১. সোণসুত্তৱণ্ণনা

৫৫. ছট্ঠস্স পঠমে সোণোতি সুখুমালসোণত্থেৰো. সীতৱনেতি এৱংনামকে সুসানে. তস্মিং কিৰ পটিপাটিযা পঞ্চ চঙ্কমনপণ্ণসালাসতানি মাপিতানি, তেসু থেৰো অত্তনো সপ্পাযচঙ্কমনং গহেত্ৱা সমণধম্মং কৰোতি. তস্স আৰদ্ধৱীৰিযস্স হুত্ৱা চঙ্কমতো পাদতলানি ভিজ্জিংসু, জাণূহি চঙ্কমতো জাণুকানিপি হত্থতলানিপি ভিজ্জিংসু, ছিদ্দানি অহেসুং. এৱং আৰদ্ধৱীৰিযো ৱিহৰন্তো ওভাসনিমিত্তমত্তকম্পি দস্সেতুং নাসক্খি. তস্স ৱীৰিযেন কিলমিতকাযস্স কোটিযং পাসাণফলকে নিসিন্নস্স যো ৱিতক্কো উদপাদি, তং দস্সেতুং অথ খো আযস্মতোতিআদি ৱুত্তং. তত্থ আৰদ্ধৱীৰিযাতি পৰিপুণ্ণপগ্গহিতৱীৰিযা. ন অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চতীতি সচে হি অহং উগ্ঘটিতঞ্ঞূ ৱা অস্সং ৱিপঞ্চিতঞ্ঞূ ৱা নেয্যো ৱা, নূন মে চিত্তং ৱিমুচ্চেয্য. অদ্ধা পনস্মি পদপৰমো, যেন মে চিত্তং ন ৱিমুচ্চতীতি সন্নিট্ঠানং কত্ৱা সংৱিজ্জন্তি খো পনাতিআদীনি চিন্তেসি. তত্থ ভোগাতি উপযোগত্থে পচ্চত্তং.

পাতুৰহোসীতি থেৰস্স চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা ‘‘অযং সোণো অজ্জ সীতৱনে পধানভূমিযং নিসিন্নো ইমং ৱিতক্কং ৱিতক্কেতি, গন্ত্ৱাস্স ৱিতক্কং সহোত্থং গণ্হিত্ৱা ৱীণোপমং কম্মট্ঠানং কথেস্সামী’’তি পমুখে পাকটো অহোসি. পঞ্ঞত্তে আসনেতি পধানিকভিক্খূ অত্তনো ৱসনট্ঠানে ওৱদিতুং আগতস্স বুদ্ধস্স ভগৱতো নিসীদনত্থং যথালাভেন আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱাৱ পধানং কৰোন্তি, অঞ্ঞং অলভমানা পুৰাণপণ্ণানিপি সন্থৰিত্ৱা উপৰি সঙ্ঘাটিং পঞ্ঞপেন্তি. থেৰোপি আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা পধানং অকাসি. তং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘পঞ্ঞত্তে আসনে’’তি.

তং কিং মঞ্ঞসীতি সত্থা ‘‘ইমস্স ভিক্খুনো অৱসেসকম্মট্ঠানেহি অত্থো নত্থি, অযং গন্ধব্বসিপ্পে ছেকো চিণ্ণৱসী, অত্তনো ৱিসযে কথিযমানং খিপ্পমেৱ সল্লক্খেস্সতী’’তি ৱীণোপমং কথেতুং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসী’’তিআদিমাহ. ৱীণায তন্তিস্সৰে কুসলতা নাম ৱীণায ৱাদনকুসলতা, সো চ তত্থ কুসলো. মাতাপিতৰো হিস্স ‘‘অম্হাকং পুত্তো অঞ্ঞং সিপ্পং সিক্খন্তো কাযেন কিলমিস্সতি, ইদং পন সযনে নিসিন্নেনেৱ সক্কা উগ্গণ্হিতু’’ন্তি গন্ধব্বসিপ্পমেৱ উগ্গণ্হাপেসুং. তস্স –

‘‘সত্ত সৰা তযো গামা, মুচ্ছনা একৱীসতি;

ঠানা একূনপঞ্ঞাস, ইচ্চেতে সৰমণ্ডলা’’তি. –

আদিকং গন্ধব্বসিপ্পং সব্বমেৱ পগুণং অহোসি. অচ্চাযতাতি অতিআযতা খৰমুচ্ছনা. সৰৱতীতি সৰসম্পন্না. কম্মঞ্ঞাতি কম্মক্খমা কম্মযোগ্গা. অতিসিথিলাতি মন্দমুচ্ছনা. সমে গুণে পতিট্ঠিতাতি মজ্ঝিমে সৰে ঠপেত্ৱা মুচ্ছিতা.

অচ্চাৰদ্ধন্তি অতিগাড়্হং. উদ্ধচ্চায সংৱত্ততীতি উদ্ধতভাৱায সংৱত্ততি. অতিলীনন্তি অতিসিথিলং. কোসজ্জাযাতি কুসীতভাৱত্থায. ৱীৰিযসমথং অধিট্ঠহাতি ৱীৰিযসম্পযুত্তং সমথং অধিট্ঠহ, ৱীৰিযং সমথেন যোজেহীতি অত্থো. ইন্দ্ৰিযানঞ্চ সমতং পটিৱিজ্ঝাতি সদ্ধাদীনং ইন্দ্ৰিযানং সমতং সমভাৱং অধিট্ঠাহি. তত্থ সদ্ধং পঞ্ঞায, পঞ্ঞঞ্চ সদ্ধায, ৱীৰিযং সমাধিনা, সমাধিঞ্চ ৱীৰিযেন যোজযতা ইন্দ্ৰিযানং সমতা অধিট্ঠিতা নাম হোতি. সতি পন সব্বত্থিকা, সা সদা বলৱতীযেৱ ৱট্টতি. তঞ্চ পন তেসং যোজনাৱিধানং ৱিসুদ্ধিমগ্গে (ৱিসুদ্ধি. ১.৬০-৬২) পকাসিতমেৱ. তত্থ চ নিমিত্তং গণ্হাহীতি তস্মিঞ্চ সমভাৱে সতি যেন আদাসে মুখবিম্বেনেৱ নিমিত্তেন উপ্পজ্জিতব্বং, তং সমথনিমিত্তং ৱিপস্সনানিমিত্তং মগ্গনিমিত্তং ফলনিমিত্তঞ্চ গণ্হাহি নিব্বত্তেহীতি এৱমস্স সত্থা অৰহত্তে পক্খিপিত্ৱা কম্মট্ঠানং কথেসি.

তত্থ চ নিমিত্তং অগ্গহেসীতি সমথনিমিত্তঞ্চ ৱিপস্সনানিমিত্তঞ্চ অগ্গহেসি. ছ ঠানানীতি ছ কাৰণানি. অধিমুত্তো হোতীতি পটিৱিজ্ঝিত্ৱা পচ্চক্খং কত্ৱা ঠিতো হোতি. নেক্খম্মাধিমুত্তোতিআদি সব্বং অৰহত্তৱসেনেৱ ৱুত্তং. অৰহত্তঞ্হি সব্বকিলেসেহি নিক্খন্তত্তা নেক্খম্মং, তেহেৱ পৱিৱিত্তত্তা পৱিৱেকো, ব্যাপজ্ঝাভাৱতো অব্যাপজ্ঝং, তণ্হাক্খযন্তে উপ্পন্নত্তা তণ্হাক্খযো, উপাদানক্খযন্তে উপ্পন্নত্তা উপাদানক্খযো, সম্মোহাভাৱতো অসম্মোহোতি ৱুচ্চতি.

কেৱলং সদ্ধামত্তকন্তি পটিৱেধৰহিতং কেৱলং পটিৱেধপঞ্ঞায অসম্মিস্সকং সদ্ধামত্তকং. পটিচযন্তি পুনপ্পুনং কৰণেন ৱড্ঢিং. ৱীতৰাগত্তাতি মগ্গপটিৱেধেন ৰাগস্স ৱিগতত্তাযেৱ নেক্খম্মসঙ্খাতং অৰহত্তং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা সচ্ছিকত্ৱা ঠিতো হোতি, ফলসমাপত্তিৱিহাৰেন ৱিহৰতি, তন্নিন্নমানসোযেৱ চ হোতীতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো.

লাভসক্কাৰসিলোকন্তি চতুপচ্চযলাভঞ্চ তেসঞ্ঞেৱ সুকতভাৱঞ্চ ৱণ্ণভণনঞ্চ. নিকামযমানোতি ইচ্ছমানো পত্থযমানো. পৱিৱেকাধিমুত্তোতি পৱিৱেকে অধিমুত্তো অৰহন্তি এৱং অৰহত্তং ব্যাকৰোতীতি অত্থো.

সীলব্বতপৰামাসন্তি সীলঞ্চ ৱতঞ্চ পৰামসিত্ৱা গহিতং গহণমত্তং. সাৰতো পচ্চাগচ্ছন্তোতি সাৰভাৱেন জানন্তো. অব্যাপজ্ঝাধিমুত্তোতি অব্যাপজ্ঝং অৰহত্তং ব্যাকৰোতি. ইমিনাৱ নযেন সব্বট্ঠানেসু অত্থো দট্ঠব্বো. অপিচেত্থ ‘‘নেক্খম্মাধিমুত্তোতি ইমস্মিংযেৱ অৰহত্তং কথিতং, সেসেসু পঞ্চসু নিব্বান’’ন্তি একে ৱদন্তি. অপৰে ‘‘অসম্মোহাধিমুত্তোতি এত্থেৱ নিব্বানং কথিতং, সেসেসু অৰহত্ত’’ন্তি ৱদন্তি. অযং পনেত্থ সাৰো – সব্বেস্ৱেৱ তেসু অৰহত্তম্পি নিব্বানম্পি কথিতমেৱাতি.

ভুসাতি বলৱন্তো দিব্বৰূপসদিসা. নেৱস্স চিত্তং পৰিযাদিযন্তীতি এতস্স খীণাসৱস্স চিত্তং গহেত্ৱা ঠাতুং ন সক্কোন্তি. কিলেসা হি উপ্পজ্জমানা চিত্তং গণ্হন্তি নাম. অমিস্সীকতন্তি কিলেসা হি আৰম্মণেন সদ্ধিং চিত্তং মিস্সং কৰোন্তি, তেসং অভাৱা অমিস্সীকতং. ঠিতন্তি পতিট্ঠিতং. আনেঞ্জপ্পত্তন্তি অচলপ্পত্তং. ৱযঞ্চস্সানুপস্সতীতি তস্স চেস চিত্তস্স উপ্পাদম্পি ৱযম্পি পস্সতি. ভুসা ৱাতৱুট্ঠীতি বলৱা ৱাতক্খন্ধো. নেৱ সম্পকম্পেয্যাতি একভাগেন চালেতুং ন সক্কুণেয্য. ন সম্পকম্পেয্যাতি থূণং ৱিয সব্বভাগতো কম্পেতুং ন সক্কুণেয্য. ন সম্পৱেধেয্যাতি ৱেধেত্ৱা পৱেধেত্ৱা পাতেতুং ন সক্কুণেয্য.

নেক্খম্মং অধিমুত্তস্সাতি অৰহত্তং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা ঠিতস্স খীণাসৱস্স. সেসপদেসুপি অৰহত্তমেৱ কথিতং. উপাদানক্খযস্স চাতি উপযোগত্থে সামিৱচনং. অসম্মোহঞ্চ চেতসোতি চিত্তস্স চ অসম্মোহং অধিমুত্তস্স. দিস্ৱা আযতনুপ্পাদন্তি আযতনানং উপ্পাদঞ্চ ৱযঞ্চ দিস্ৱা. সম্মা চিত্তং ৱিমুচ্চতীতি সম্মা হেতুনা নযেন ইমায ৱিপস্সনাপটিপত্তিযা ফলসমাপত্তিৱসেন চিত্তং ৱিমুচ্চতি, নিব্বানাৰম্মণে অধিমুচ্চতি. অথ ৱা ইমিনা খীণাসৱস্স পটিপদা কথিতা. তস্স হি আযতনুপ্পাদং দিস্ৱা ইমায ৱিপস্সনায অধিগতস্স অৰিযমগ্গস্সানুভাৱেন সব্বকিলেসেহি সম্মা চিত্তং ৱিমুচ্চতি. এৱং তস্স সম্মা ৱিমুত্তস্স…পে… ন ৱিজ্জতি. তত্থ সন্তচিত্তস্সাতি নিব্বুতচিত্তস্স. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.