মহাসীৱত্থেৰৱত্থু

থেৰো কিৰ অট্ঠাৰস মহাগণে ৱাচেসি. তস্সোৱাদে ঠত্ৱা তিংসসহস্সা ভিক্খূ অৰহত্তং পাপুণিংসু. অথেকো ভিক্খু ‘‘ময্হং তাৱ অব্ভন্তৰে গুণা অপ্পমাণা, কীদিসা নু খো মে আচৰিযস্স গুণা’’তি আৱজ্জন্তো পুথুজ্জনভাৱং পস্সিত্ৱা ‘‘অম্হাকং আচৰিযো অঞ্ঞেসং অৱস্সযো হোতি, অত্তনো ভৱিতুং ন সক্কোতি, ওৱাদমস্স দস্সামী’’তি আকাসেন গন্ত্ৱা ৱিহাৰসমীপে ওতৰিত্ৱা দিৱাট্ঠানে নিসিন্নং আচৰিযং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱত্তং দস্সেত্ৱা একমন্তং নিসীদি.

থেৰো – ‘‘কিং কাৰণা আগতোসি পিণ্ডপাতিকা’’তি আহ. একং অনুমোদনং গণ্হিস্সামীতি আগতোস্মি, ভন্তেতি. ওকাসো ন ভৱিস্সতি, আৱুসোতি? ৱিতক্কমাড়কে ঠিতকালে পুচ্ছিস্সামি, ভন্তেতি. তস্মিং ঠানে অঞ্ঞে পুচ্ছন্তীতি. ভিক্খাচাৰমগ্গে, ভন্তেতি. তত্ৰাপি অঞ্ঞে পুচ্ছন্তীতি. দুপট্টনিৱাসনট্ঠানে, সঙ্ঘাটিপাৰুপনট্ঠানে, পত্তনীহৰণট্ঠানে, গামে চৰিত্ৱা আসনসালাযং যাগুপীতকালে, ভন্তেতি. তত্থ অট্ঠকথাথেৰা অত্তনো কঙ্খং ৱিনোদেন্তি, আৱুসোতি. অন্তোগামতো নিক্খন্তকালে পুচ্ছিস্সামি, ভন্তেতি. তত্ৰাপি অঞ্ঞে পুচ্ছন্তি, আৱুসোতি. অন্তৰামগ্গে, ভন্তে, ভোজনসালাযং ভত্তকিচ্চপৰিযোসানে, ভন্তে, দিৱাট্ঠানে, পাদধোৱনকালে, মুখধোৱনকালে, ভন্তেতি? তদা অঞ্ঞে পুচ্ছন্তীতি. ততো পট্ঠায যাৱ অৰুণা অপৰে পুচ্ছন্তি, আৱুসোতি. দন্তকট্ঠং গহেত্ৱা মুখধোৱনত্থং গমনকালে, ভন্তেতি? তদা অঞ্ঞে পুচ্ছন্তীতি. মুখং ধোৱিত্ৱা আগমনকালে, ভন্তেতি? তত্ৰাপি অঞ্ঞে পুচ্ছন্তীতি. সেনাসনং পৱিসিত্ৱা নিসিন্নকালে, ভন্তেতি? তত্ৰাপি অঞ্ঞে পুচ্ছন্তীতি. ভন্তে, ননু মুখং ধোৱিত্ৱা সেনাসনং পৱিসিত্ৱা তযো চত্তাৰো পল্লঙ্কে উসুমং গাহাপেত্ৱা যোনিসোমনসিকাৰে কম্মং কৰোন্তানং ওকাসকালেন ভৱিতব্বং সিযা, মৰণখণম্পি ন লভিস্সথ, ভন্তে, ফলকসদিসত্থ ভন্তে পৰস্স অৱস্সযো হোথ, অত্তনো ভৱিতুং ন সক্কোথ, ন মে তুম্হাকং অনুমোদনায অত্থোতি আকাসে উপ্পতিত্ৱা অগমাসি.

থেৰো – ‘‘ইমস্স ভিক্খুনো পৰিযত্তিযা কম্মং নত্থি, ময্হং পন অঙ্কুসকো ভৱিস্সামীতি আগতো’’তি ঞত্ৱা ‘‘ইদানি ওকাসো ন ভৱিস্সতি, পচ্চূসকালে গমিস্সামী’’তি পত্তচীৱৰং সমীপে কত্ৱা সব্বং দিৱসভাগং পঠমযামমজ্ঝিমযামঞ্চ ধম্মং ৱাচেত্ৱা পচ্ছিমযামে একস্মিং থেৰে উদ্দেসং গহেত্ৱা নিক্খন্তে পত্তচীৱৰং গহেত্ৱা তেনেৱ সদ্ধিং নিক্খন্তো. নিসিন্নঅন্তেৱাসিকা আচৰিযো কেনচি পপঞ্চেন নিক্খন্তোতি মঞ্ঞিংসু. নিক্খন্তো থেৰো কোচি দেৱ সমানাচৰিযভিক্খূতি সঞ্ঞং অকাসি.

থেৰো কিৰ ‘‘মাদিসস্স অৰহত্তং নাম কিং, দ্ৱীহতীহেনেৱ পাপুণিত্ৱা পচ্চাগমিস্সামী’’তি অন্তেৱাসিকানং অনাৰোচেত্ৱাৱ আসাড়্হীমাসস্স জুণ্হপক্খতেৰসিযা নিক্খন্তো গামন্তপব্ভাৰং গন্ত্ৱা চঙ্কমং আৰুয্হ কম্মট্ঠানং মনসিকৰোন্তো তং দিৱসং অৰহত্তং গহেতুং নাসক্খি. উপোসথদিৱসে সম্পত্তে ‘‘দ্ৱীহতীহেন অৰহত্তং গণ্হিস্সামীতি আগতো, গহেতুং পন নাসক্খিং. তযো মাসে পন তীণি দিৱসানি ৱিয যাৱ মহাপৱাৰণা তাৱ জানিস্সামী’’তি ৱস্সং উপগন্ত্ৱাপি গহেতুং নাসক্খি. পৱাৰণাদিৱসে চিন্তেসি – ‘‘অহং দ্ৱীহতীহেন অৰহত্তং গণ্হিস্সামীতি আগতো, তেমাসেনাপি নাসক্খিং, সব্ৰহ্মচাৰিনো পন ৱিসুদ্ধিপৱাৰণং পৱাৰেন্তী’’তি. তস্সেৱং চিন্তযতো অস্সুধাৰা পৱত্তন্তি. ততো ‘‘ন মঞ্চে ময্হং চতূহি ইৰিযাপথেহি মগ্গফলং উপ্পজ্জিস্সতি, অৰহত্তং অপ্পত্ৱা নেৱ মঞ্চে পিট্ঠিং পসাৰেস্সামি, ন পাদে ধোৱিস্সামী’’তি মঞ্চং উস্সাপেত্ৱা ঠপেসি. পুন অন্তোৱস্সং পত্তং, অৰহত্তং গহেতুং নাসক্খিযেৱ. একূনতিংসপৱাৰণাসু অস্সুধাৰা পৱত্তন্তি. গামদাৰকা থেৰস্স পাদেসু ফালিতট্ঠানানি কণ্টকেহি সিব্বন্তি, দৱং কৰোন্তাপি ‘‘অয্যস্স মহাসীৱত্থেৰস্স ৱিয পাদা হোন্তূ’’তি দৱং কৰোন্তি.

থেৰো তিংসসংৱচ্ছৰে মহাপৱাৰণাদিৱসে আলম্বণফলকং নিস্সায ঠিতো ‘‘ইদানি মে তিংস ৱস্সানি সমণধম্মং কৰোন্তস্স, নাসক্খিং অৰহত্তং পাপুণিতুং, অদ্ধা মে ইমস্মিং অত্তভাৱে মগ্গো ৱা ফলং ৱা নত্থি, ন মে লদ্ধং সব্ৰহ্মচাৰীহি সদ্ধিং ৱিসুদ্ধিপৱাৰণং পৱাৰেতু’’ন্তি চিন্তেসি. তস্সেৱং চিন্তযতোৱ দোমনস্সং উপ্পজ্জি, অস্সুধাৰা পৱত্তন্তি. অথ অৱিদূৰট্ঠানে একা দেৱধীতা ৰোদমানা অট্ঠাসি. ‘‘কো এত্থ ৰোদসী’’তি? ‘‘অহং, ভন্তে, দেৱধীতা’’তি. ‘‘কস্মা ৰোদসী’’তি? ‘‘ৰোদমানেন মগ্গফলং নিব্বত্তিতং, তেন অহম্পি একং দ্ৱে মগ্গফলানি নিব্বত্তেস্সামীতি ৰোদামি, ভন্তে’’তি.

ততো থেৰো – ‘‘ভো মহাসীৱত্থেৰ, দেৱতাপি তযা সদ্ধিং কেড়িং কৰোন্তি, অনুচ্ছৱিকং নু খো তে এত’’ন্তি ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং অগ্গহেসি. সো ‘‘ইদানি নিপজ্জিস্সামী’’তি সেনাসনং পটিজগ্গিত্ৱা মঞ্চকং পঞ্ঞপেত্ৱা উদকট্ঠানে উদকং পচ্চুপট্ঠপেত্ৱা ‘‘পাদে ধোৱিস্সামী’’তি সোপানফলকে নিসীদি.

অন্তেৱাসিকাপিস্স ‘‘অম্হাকং আচৰিযস্স সমণধম্মং কাতুং গচ্ছন্তস্স তিংস ৱস্সানি, সক্খি নু খো ৱিসেসং নিব্বত্তেতুং, নাসক্খী’’তি আৱজ্জযমানা ‘‘অৰহত্তং পত্ৱা পাদধোৱনত্থং নিসিন্নো’’তি দিস্ৱা ‘‘অম্হাকং আচৰিযো অম্হাদিসেসু অন্তেৱাসিকেসু তিট্ঠন্তেসু ‘অত্তনাৱ পাদে ধোৱিস্সতী’তি অট্ঠানমেতং, অহং ধোৱিস্সামি অহং ধোৱিস্সামী’’তি তিংসসহস্সানিপি আকাসেন গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা ‘‘পাদে ধোৱিস্সাম, ভন্তে’’তি আহংসু. আৱুসো, ইদানি তিংস ৱস্সানি হোন্তি মম পাদানং অধোতানং, তিট্ঠথ, তুম্হে, অহমেৱ ধোৱিস্সামীতি.

সক্কোপি আৱজ্জন্তো – ‘‘ময্হং অয্যো মহাসীৱত্থেৰো অৰহত্তং পত্তো তিংসসহস্সানং অন্তেৱাসিকানং ‘পাদে ধোৱিস্সামা’তি আগতানং পাদে ধোৱিতুং ন দেতি. মাদিসে পন উপট্ঠাকে তিট্ঠন্তে ‘ময্হং অয্যো সযং পাদে ধোৱিস্সতী’তি অট্ঠানমেতং, অহং ধোৱিস্সামী’’তি সন্নিট্ঠানং কত্ৱা সুজাতায দেৱিযা সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘস্স সন্তিকে পাতুৰহোসি. সো সুজং অসুৰকঞ্ঞং পুৰতো কত্ৱা ‘‘অপেথ, ভন্তে, মাতুগামো’’তি ওকাসং কাৰেত্ৱা থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা পুৰতো উক্কুটিকো নিসীদিত্ৱা ‘‘পাদে ধোৱিস্সামি, ভন্তে’’তি আহ. কোসিয, ইদানি মে তিংস ৱস্সানি পাদানং অধোতানং, দেৱতানঞ্চ পকতিযাপি মনুস্সসৰীৰগন্ধো নাম জেগুচ্ছো, যোজনসতে ঠিতানম্পি কণ্ঠে আসত্তকুণপং ৱিয হোতি, অহমেৱ ধোৱিস্সামীতি. ভন্তে, অযং গন্ধো নাম ন পঞ্ঞাযতি, তুম্হাকং পন সীলগন্ধো ছ দেৱলোকে অতিক্কমিত্ৱা উপৰি ভৱগ্গং পত্ৱা ঠিতো. সীলগন্ধতো অঞ্ঞো উত্তৰিতৰো গন্ধো নাম নত্থি, ভন্তে, তুম্হাকং সীলগন্ধেনম্হি আগতোতি ৱামহত্থেন গোপ্ফকসন্ধিযং গহেত্ৱা দক্খিণহত্থেন পাদতলং পৰিমজ্জি. দহৰকুমাৰস্সেৱ পাদা অহেসুং. সক্কো পাদে ধোৱিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা দেৱলোকমেৱ গতো.

এৱং ‘‘ন লভামি সব্ৰহ্মচাৰীহি সদ্ধিং ৱিসুদ্ধিপৱাৰণং পৱাৰেতু’’ন্তি আৱজ্জন্তস্স উপ্পন্নং দোমনস্সং নিস্সায ভিক্খুনো মঞ্ঞনৱসেন ৱিপস্সনায আৰম্মণম্পি ৱিপস্সনাপি মগ্গোপি ফলম্পি সৱিতক্কসৱিচাৰদোমনস্সন্তি চ অৱিতক্কাৱিচাৰদোমনস্সন্তি চ ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং.

তত্থ একো ভিক্খু সৱিতক্কসৱিচাৰদোমনস্সে ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা ইদং দোমনস্সং কিং নিস্সিতন্তি উপধাৰেন্তো ৱত্থুনিস্সিতন্তি পজানাতীতি ফস্সপঞ্চমকে ৱুত্তনযেনেৱ অনুক্কমেন অৰহত্তে পতিট্ঠাতি. একো অৱিতক্কাৱিচাৰে দোমনস্সে ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা ৱুত্তনযেনেৱ অৰহত্তে পতিট্ঠাতি. তত্থ অভিনিৱিট্ঠদোমনস্সেসুপি সৱিতক্কসৱিচাৰতো অৱিতক্কঅৱিচাৰং পণীততৰং. সৱিতক্কসৱিচাৰদোমনস্সৱিপস্সনাতোপি অৱিতক্কাৱিচাৰদোমনস্সৱিপস্সনা পণীততৰা. সৱিতক্কসৱিচাৰদোমনস্সফলসমাপত্তিতোপি অৱিতক্কাৱিচাৰদোমনস্সফলসমাপত্তিযেৱ পণীততৰা. তেনাহ ভগৱা – ‘‘যে অৱিতক্কঅৱিচাৰে তে পণীততৰে’’তি.

৩৬২. এৱৰূপা উপেক্খা ন সেৱিতব্বাতি এৱৰূপা গেহসিতউপেক্খা ন সেৱিতব্বা. গেহসিতউপেক্খা নাম ‘‘তত্থ কতমা ছ গেহসিতউপেক্খা. চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা উপ্পজ্জতি উপেক্খা বালস্স মূড়্হস্স পুথুজ্জনস্স অনোধিজিনস্স অৱিপাকজিনস্স অনাদীনৱদস্সাৱিনো অস্সুতৱতো পুথুজ্জনস্স, যা এৱৰূপা উপেক্খা, ৰূপং সা নাতিৱত্ততি, তস্মা সা উপেক্খা গেহসিতাতি ৱুচ্চতী’’তি এৱং ছসু দ্ৱাৰেসু ইট্ঠাৰম্মণে আপাথগতে গুড়পিণ্ডিকে নিলীনমক্খিকা ৱিয ৰূপাদীনি অনতিৱত্তমানা তত্থেৱ লগ্গা লগ্গিতা হুত্ৱা উপ্পন্না কামগুণনিস্সিতা উপেক্খা ন সেৱিতব্বা.

এৱৰূপা উপেক্খা সেৱিতব্বাতি এৱৰূপা নেক্খম্মসিতা উপেক্খা সেৱিতব্বা. নেক্খম্মসিতা উপেক্খা নাম – ‘‘তত্থ কতমা ছ নেক্খম্মসিতা উপেক্খা? ৰূপানং ত্ৱেৱ অনিচ্চতং ৱিদিত্ৱা ৱিপৰিণামৱিৰাগনিৰোধং ‘পুব্বে চেৱ ৰূপা এতৰহি চ, সব্বে তে ৰূপা অনিচ্চা, দুক্খা, ৱিপৰিণামধম্মা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো উপ্পজ্জতি উপেক্খা, যা এৱৰূপা উপেক্খা, ৰূপং সা অতিৱত্ততি, তস্মা সা উপেক্খা নেক্খম্মসিতাতি ৱুচ্চতী’’তি (ম. নি. ৩.৩০৮). এৱং ছসু দ্ৱাৰেসু ইট্ঠানিট্ঠআৰম্মণে আপাথগতে ইট্ঠে অৰজ্জন্তস্স, অনিট্ঠে অদুস্সন্তস্স, অসমপেক্খনেন অসম্মুয্হন্তস্স উপ্পন্না ৱিপস্সনা ঞাণসম্পযুত্তা উপেক্খা. অপিচ ৱেদনাসভাগা তত্ৰ মজ্ঝত্তুপেক্খাপি এত্থ উপেক্খাৱ. তস্মা সেৱিতব্বাতি অযং নেক্খম্মৱসেন ৱিপস্সনাৱসেন অনুস্সতিট্ঠানৱসেন পঠমদুতিযততিযচতুত্থজ্ঝানৱসেন চ উপ্পজ্জনকউপেক্খা সেৱিতব্বা নাম.

এত্থ যং চে সৱিতক্কং সৱিচাৰন্তি তাযপি নেক্খম্মসিতউপেক্খায যং নেক্খম্মৱসেন ৱিপস্সনাৱসেন অনুস্সতিট্ঠানৱসেন পঠমজ্ঝানৱসেন চ উপ্পন্নং সৱিতক্কসৱিচাৰং উপেক্খন্তি জানেয্য. যং চে অৱিতক্কং অৱিচাৰন্তি যং পন দুতিযজ্ঝানাদিৱসেন উপ্পন্নং অৱিতক্কাৱিচাৰং উপেক্খন্তি জানেয্য. যে অৱিতক্কে অৱিচাৰে তে পণীততৰেতি এতাসু দ্ৱীসু যা অৱিতক্কঅৱিচাৰা, সা পণীততৰাতি অত্থো. ইমিনা কিং কথিতং হোতি? দ্ৱিন্নং অৰহত্তং কথিতং. একো হি ভিক্খু সৱিতক্কসৱিচাৰউপেক্খায ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা অযং উপেক্খা কিং নিস্সিতাতি উপধাৰেন্তো ৱত্থুনিস্সিতাতি পজানাতীতি ফস্সপঞ্চমকে ৱুত্তনযেনেৱ অনুক্কমেন অৰহত্তে পতিট্ঠাতি. একো অৱিতক্কাৱিচাৰায উপেক্খায ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা ৱুত্তনযেনেৱ অৰহত্তে পতিট্ঠাতি. তত্থ অভিনিৱিট্ঠউপেক্খাসুপি সৱিতক্কসৱিচাৰতো অৱিতক্কাৱিচাৰা পণীততৰা. সৱিতক্কসৱিচাৰউপেক্খাৱিপস্সনাতোপি অৱিতক্কাৱিচাৰউপেক্খাৱিপস্সনাপণীততৰা. সৱিতক্কসৱিচাৰউপেক্খাফলসমাপত্তিতোপি অৱিতক্কাৱিচাৰুপেক্খাফলসমাপত্তিযেৱ পণীততৰা. তেনাহ ভগৱা ‘‘যে অৱিতক্কে অৱিচাৰে তে পণীততৰে’’তি.

৩৬৩. এৱং পটিপন্নো খো, দেৱানমিন্দ, ভিক্খু পপঞ্চসঞ্ঞাসঙ্খানিৰোধসাৰুপ্পগামিনিং পটিপদং পটিপন্নো হোতীতি ভগৱা অৰহত্তনিকূটেন দেসনং নিট্ঠপেসি. সক্কো পন সোতাপত্তিফলং পত্তো. বুদ্ধানঞ্হি অজ্ঝাসযো হীনো ন হোতি, উক্কট্ঠোৱ হোতি. একস্সপি বহূনম্পি ধম্মং দেসেন্তা অৰহত্তেনেৱ কূটং গণ্হন্তি. সত্তা পন অত্তনো অনুৰূপে উপনিস্সযে ঠিতা কেচি সোতাপন্না হোন্তি, কেচি সকদাগামী, কেচি অনাগামী, কেচি অৰহন্তো. ৰাজা ৱিয হি ভগৱা, ৰাজকুমাৰা ৱিয ৱেনেয্যা. যথা হি ৰাজা ভোজনকালে অত্তনো পমাণেন পিণ্ডং উদ্ধৰিত্ৱা ৰাজকুমাৰানং উপনেতি, তে ততো অত্তনো মুখপ্পমাণেনেৱ কবড়ং কৰোন্তি, এৱং ভগৱা অত্তজ্ঝাসযানুৰূপায দেসনায অৰহত্তেনেৱ কূটং গণ্হাতি. ৱেনেয্যা অত্তনো উপনিস্সযপ্পমাণেন ততো সোতাপত্তিফলমত্তং ৱা সকদাগামিঅনাগামিঅৰহত্তফলমেৱ ৱা গণ্হন্তি. সক্কো পন সোতাপন্নো জাতো. সোতাপন্নো চ হুত্ৱা ভগৱতো পুৰতোযেৱ চৱিত্ৱা তৰুণসক্কো হুত্ৱা নিব্বত্তি, দেৱতানঞ্হি চৱমানানং অত্তভাৱস্স গতাগতট্ঠানং নাম ন পঞ্ঞাযতি, দীপসিখাগমনং ৱিয হোতি. তস্মা সেসদেৱতা ন জানিংসু. সক্কো পন সযং চুতত্তা ভগৱা চ অপ্পটিহতঞাণত্তা দ্ৱেৱ জনা জানিংসু. অথ সক্কো চিন্তেসি ‘‘ময্হঞ্হি ভগৱতা তীসু ঠানেসু নিব্বত্তিতফলমেৱ কথিতং, অযঞ্চ পন মগ্গো ৱা ফলং ৱা সকুণিকায ৱিয উপ্পতিত্ৱা গহেতুং ন সক্কা, আগমনীযপুব্বভাগপটিপদায অস্স ভৱিতব্বং. হন্দাহং উপৰি খীণাসৱস্স পুব্বভাগপটিপদং পুচ্ছামী’’তি.