৩. ততিযনযো অসঙ্গহিতেনসঙ্গহিতপদৱণ্ণনা
১৭৯. ইদানি অসঙ্গহিতেনসঙ্গহিতপদং ভাজেতুং ৱেদনাক্খন্ধেনাতিআদি আৰদ্ধং. তত্ৰিদং লক্খণং – ইমস্মিঞ্হি ৱাৰে যং খন্ধপদেন অসঙ্গহিতং হুত্ৱা আযতনধাতুপদেহি সঙ্গহিতং, তস্স খন্ধাদীহি সঙ্গহং পুচ্ছিত্ৱা ৱিস্সজ্জনং কতং. তং পন ৰূপক্খন্ধৱিঞ্ঞাণক্খন্ধচক্খাযতনাদীসু ন যুজ্জতি. ৰূপক্খন্ধেন হি চত্তাৰো খন্ধা খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা. তেসু তেন একধম্মোপি আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতো নাম নত্থি. ননু চ ৱেদনাদযো ধম্মাযতনেন সঙ্গহিতাতি? সঙ্গহিতা. ন পন ৰূপক্খন্ধোৱ ধম্মাযতনং, ৰূপক্খন্ধতো হি সুখুমৰূপমত্তং ধম্মাযতনং ভজতি. তস্মা যে ধম্মাযতনেন সঙ্গহিতা, ন তে ৰূপক্খন্ধেন সঙ্গহিতা নাম. ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধেনপি ইতৰে চত্তাৰো খন্ধা অসঙ্গহিতা. তেসু তেন একোপি আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতো নাম নত্থি. এৱং সঙ্গহিততায অভাৱতো এতানি অঞ্ঞানি চ এৱৰূপানি চক্খাযতনাদীনি পদানি ইমস্মিং ৱাৰে ন গহিতানি. যানি পন পদানি ৱিঞ্ঞাণেন ৱা ওড়াৰিকৰূপেন ৱা অসম্মিস্সং ধম্মাযতনেকদেসং দীপেন্তি, তানি ইধ গহিতানি. তেসং ইদমুদ্দানং –
‘‘তযো খন্ধা তথা সচ্চা, ইন্দ্ৰিযানি চ সোড়স;
পদানি পচ্চযাকাৰে, চুদ্দসূপৰি চুদ্দস.
‘‘সমতিংস পদা হোন্তি, গোচ্ছকেসু দসস্ৱথ;
দুৱে চূড়ন্তৰদুকা, অট্ঠ হোন্তি মহন্তৰা’’তি.
এতেসু পন পদেসু সদিসৱিস্সজ্জনানি পদানি একতো কত্ৱা সব্বেপি দ্ৱাদস পঞ্হা ৱুত্তা. তেসু এৱং খন্ধৱিভাগো ৱেদিতব্বো. আযতনধাতূসু পন ভেদো নত্থি. তত্থ পঠমপঞ্হে তাৱ – তীহি খন্ধেহীতি ৰূপসঞ্ঞাসঙ্খাৰক্খন্ধেহি. আযতনধাতুযো পন ধম্মাযতনধম্মধাতুৱসেন ৱেদিতব্বা.
তত্ৰাযং নযো – ৱেদনাক্খন্ধেন হি নিব্বানঞ্চ সুখুমৰূপসঞ্ঞাসঙ্খাৰা চ খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা হুত্ৱা আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতা. তেসু নিব্বানং খন্ধসঙ্গহং ন গচ্ছতি, সেসা ৰূপসঞ্ঞাসঙ্খাৰক্খন্ধেহি সঙ্গহং গচ্ছন্তি. আযতনধাতুসঙ্গহং পন নিব্বানম্পি গচ্ছতেৱ. তেন ৱুত্তং – ‘‘অসঙ্খতং খন্ধতো ঠপেত্ৱা তীহি খন্ধেহি, একেনাযতনেন, একায ধাতুযা সঙ্গহিতা’’তি. সঞ্ঞাক্খন্ধপক্খে পনেত্থ সঞ্ঞং অপনেত্ৱা ৱেদনায সদ্ধিং তযো খন্ধা সঙ্খাৰাদীসু সঙ্খাৰক্খন্ধং অপনেত্ৱা ৰূপৱেদনাসঞ্ঞাৱসেন তযো খন্ধা ৱেদিতব্বা.
১৮০. দুতিযে – চতূহি খন্ধেহীতি ৱিঞ্ঞাণৱজ্জেহি. তে হি নিৰোধেন খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা হুত্ৱা আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতা.
১৮১. ততিযে – দ্ৱীহীতি ৱেদনাসঞ্ঞাক্খন্ধেহি. ৰূপাৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযেন হি ৱেদনাসঞ্ঞাৱিঞ্ঞাণক্খন্ধা চ খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা. তেসু পন ৱেদনাসঞ্ঞাৱ আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতা. তেন ৱুত্তং – ‘‘ৱেদনাসঞ্ঞাক্খন্ধেহী’’তি. ইমিনা উপাযেন সব্বত্থ খন্ধভেদো ৱেদিতব্বো. ইতো পৰঞ্হি খন্ধানং নামমত্তমেৱ ৱক্খাম.
১৮২. চতুত্থে – তীহি খন্ধেহীতি ইত্থিন্দ্ৰিযপুৰিসিন্দ্ৰিযেসু ৱেদনাসঞ্ঞাসঙ্খাৰেহি, ৱেদনাপঞ্চকে ৰূপসঞ্ঞাসঙ্খাৰেহি; সদ্ধিন্দ্ৰিযাদীসু ফস্সপৰিযোসানেসু ৰূপৱেদনাসঞ্ঞাক্খন্ধেহি. ৱেদনায ৱেদনাক্খন্ধসদিসোৱ তণ্হুপাদানকম্মভৱেসু সঙ্খাৰক্খন্ধসদিসোৱ ৱিনিচ্ছযো.
১৮৩. পঞ্চমে – জাতিজৰামৰণেসু জীৱিতিন্দ্ৰিযসদিসোৱ. ঝানেন পন নিব্বানং সুখুমৰূপং সঞ্ঞা চ খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা হুত্ৱা আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতা. তস্মা তং সন্ধায ৰূপক্খন্ধসঞ্ঞাক্খন্ধানং ৱসেন দ্ৱে খন্ধা ৱেদিতব্বা.
১৮৪. ছট্ঠে – সোকাদিত্তযে ৱেদনায সদিসো. উপাযাসাদীসু সঙ্খাৰসদিসো. পুন ৱেদনায ৱেদনাক্খন্ধসদিসো, সঞ্ঞায সঞ্ঞাক্খন্ধসদিসো, চেতনাদীসু সঙ্খাৰক্খন্ধসদিসো ৱিনিচ্ছযো. ইমিনা উপাযেন সত্তমপঞ্হাদীসুপি সঙ্গহাসঙ্গহো ৱেদিতব্বোতি.
অসঙ্গহিতেনসঙ্গহিতপদৱণ্ণনা.