. সা পনেসা কিঞ্চাপি বুদ্ধৱংসে নিৰন্তৰং আগতাযেৱ, গাথাবন্ধেন পন আগতত্তা ন সুট্ঠু পাকটা, তস্মা তং অন্তৰন্তৰা গাথাসম্বন্ধদীপকেহি ৱচনেহি সদ্ধিং কথেস্সাম.