১৪. চুদ্দসমনযো ৱিপ্পযুত্তেনসঙ্গহিতাসঙ্গহিতপদৱণ্ণনা
৪৫৬. ইদানি ৱিপ্পযুত্তেনসঙ্গহিতাসঙ্গহিতপদং ভাজেতুং ৰূপক্খন্ধেনাতিআদি আৰদ্ধং. তত্থ যেসং পদানং ৱিপ্পযোগো ন ৰুহতি, তানি ইমস্মিং ৱাৰে ন গহিতানি. কানি পন তানীতি? ধম্মাযতনাদীনি. ধম্মাযতনস্স হি খন্ধাদীসু একেনাপি ৱিপ্পযোগো ন ৰুহতি. ধম্মধাতুআদীসুপি এসেৱ নযো. তেসং ইদমুদ্দানং –
‘‘ধম্মাযতনং ধম্মধাতু, জীৱিতিন্দ্ৰিযমেৱ চ;
নামৰূপপদঞ্চেৱ, সড়াযতনমেৱ চ.
‘‘জাতিআদিত্তযং একং, পদং ৱীসতিমে তিকে;
তিকাৱসানিকং একং, সত্ত চূড়ন্তৰে পদা.
‘‘দসেৱ গোচ্ছকে হোন্তি, মহন্তৰম্হি চুদ্দস;
ছ পদানি ততো উদ্ধং সব্বানিপি সমাসতো;
পদানি চ ন লব্ভন্তি, চত্তালীসঞ্চ সত্ত চা’’তি.
পৰিযোসানে চ – ধম্মাযতনং ধম্মধাতূতি গাথাপি ইমমেৱত্থং দীপেতুং ৱুত্তা. ইমানি পন ঠপেত্ৱা সেসানি সব্বানিপি লব্ভন্তি. তেসু খন্ধাদিৱিভাগো ৱুত্তনযানুসাৰেনেৱ ৱেদিতব্বোতি.
ৱিপ্পযুত্তেনসঙ্গহিতাসঙ্গহিতপদৱণ্ণনা.
নিগমনকথা
এত্তাৱতা চ –
ধাতুপ্পভেদকুসলো, যং ধাতুকথং তথাগতো আহ;
তস্সা নযমুখভেদ-প্পকাসনং নিট্ঠিতং হোতি.
ইমিনা নযমুখভেদ-প্পকাসনেন হি ৱিভাৱিনা সক্কা;
ঞাতুং সব্বেপি নযা, সঙ্খেপকথাৱ ইতি ৱুত্তা.
একেকস্স পন সচে, পদস্স ৱিত্থাৰমেৱ ভাসেয্যং;
ৱচনঞ্চ অতিৱিয বহুং, ভৱেয্য অত্থো চ অৱিসেসো.
ইতি ঊনভাণৱাৰদ্ৱযায, যং তন্তিযা মযা এতং;
কুৰুনা পত্তং পুঞ্ঞং, সুখায তং হোতু লোকস্সাতি.
ধাতুকথা-অট্ঠকথা নিট্ঠিতা.
নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স