(১৮) ৩. উপাসকৱগ্গো
১-৩. সাৰজ্জসুত্তাদিৱণ্ণনা
১৭১-১৭৩. ততিযস্স পঠমদুতিযততিযেসু অগাৰিযপ্পটিপত্তি কথিতা. সোতাপন্নসকদাগামিনোপি হোন্তু, ৱট্টন্তিযেৱ.
৪. ৱেৰসুত্তৱণ্ণনা
১৭৪. চতুত্থে ভযানীতি চিত্তুত্ৰাসভযানি. ৱেৰানীতি অকুসলৱেৰানিপি পুগ্গলৱেৰানিপি. চেতসিকন্তি চিত্তনিস্সিতং. দুক্খন্তি কাযপসাদৱত্থুকং দুক্খং. দোমনস্সন্তি দোমনস্সৱেদনং. ইমস্মিং সুত্তে ৱিৰতিপহানং কথিতং.
৫. চণ্ডালসুত্তৱণ্ণনা
১৭৫. পঞ্চমে উপাসকপতিকুট্ঠোতি উপাসকপচ্ছিমকো. কোতূহলমঙ্গলিকোতি ‘‘ইমিনা ইদং ভৱিস্সতী’’তি এৱং পৱত্তত্তা কোতূহলসঙ্খাতেন দিট্ঠসুতমুতমঙ্গলেন সমন্নাগতো. মঙ্গলং পচ্চেতি নো কম্মন্তি মঙ্গলং ওলোকেতি, কম্মং ন ওলোকেতি. ইতো চ বহিদ্ধাতি ইমম্হা সাসনা বহিদ্ধা. পুব্বকাৰং কৰোতীতি দানাদিকং কুসলকিচ্চং পঠমতৰং কৰোতি.
৬. পীতিসুত্তৱণ্ণনা
১৭৬. ছট্ঠে কিন্তি মযন্তি কেন নাম উপাযেন মযং. পৱিৱেকং পীতিন্তি পঠমদুতিযজ্ঝানানি নিস্সায উপ্পজ্জনকপীতিং. কামূপসংহিতন্তি কামনিস্সিতং দুৱিধে কামে আৰব্ভ উপ্পজ্জনকং. অকুসলূপসংহিতন্তি ‘‘মিগসূকৰাদযো ৱিজ্ঝিস্সামী’’তি সৰং খিপিত্ৱা তস্মিং ৱিৰদ্ধে ‘‘ৱিৰদ্ধং মযা’’তি এৱং অকুসলে নিস্সায উপ্পজ্জনকং. তাদিসেসু পন ঠানেসু অৱিৰজ্ঝন্তস্স ‘‘সুট্ঠু মে ৱিদ্ধং, সুট্ঠু মে পহট’’ন্তি উপ্পজ্জনকং অকুসলূপসংহিতং সুখং সোমনস্সং নাম. দানাদিউপকৰণানং অসম্পত্তিযা উপ্পজ্জমানং পন কুসলূপসংহিতং দুক্খং দোমনস্সন্তি ৱেদিতব্বং.
৭. ৱণিজ্জাসুত্তৱণ্ণনা
১৭৭. সত্তমে ৱণিজ্জাতি ৱাণিজকম্মানি. উপাসকেনাতি তিসৰণগতেন. সত্থৱণিজ্জাতি আৱুধভণ্ডং কাৰেত্ৱা তস্স ৱিক্কযো. সত্তৱণিজ্জাতি মনুস্সৱিক্কযো. মংসৱণিজ্জাতি সূকৰমিগাদযো পোসেত্ৱা তেসং ৱিক্কযো. মজ্জৱণিজ্জাতি যংকিঞ্চি মজ্জং কাৰেত্ৱা তস্স ৱিক্কযো. ৱিসৱণিজ্জাতি ৱিসং কাৰেত্ৱা তস্স ৱিক্কযো. ইতি সব্বম্পি ইমং ৱণিজ্জং নেৱ অত্তনা কাতুং, ন পৰে সমাদপেত্ৱা কাৰেতুং ৱট্টতি.
৮. ৰাজসুত্তৱণ্ণনা
১৭৮. অট্ঠমে পব্বাজেন্তীতি ৰট্ঠম্হা পব্বাজেন্তি. যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তীতি যথাধিপ্পাযং যথাজ্ঝাসযং কৰোন্তি. তথেৱ পাপকম্মং পৱেদেন্তীতি যথা তেন কতং, তং তথেৱ অঞ্ঞেসং আৰোচেন্তি কথেন্তি.
৯. গিহিসুত্তৱণ্ণনা
১৭৯. নৱমে সংৱুতকম্মন্তন্তি পিহিতকম্মন্তং. আভিচেতসিকানন্তি উত্তমচিত্তনিস্সিতানং. দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰানন্তি পচ্চক্খেযেৱ ধম্মে পৱত্তিক্খণে সুখৱিহাৰানং. অৰিযকন্তেহীতি অৰিযানং কন্তেহি মগ্গফলসীলেহি.
অৰিযধম্মং সমাদাযাতি এত্থ অৰিযধম্মোতি পঞ্চ সীলানি কথিতানি. মেৰযং ৱাৰুণিন্তি চতুব্বিধং মেৰযং পঞ্চৱিধঞ্চ সুৰং. ধম্মঞ্চানুৱিতক্কযেতি নৱৱিধং লোকুত্তৰধম্মং অনুস্সতিৱসেনেৱ ৱিতক্কেয্য. অব্যাপজ্ঝং হিতং চিত্তন্তি নিদ্দুক্খং মেত্তাদিব্ৰহ্মৱিহাৰচিত্তং. দেৱলোকায ভাৱযেতি ব্ৰহ্মলোকত্থায ভাৱেয্য. পুঞ্ঞত্থস্স জিগীসতোতি পুঞ্ঞেন অত্থিকস্স পুঞ্ঞং গৱেসন্তস্স. সন্তেসূতি বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধতথাগতসাৱকেসু. ৱিপুলা হোতি দক্খিণাতি এৱং দিন্নদানং মহপ্ফলং হোতি. অনুপুব্বেনাতি সীলপূৰণাদিনা অনুক্কমেন. সেসং তিকনিপাতে ৱুত্তত্থমেৱ.
১০. গৱেসীসুত্তৱণ্ণনা
১৮০. দসমে সিতং পাত্ৱাকাসীতি মহামগ্গেনেৱ গচ্ছন্তো তং সালৱনং ওলোকেত্ৱা ‘‘অত্থি নু খো ইমস্মিং ঠানে কিঞ্চি সুকাৰণং উপ্পন্নপুব্ব’’ন্তি অদ্দস কস্সপবুদ্ধকালে গৱেসিনা উপাসকেন কতং সুকাৰণং. অথস্স এতদহোসি – ‘‘ইদং সুকাৰণং ভিক্খুসঙ্ঘস্স অপাকটং পটিচ্ছন্নং, হন্দ নং ভিক্খুসঙ্ঘস্স পাকটং কৰোমী’’তি মগ্গা ওক্কম্ম অঞ্ঞতৰস্মিং পদেসে ঠিতোৱ সিতপাতুকম্মং অকাসি, অগ্গগ্গদন্তে দস্সেত্ৱা মন্দহসিতং হসি. যথা হি লোকিযমনুস্সা উদৰং পহৰন্তা ‘‘কহং কহ’’ন্তি হসন্তি, ন এৱং বুদ্ধা. বুদ্ধানং পন হসিতং হট্ঠপহট্ঠাকাৰমত্তমেৱ হোতি.
হসিতঞ্চ নামেতং তেৰসহি সোমনস্সসহগতচিত্তেহি হোতি. তত্থ লোকিযমহাজনো অকুসলতো চতূহি, কামাৱচৰকুসলতো চতূহীতি অট্ঠহি চিত্তেহি হসতি, সেখা অকুসলতো দিট্ঠিগতসম্পযুত্তানি দ্ৱে অপনেত্ৱা ছহি চিত্তেহি হসন্তি, খীণাসৱা চতূহি সহেতুককিৰিযচিত্তেহি, একেন অহেতুককিৰিযচিত্তেনাতি পঞ্চহি চিত্তেহি হসন্তি. তেসুপি বলৱাৰম্মণে আপাথমাগতে দ্ৱীহি ঞাণসম্পযুত্তচিত্তেহি হসন্তি, দুব্বলাৰম্মণে দুহেতুকচিত্তদ্ৱযেন চ অহেতুকচিত্তেন চাতি তীহি চিত্তেহি হসন্তি. ইমস্মিং পন ঠানে কিৰিযাহেতুকমনোৱিঞ্ঞাণধাতুসোমনস্সসহগতচিত্তং ভগৱতো পহট্ঠাকাৰমত্তহসিতং উপ্পাদেতি.
তং পনেতং হসিতং এৱং অপ্পমত্তকম্পি থেৰস্স পাকটং অহোসি. কথং? তথাৰূপে হি কালে তথাগতস্স চতূহি দাঠাহি চাতুদ্দীপিকমহামেঘমুখতো সমোসৰিতা ৱিজ্জুলতা ৱিয ৱিৰোচমানা মহাতালক্খন্ধপ্পমাণা ৰস্মিৱট্টিযো উট্ঠহিত্ৱা তিক্খত্তুং সিৰৱৰং পদক্খিণং কত্ৱা দাঠগ্গেসুযেৱ অন্তৰধাযন্তি. তেন সঞ্ঞাণেন আযস্মা আনন্দো ভগৱতো পচ্ছতো গচ্ছমানোপি সিতপাতুভাৱং জানাতি.
ইদ্ধন্তি সমিদ্ধং. ফীতন্তি অতিসমিদ্ধং সব্বপালিফুল্লং ৱিয. আকিণ্ণমনুস্সন্তি জনসমাকুলং. সীলেসু অপৰিপূৰকাৰীতি পঞ্চসু সীলেসু অসমত্তকাৰী. পটিদেসিতানীতি উপাসকভাৱং পটিদেসিতানি. সমাদপিতানীতি সৰণেসু পতিট্ঠাপিতানীতি অত্থো. ইচ্চেতং সমসমন্তি ইতি এতং কাৰণং সব্বাকাৰতো সমভাৱেনেৱ সমং, ন একদেসেন. নত্থি কিঞ্চি অতিৰেকন্তি ময্হং ইমেহি কিঞ্চি অতিৰেকং নত্থি. হন্দাতি ৱৱস্সগ্গত্থে নিপাতো. অতিৰেকাযাতি ৱিসেসকাৰণত্থায পটিপজ্জামীতি অত্থো. সীলেসু পৰিপূৰকাৰিং ধাৰেথাতি পঞ্চসু সীলেসু সমত্তকাৰীতি জানাথ. এত্তাৱতা তেন পঞ্চ সীলানি সমাদিন্নানি নাম হোন্তি. কিমঙ্গ পন ন মযন্তি মযং পন কেনেৱ কাৰণেন পৰিপূৰকাৰিনো ন ভৱিস্সাম. সেসমেত্থ উত্তানমেৱাতি.
উপাসকৱগ্গো ততিযো.