৩. ততিযপণ্ণাসকং

(১১) ১. ফাসুৱিহাৰৱগ্গো

১. সাৰজ্জসুত্তৱণ্ণনা

১০১. ততিযস্স পঠমে ৱেসাৰজ্জকৰণাতি ৱিসাৰদভাৱাৱহা. সাৰজ্জং হোতীতি দোমনস্সং হোতি.

২. উস্সঙ্কিতসুত্তৱণ্ণনা

১০২. দুতিযে উস্সঙ্কিতপৰিসঙ্কিতোতি উস্সঙ্কিতো চ পৰিসঙ্কিতো চ. অপি অকুপ্পধম্মোপীতি অপি অকুপ্পধম্মো খীণাসৱো সমানোপি পৰেহি পাপভিক্খূহি উস্সঙ্কিতপৰিসঙ্কিতো হোতীতি অত্থো. ৱেসিযাগোচৰোতিআদীসু ৱেসিযা ৱুচ্চন্তি ৰূপূপজীৱিনিযো, তা গোচৰো অস্সাতি ৱেসিযাগোচৰো, তাসং গেহং অভিণ্হগমনোতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. তত্থ পন ৱিধৱাতি মতপতিকা. থুল্লকুমাৰিকাতি মহল্লিককুমাৰিকাযো.

৩. মহাচোৰসুত্তৱণ্ণনা

১০৩. ততিযে ইতো ভোগেন পটিসন্থৰিস্সামীতি ইতো মম সাপতেয্যতো ভোগং গহেত্ৱা তেন পটিসন্থাৰং কৰিস্সামি, তস্স চ মম চ অন্তৰং পিদহিস্সামীতি অত্থো. গহণানীতি পৰসন্তকানং ভণ্ডানং গহণানি. গুয্হমন্তাতি গুহিতব্বমন্তা. অন্তগ্গাহিকাযাতি সস্সতং ৱা উচ্ছেদং ৱা গহেত্ৱা ঠিতায. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱ. চতুত্থে সব্বং হেট্ঠা ৱুত্তনযমেৱ.

৫. ফাসুৱিহাৰসুত্তৱণ্ণনা

১০৫. পঞ্চমে মেত্তং কাযকম্মন্তি মেত্তচিত্তেন পৱত্তিতং কাযকম্মং. আৱি চেৱ ৰহো চাতি সম্মুখে চেৱ পৰম্মুখে চ. ইতৰেসুপি এসেৱ নযো. যানি তানি সীলানীতিআদি চতুপাৰিসুদ্ধিসীলৱসেন ৱুত্তং. সমাধিসংৱত্তনিকানীতি মগ্গসমাধিফলসমাধিনিব্বত্তকানি. সীলসামঞ্ঞগতোতি সমানসীলতং গতো, একসদিসসীলো হুত্ৱাতি অত্থো. তক্কৰস্সাতি যো নং কৰোতি, তস্স. ইতি ইমস্মিং সুত্তে সীলং মিস্সকং কথিতং, দিট্ঠি ৱিপস্সনাসম্মাদিট্ঠীতি.

৬. আনন্দসুত্তৱণ্ণনা

১০৬. ছট্ঠে নো চ পৰং অধিসীলে সম্পৱত্তা হোতীতি পৰং সীলভাৱেন ন গৰহতি ন উপৱদতি. অত্তানুপেক্খীতি অত্তনোৱ কতাকতং জাননৱসেন অত্তানং অনুপেক্খিতা. নো পৰানুপেক্খীতি পৰস্স কতাকতেসু অব্যাৱটো. অপঞ্ঞাতোতি অপাকটো অপ্পপুঞ্ঞো. অপঞ্ঞাতকেনাতি অপঞ্ঞাতভাৱেন অপাকটতায মন্দপুঞ্ঞতায. নো পৰিতস্সতীতি পৰিতাসং নাপজ্জতি. ইতি ইমস্মিং সুত্তে খীণাসৱোৱ কথিতো.

৭-৮. সীলসুত্তাদিৱণ্ণনা

১০৭-১০৮. সত্তমে সীলসমাধিপঞ্ঞা মিস্সিকা কথিতা, ৱিমুত্তি অৰহত্তফলং, ৱিমুত্তিঞাণদস্সনং পচ্চৱেক্খণঞাণং লোকিযমেৱ. অট্ঠমেপি এসেৱ নযো. পচ্চৱেক্খণঞাণং পনেত্থ অসেখস্স পৱত্তত্তা অসেখন্তি ৱুত্তং.

৯-১০. চাতুদ্দিসসুত্তাদিৱণ্ণনা

১০৯-১১০. নৱমে চাতুদ্দিসোতি চতূসু দিসাসু অপ্পটিহতচাৰো. ইমস্মিম্পি সুত্তে খীণাসৱোৱ কথিতো. দসমে অলন্তি যুত্তো. ইধাপি খীণাসৱোৱ কথিতো.

ফাসুৱিহাৰৱগ্গো পঠমো.

(১২) ২. অন্ধকৱিন্দৱগ্গো

১. কুলূপকসুত্তৱণ্ণনা

১১১. দুতিযস্স পঠমে অসন্থৱৱিস্সাসীতি অত্তনা সদ্ধিং সন্থৱং অকৰোন্তেসু ৱিস্সাসং অনাপজ্জন্তেসুযেৱ ৱিস্সাসং কৰোতি. অনিস্সৰৱিকপ্পীতি অনিস্সৰোৱ সমানো ‘‘ইমং দেথ, ইমং গণ্হথা’’তি ইস্সৰো ৱিয ৱিকপ্পেতি. ৱিস্সট্ঠুপসেৱীতি ৱিস্সট্ঠানি ভিন্নকুলানি ঘটনত্থায উপসেৱতি. উপকণ্ণকজপ্পীতি কণ্ণমূলে মন্তং গণ্হাতি. সুক্কপক্খো ৱুত্তৱিপৰিযাযেন ৱেদিতব্বো.

২. পচ্ছাসমণসুত্তৱণ্ণনা

১১২. দুতিযে পত্তপৰিযাপন্নং ন গণ্হাতীতি উপজ্ঝাযে নিৱত্তিত্ৱা ঠিতে অত্তনো তুচ্ছপত্তং দত্ৱা তস্স পত্তং ন গণ্হাতি, ততো ৱা দীযমানং ন গণ্হাতি. ন নিৱাৰেতীতি ইদং ৱচনং আপত্তিৱীতিক্কমৱচনং নামাতি ন জানাতি. ঞত্ৱা ৱাপি, ‘‘ভন্তে, এৱৰূপং নাম ৱত্তুং ন ৱট্টতী’’তি ন নিৱাৰেতি. কথং ওপাতেতীতি তস্স কথং ভিন্দিত্ৱা অত্তনো কথং পৱেসেতি. জড়োতি জডো. এড়মূগোতি পগ্ঘৰিতখেড়মুখো. ততিযং উত্তানমেৱ.

৪. অন্ধকৱিন্দসুত্তৱণ্ণনা

১১৪. চতুত্থে সীলৱা হোথাতি সীলৱন্তা হোথ. আৰক্খসতিনোতি দ্ৱাৰৰক্খিকায সতিযা সমন্নাগতা. নিপক্কসতিনোতি দ্ৱাৰৰক্খনকেনেৱ ঞাণেন সমন্নাগতস্সতিনো. সতাৰক্খেন চেতসা সমন্নাগতাতি সতাৰক্খেন চিত্তেন সমন্নাগতা. অপ্পভস্সাতি অপ্পকথা. সম্মাদিট্ঠিকাতি কম্মস্সকতজ্ঝান-ৱিপস্সনামগ্গ-ফলৱসেন পঞ্চৱিধায সম্মাদিট্ঠিযা সমন্নাগতা. অপিচ পচ্চৱেক্খণঞাণম্পি সম্মাদিট্ঠিযেৱাতি ৱেদিতব্বা.

৫. মচ্ছৰিনীসুত্তৱণ্ণনা

১১৫. পঞ্চমে আৱাসমচ্ছৰিনীতি আৱাসং মচ্ছৰাযতি, তত্থ অঞ্ঞেসং ৱাসং ন সহতি. কুলমচ্ছৰিনীতি উপট্ঠাককুলং মচ্ছৰাযতি, অঞ্ঞেসং তত্থ উপসঙ্কমনং ন সহতি. লাভমচ্ছৰিনীতি লাভং মচ্ছৰাযতি, অঞ্ঞেসং তং উপ্পজ্জন্তং ন সহতি. ৱণ্ণমচ্ছৰিনীতি গুণং মচ্ছৰাযতি, অঞ্ঞেসং গুণকথং ন সহতি. ধম্মমচ্ছৰিনীতি পৰিযত্তিধম্মং মচ্ছৰাযতি, অঞ্ঞেসং দাতুং ন ইচ্ছতি.

৬-৭. ৱণ্ণনাসুত্তাদিৱণ্ণনা

১১৬-১১৭. ছট্ঠে সদ্ধাদেয্যং ৱিনিপাতেতীতি পৰেহি সদ্ধায দিন্নপিণ্ডপাততো অগ্গং অগ্গহেত্ৱা পৰস্স দেতি. সত্তমে ইস্সুকিনীতি ইস্সায সমন্নাগতা. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.

অন্ধকৱিন্দৱগ্গো দুতিযো.

(১৩) ৩. গিলানৱগ্গো

৪. দুতিযউপট্ঠাকসুত্তৱণ্ণনা

১২৪. ততিযস্স চতুত্থে নপ্পটিবলোতি কাযবলেন চ ঞাণবলেন চ অসমন্নাগতো. আমিসন্তৰোতি আমিসহেতুকো চীৱৰাদীনি পচ্চাসীসমানো.

৫-৬. অনাযুস্সাসুত্তদ্ৱযৱণ্ণনা

১২৫-১২৬. পঞ্চমে অনাযুস্সাতি আযুপচ্ছেদনা, ন আযুৱড্ঢনা. ছট্ঠেপি এসেৱ নযো.

৭. ৱপকাসসুত্তৱণ্ণনা

১২৭. সত্তমে নালং সঙ্ঘম্হা ৱপকাসিতুন্তি সঙ্ঘতো নিক্খমিত্ৱা এককো ৱসিতুং ন যুত্তো. কামঞ্চেস সঙ্ঘমজ্ঝেপি ৱসিতুং অযুত্তোৱ অসঙ্ঘসোভনতায, ওৱাদানুসাসনিপ্পটিবদ্ধত্তা পন নিপ্পৰিযাযেনেৱ সঙ্ঘম্হা ৱপকাসিতুং ন যুত্তো. অলং সঙ্ঘম্হা ৱপকাসিতুন্তি চাতুদ্দিসত্তা সঙ্ঘম্হা নিক্খম্ম এককো ৱসিতুং যুত্তো, সঙ্ঘসোভনতায পন সঙ্ঘেপি ৱসিতুং যুত্তোযেৱ. অট্ঠমং উত্তানত্থমেৱ.

৯. পৰিকুপ্পসুত্তৱণ্ণনা

১২৯. নৱমে আপাযিকাতি অপাযগামিনো. নেৰযিকাতি নিৰযগামিনো. পৰিকুপ্পাতি পৰিকুপ্পনসভাৱা পুৰাণৱণসদিসা. অতেকিচ্ছাতি অকত্তব্বপৰিকম্মা. দসমং উত্তানত্থমেৱাতি.

গিলানৱগ্গো ততিযো.

(১৪) ৪. ৰাজৱগ্গো

১. পঠমচক্কানুৱত্তনসুত্তৱণ্ণনা

১৩১. চতুত্থস্স পঠমে ধম্মেনাতি দসকুসলধম্মেন. চক্কন্তি আণাচক্কং. অত্থঞ্ঞূতি ৰজ্জত্থং জানাতি. ধম্মঞ্ঞূতি পৱেণিধম্মং জানাতি. মত্তঞ্ঞূতি দণ্ডে ৱা বলম্হি ৱা পমাণং জানাতি. কালঞ্ঞূতি ৰজ্জসুখানুভৱনকালং, ৱিনিচ্ছযকৰণকালং, জনপদচাৰিকাকালঞ্চ জানাতি. পৰিসঞ্ঞূতি অযং পৰিসা খত্তিযপৰিসা, অযং ব্ৰাহ্মণৱেস্সসুদ্দসমণপৰিসাতি জানাতি.

তথাগতৱাৰে অত্থঞ্ঞূতি পঞ্চ অত্থে জানাতি. ধম্মঞ্ঞূতি চত্তাৰো ধম্মে জানাতি. মত্তঞ্ঞূতি চতূসু পচ্চযেসু পটিগ্গহণপৰিভোগমত্তং জানাতি. কালঞ্ঞূতি অযং কালো পটিসল্লীনস্স, অযং সমাপত্তিযা, অযং ধম্মদেসনায, অযং জনপদচাৰিকাযাতি এৱং কালং জানাতি. পৰিসঞ্ঞূতি অযং পৰিসা খত্তিযপৰিসা…পে… অযং সমণপৰিসাতি জানাতি. অনুত্তৰন্তি নৱহি লোকুত্তৰধম্মেহি অনুত্তৰং. ধম্মচক্কন্তি সেট্ঠচক্কং.

২. দুতিযচক্কানুৱত্তনসুত্তৱণ্ণনা

১৩২. দুতিযে পিতৰা পৱত্তিতং চক্কন্তি চক্কৱত্তিম্হি পব্বজিতে ৱা কালকতে ৱা চক্কৰতনং সত্তাহমত্তং ঠত্ৱা অন্তৰধাযতি, কথমেস তং অনুপ্পৱত্তেতি নাম? পিতু পৱেণিযং ঠত্ৱা চক্কৱত্তিৱত্তং পূৰেত্ৱা চক্কৱত্তিৰজ্জং কাৰেন্তোপি পিতৰা পৱত্তিতমেৱ অনুপ্পৱত্তেতি নাম.

৩. ধম্মৰাজাসুত্তৱণ্ণনা

১৩৩. ততিযং তিকনিপাতে ৱুত্তনযমেৱ. সেৱিতব্বাসেৱিতব্বে পনেত্থ পচ্ছিমপদদ্ৱযমেৱ ৱিসেসো. তত্থ সম্মাআজীৱো সেৱিতব্বো, মিচ্ছাআজীৱো ন সেৱিতব্বো. সপ্পাযো গামনিগমো সেৱিতব্বো, অসপ্পাযো ন সেৱিতব্বো.

৪. যস্সংদিসংসুত্তৱণ্ণনা

১৩৪. চতুত্থে উভতোতি দ্ৱীহিপি পক্খেহি. মাতিতো চ পিতিতো চাতি যস্স হি মাতা খত্তিযা, মাতুমাতা খত্তিযা, তস্সাপি মাতা খত্তিযা. পিতা খত্তিযো, পিতুপিতা খত্তিযো, তস্সপি পিতা খত্তিযো. সো উভতো সুজাতো মাতিতো চ পিতিতো চ. সংসুদ্ধগহণিকোতি সংসুদ্ধায মাতুকুচ্ছিযা সমন্নাগতো. ‘‘সমৱেপাকিনিযা গহণিযা’’তি এত্থ পন কম্মজতেজোধাতু গহণীতি ৱুচ্চতি. যাৱ সত্তমা পিতামহযুগাতি এত্থ পিতুপিতা পিতামহো, পিতামহস্স যুগং পিতামহযুগং. যুগন্তি আযুপ্পমাণং ৱুচ্চতি. অভিলাপমত্তমেৱ চেতং, অত্থতো পন পিতামহোযেৱ পিতামহযুগং. ততো উদ্ধং সব্বেপি পুব্বপুৰিসা পিতামহগ্গহণেনেৱ গহিতা. এৱং যাৱ সত্তমো পুৰিসো, তাৱ সংসুদ্ধগহণিকো, অথ ৱা অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেনাতি দস্সেতি. অক্খিত্তোতি ‘‘অপনেথ এতং, কিং ইমিনা’’তি এৱং অক্খিত্তো অনৱক্খিত্তো. অনুপক্কুট্ঠোতি ন উপক্কুট্ঠো ন অক্কোসং ৱা নিন্দং ৱা পত্তপুব্বো. কেন কাৰণেনাতি? জাতিৱাদেন, ‘‘ইতিপি হীনজাতিকো এসো’’তি এৱৰূপেন ৱচনেনাতি অত্থো.

অড্ঢোতিআদীসু যো কোচি অত্তনো সন্তকেন ৱিভৱেন অড্ঢো হোতি. ইধ পন ন কেৱলং অড্ঢোযেৱ, মহদ্ধনো মহতা অপৰিমাণসঙ্খেন ধনেন সমন্নাগতোতি অত্থো. পঞ্চকামগুণৱসেন মহন্তা উড়াৰা ভোগা অস্সাতি মহাভোগো. পৰিপুণ্ণকোসকোট্ঠাগাৰোতি কোসো ৱুচ্চতি ভণ্ডাগাৰং, নিদহিত্ৱা ঠপিতেন ধনেন পৰিপুণ্ণকোসো, ধঞ্ঞেন চ পৰিপুণ্ণকোট্ঠাগাৰোতি অত্থো. অথ ৱা চতুব্বিধো কোসো হত্থী অস্সা ৰথা ৰট্ঠন্তি, তিৱিধং কোট্ঠাগাৰং ধনকোট্ঠাগাৰং ধঞ্ঞকোট্ঠাগাৰং ৱত্থকোট্ঠাগাৰন্তি. তং সব্বম্পি পৰিপুণ্ণমস্সাতি পৰিপুণ্ণকোসকোট্ঠাগাৰো. অস্সৱাযাতি কস্সচি বহুম্পি ধনং দেন্তস্স সেনা ন সুণাতি, সা অনস্সৱা নাম হোতি. কস্সচি অদেন্তস্সাপি সুণাতিযেৱ, অযং অস্সৱা নাম. ওৱাদপটিকৰাযাতি ‘‘ইদং ৱো কত্তব্ব, ইদং ন কত্তব্ব’’ন্তি দিন্নওৱাদকৰায. পণ্ডিতোতি পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতো. ব্যত্তোতি পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযেন যুত্তো. মেধাৱীতি ঠানুপ্পত্তিকপঞ্ঞায সমন্নাগতো. পটিবলোতি সমত্থো. অত্থে চিন্তেতুন্তি ৱড্ঢিঅত্থে চিন্তেতুং. সো হি পচ্চুপ্পন্নঅত্থৱসেনেৱ ‘‘অতীতেপি এৱং অহেসুং, অনাগতেপি এৱং ভৱিস্সন্তী’’তি চিন্তেতি. ৱিজিতাৱীনন্তি ৱিজিতৱিজযানং, মহন্তেন ৱা ৱিজযেন সমন্নাগতানং. ৱিমুত্তচিত্তানন্তি পঞ্চহি ৱিমুত্তীহি ৱিমুত্তমানসানং.

৫-৬. পত্থনাসুত্তদ্ৱযৱণ্ণনা

১৩৫-১৩৬. পঞ্চমে নেগমজানপদস্সাতি নিগমৱাসিনো চ ৰট্ঠৱাসিনো চ জনস্স. হত্থিস্মিন্তিআদীহি হত্থিঅস্সৰথথৰুধনুলেখমুদ্দাগণনাদীনি সোড়স মহাসিপ্পানি দস্সিতানি. অনৱযোতি সমত্থো পৰিপুণ্ণো. সেসমেত্থ হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. ছট্ঠে ওপৰজ্জন্তি উপৰাজভাৱং.

৭. অপ্পংসুপতিসুত্তৱণ্ণনা

১৩৭. সত্তমে পুৰিসাধিপ্পাযাতি অস্সদ্ধম্মৱসেন পুৰিসে উপ্পন্নাধিপ্পাযা পুৰিসজ্ঝাসযা. আদানাধিপ্পাযোতি ইদানি গহেতুং সক্খিস্সামি, ইদানি সক্খিস্সামীতি এৱং গহণাধিপ্পাযো. ৱিসংযোগাধিপ্পাযোতি ইদানি নিব্বানং পাপুণিস্সামি, ইদানি পাপুণিস্সামীতি এৱং নিব্বানজ্ঝাসযো.

৮. ভত্তাদকসুত্তৱণ্ণনা

১৩৮. অট্ঠমে ভত্তাদকোতি ভত্তক্খাদকো, বহুভত্তভুঞ্জোতি অত্থো. ওকাসফৰণোতি ওকাসং ফৰিত্ৱা অঞ্ঞেসং সম্বাধং কত্ৱা ঠানেন ওকাসফৰণো. তত্থ তত্থ লণ্ডং সাৰেতি পাতেতীতি লণ্ডসাৰণো. এত্তকা হত্থীতি গণনকালে সলাকং গণ্হাতীতি সলাকগ্গাহী. নিসীদনসযনৱসেন মঞ্চপীঠং মদ্দতীতি মঞ্চপীঠমদ্দনো. ভিক্খুগণনকালে সলাকং গণ্হাতীতি সলাকগ্গাহী.

৯. অক্খমসুত্তৱণ্ণনা

১৩৯. নৱমে হত্থিকাযন্তি হত্থিঘটং. সেসেসুপি এসেৱ নযো. সঙ্গামে অৱচৰন্তীতি সঙ্গামাৱচৰা. একিস্সা ৱা তিণোদকদত্তিযা ৱিমানিতোতি একদিৱসং একেন তিণোদকদানেন ৱিমানিতো, একদিৱসমত্তং অলদ্ধতিণোদকোতি অত্থো. ইতো পৰম্পি এসেৱ নযো. ন সক্কোতি চিত্তং সমাদহিতুন্তি আৰম্মণে চিত্তং সম্মা ঠপেতুং ন সক্কোতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ. ইমস্মিং পন সুত্তে ৱট্টৱিৱট্টং কথিতন্তি ৱেদিতব্বং.

১০. সোতসুত্তৱণ্ণনা

১৪০. দসমে দুৰুত্তানন্তি ন সুট্ঠু ৱুত্তানং দোসৱসেন পৱত্তিতানং ফৰুসৱচনানং. দুৰাগতানন্তি দুক্খুপ্পাদনাকাৰেন সোতদ্ৱাৰং আগতানং. ৱচনপথানন্তি ৱচনানং. দুক্খানন্তি দুক্খমানং. তিব্বানন্তি বহলানং তাপনসভাৱানং ৱা. খৰানন্তি ফৰুসানং. কটুকানন্তি তিখিণানং. অসাতানন্তি অমধুৰানং. অমনাপানন্তি মনং অপ্পাযিতুং ৱড্ঢেতুং অসমত্থানং. পাণহৰানন্তি জীৱিতহৰানং. যা সা দিসাতি সব্বসঙ্খাৰসমথাদিৱসেন দিস্সতি অপদিস্সতীতি নিব্বানং দিসাতি ৱেদিতব্বং. যস্মা পন তং আগম্ম সব্বে সঙ্খাৰা সমথং গচ্ছন্তি, তস্মা সব্বসঙ্খাৰসমথোতি ৱুত্তং. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱ. ইমস্মিং পন সুত্তে সীলসমাধিপঞ্ঞা মিস্সিকা কথিতাতি.

ৰাজৱগ্গো চতুত্থো.

(১৫) ৫. তিকণ্ডকীৱগ্গো

১. অৱজানাতিসুত্তৱণ্ণনা

১৪১. পঞ্চমস্স পঠমে সংৱাসেনাতি একতোৱাসেন. আদেয্যমুখোতি আদিযনমুখো, গহণমুখোতি অত্থো. তমেনং দত্ৱা অৱজানাতীতি ‘‘অযং দিন্নং পটিগ্গহেতুমেৱ জানাতী’’তি এৱং অৱমঞ্ঞতি. তমেনং সংৱাসেন অৱজানাতীতি অপ্পমত্তকে কিস্মিঞ্চিদেৱ কুজ্ঝিত্ৱা ‘‘জানামহং তযা কতকম্মং, এত্তকং অদ্ধানং অহং কিং কৰোন্তো ৱসিং, ননু তুয্হমেৱ কতাকতং ৱীমংসন্তো’’তিআদীনি ৱত্তা হোতি. অথ ইতৰো ‘‘অদ্ধা কোচি ময্হং দোসো ভৱিস্সতী’’তি কিঞ্চি পটিপ্ফৰিতুং ন সক্কোতি. তং খিপ্পঞ্ঞেৱ অধিমুচ্চিতা হোতীতি তং ৱণ্ণং ৱা অৱণ্ণং ৱা সীঘমেৱ সদ্দহতি. সদ্দহনট্ঠেন হি আদানেন এস আদিযনমুখোতি ৱুত্তো. আধেয্যমুখোতি পাড়িযা পন ঠপিতমুখোতি অত্থো. মগ্গে খটআৱাটো ৱিয আগতাগতং উদকং ৱণ্ণং ৱা অৱণ্ণং ৱা সদ্দহনৱসেন সম্পটিচ্ছিতুং ঠপিতমুখোতি ৱুত্তং হোতি.

ইত্তৰসদ্ধোতি পৰিত্তকসদ্ধো. কুসলাকুসলে ধম্মে ন জানাতীতিআদীসু কুসলে ধম্মে ‘‘ইমে কুসলা’’তি ন জানাতি, অকুসলে ধম্মে ‘‘ইমে অকুসলা’’তি ন জানাতি. তথা সাৱজ্জে সদোসধম্মে ‘‘ইমে সাৱজ্জা’’তি, অনৱজ্জে চ নিদ্দোসধম্মে ‘‘ইমে অনৱজ্জা’’তি, হীনে হীনাতি, পণীতে পণীতাতি. কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগেতি ‘‘ইমে কণ্হা সুক্কে পটিবাহেত্ৱা ঠিতত্তা সপ্পটিভাগা নাম, ইমে চ সুক্কা কণ্হে পটিবাহিত্ৱা ঠিতত্তা সপ্পটিভাগা’’তি ন জানাতি.

২. আৰভতিসুত্তৱণ্ণনা

১৪২. দুতিযে আৰভতি চ ৱিপ্পটিসাৰী চ হোতীতি আপত্তিৱীতিক্কমনৱসেন আৰভতি চেৱ, তপ্পচ্চযা চ ৱিপ্পটিসাৰী হোতি. চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিন্তি অৰহত্তসমাধিঞ্চেৱ অৰহত্তফলঞাণঞ্চ. নপ্পজানাতীতি অনধিগতত্তা ন জানাতি. আৰভতি ন ৱিপ্পটিসাৰী হোতীতি আপত্তিং আপজ্জতি, ৱুট্ঠিতত্তা পন ন ৱিপ্পটিসাৰী হোতি. নাৰভতি ৱিপ্পটিসাৰী হোতীতি সকিং আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা ততো ৱুট্ঠায পচ্ছা কিঞ্চাপি নাপজ্জতি, ৱিপ্পটিসাৰং পন ৱিনোদেতুং ন সক্কোতি. নাৰভতি ন ৱিপ্পটিসাৰী হোতীতি ন চেৱ আপত্তিং আপজ্জতি, ন চ ৱিপ্পটিসাৰী হোতি. তঞ্চ চেতোৱিমুত্তিং…পে… নিৰুজ্ঝন্তীতি অৰহত্তং পন অপ্পত্তো হোতি. পঞ্চমনযেন খীণাসৱো কথিতো.

আৰম্ভজাতি আপত্তিৱীতিক্কমসম্ভৱা. ৱিপ্পটিসাৰজাতি ৱিপ্পটিসাৰতো জাতা. পৱড্ঢন্তীতি পুনপ্পুনং উপ্পজ্জনেন ৱড্ঢন্তি. আৰম্ভজে আসৱে পহাযাতি ৱীতিক্কমসম্ভৱে আসৱে আপত্তিদেসনায ৱা আপত্তিৱুট্ঠানেন ৱা পজহিত্ৱা. পটিৱিনোদেত্ৱাতি সুদ্ধন্তে ঠিতভাৱপচ্চৱেক্খণেন নীহৰিত্ৱা. চিত্তং পঞ্ঞঞ্চ ভাৱেতূতি ৱিপস্সনাচিত্তঞ্চ তংসম্পযুত্তং পঞ্ঞঞ্চ ভাৱেতু. সেসং ইমিনা উপাযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.

৩. সাৰন্দদসুত্তৱণ্ণনা

১৪৩. ততিযে কামাধিমুত্তানন্তি ৱত্থুকামকিলেসকামেসু অধিমুত্তানং. ধম্মানুধম্মপ্পটিপন্নোতি নৱলোকুত্তৰধম্মত্থায সহসীলকং পুব্বভাগপ্পটিপদং পটিপন্নো পটিপত্তিপূৰকো পুগ্গলো দুল্লভো লোকস্মিং.

৪. তিকণ্ডকীসুত্তৱণ্ণনা

১৪৪. চতুত্থে অপ্পটিকূলেতি অপ্পটিকূলাৰম্মণে. পটিকূলসঞ্ঞীতি পটিকূলন্তি এৱংসঞ্ঞী. এস নযো সব্বত্থ. কথং পনাযং এৱং ৱিহৰতীতি? ইট্ঠস্মিং ৱত্থুস্মিং পন অসুভায ৱা ফৰতি, অনিচ্চতো ৱা উপসংহৰতি. এৱং তাৱ অপ্পটিকূলে পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰতি. অনিট্ঠস্মিং ৱত্থুস্মিং মেত্তায ৱা ফৰতি, ধাতুতো ৱা উপসংহৰতি. এৱং পটিকূলে অপ্পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰতি. উভযস্মিং পন পুৰিমনযস্স চ পচ্ছিমনযস্স চ ৱসেন ততিযচতুত্থৱাৰা ৱুত্তা, ছড়ঙ্গুপেক্খাৱসেন পঞ্চমো. ছড়ঙ্গুপেক্খা চেসা খীণাসৱস্স উপেক্খাসদিসা, ন পন খীণাসৱুপেক্খা. তত্থ উপেক্খকো ৱিহৰেয্যাতি মজ্ঝত্তভাৱে ঠিতো ৱিহৰেয্য. ক্ৱচনীতি কিস্মিঞ্চি আৰম্মণে. কত্থচীতি কিস্মিঞ্চি পদেসে. কিঞ্চনতি কোচি অপ্পমত্তকোপি. ইতি ইমস্মিং সুত্তে পঞ্চসু ঠানেসু ৱিপস্সনাৱ কথিতা. তং আৰদ্ধৱিপস্সকো ভিক্খু কাতুং সক্কোতি, ঞাণৱা পঞ্ঞুত্তৰো বহুস্সুতসমণোপি কাতুং সক্কোতি. সোতাপন্নসকদাগামিঅনাগামিনো কাতুং সক্কোন্তিযেৱ, খীণাসৱে ৱত্তব্বমেৱ নত্থীতি. পঞ্চমং উত্তানমেৱ.

৬. মিত্তসুত্তৱণ্ণনা

১৪৬. ছট্ঠে কম্মন্তং কাৰেতীতি খেত্তাদিকম্মন্তং কাৰেতি. অধিকৰণং আদিযতীতি চত্তাৰি অধিকৰণানি আদিযতি. পামোক্খেসু ভিক্খূসূতি দিসাপামোক্খেসু ভিক্খূসু. পটিৱিৰুদ্ধো হোতীতি পচ্চনীকগ্গাহিতায ৱিৰুদ্ধো হোতি. অনৱত্থচাৰিকন্তি অনৱত্থানচাৰিকং.

৭. অসপ্পুৰিসদানসুত্তৱণ্ণনা

১৪৭. সত্তমে অসক্কচ্চং দেতীতি ন সক্কৰিত্ৱা সুচিং কত্ৱা দেতি. অচিত্তীকত্ৱা দেতীতি অচিত্তীকাৰেন অগাৰৱৱসেন দেতি. অপৱিদ্ধং দেতীতি ন নিৰন্তৰং দেতি, অথ ৱা ছড্ডেতুকামো ৱিয দেতি. অনাগমনদিট্ঠিকো দেতীতি কতস্স নাম ফলং আগমিস্সতীতি ন এৱং আগমনদিট্ঠিং ন উপ্পাদেত্ৱা দেতি.

সুক্কপক্খে চিত্তীকত্ৱা দেতীতি দেয্যধম্মে চ দক্খিণেয্যেসু চ চিত্তীকাৰং উপট্ঠপেত্ৱা দেতি. তত্থ দেয্যধম্মং পণীতং ওজৱন্তং কত্ৱা দেন্তো দেয্যধম্মে চিত্তীকাৰং উপট্ঠপেতি নাম. পুগ্গলং ৱিচিনিত্ৱা দেন্তো দক্খিণেয্যেসু চিত্তীকাৰং উপট্ঠপেতি নাম. সহত্থা দেতীতি আণত্তিযা পৰহত্থেন অদত্ৱা ‘‘অনমতগ্গে সংসাৰে ৱিচৰন্তেন মে হত্থপাদানং অলদ্ধকালস্স পমাণং নাম নত্থি, ৱট্টমোক্খং ভৱনিস্সৰণং কৰিস্সামী’’তি সহত্থেনেৱ দেতি. আগমনদিট্ঠিকোতি ‘‘অনাগতভৱস্স পচ্চযো ভৱিস্সতী’’তি কম্মঞ্চ ৱিপাকঞ্চ সদ্দহিত্ৱা দেতীতি.

৮. সপ্পুৰিসদানসুত্তৱণ্ণনা

১৪৮. অট্ঠমে সদ্ধাযাতি দানঞ্চ দানফলঞ্চ সদ্দহিত্ৱা. কালেনাতি যুত্তপ্পত্তকালেন. অনগ্গহিতচিত্তোতি অগ্গহিতচিত্তো মুত্তচাগো হুত্ৱা. অনুপহচ্চাতি অনুপঘাতেত্ৱা গুণে অমক্খেত্ৱা. কালাগতা চস্স অত্থা পচুৰা হোন্তীতি অত্থা আগচ্ছমানা ৱযোৱুড্ঢকালে অনাগন্ত্ৱা যুত্তপ্পত্তকালে পঠমৱযস্মিংযেৱ আগচ্ছন্তি চেৱ বহূ চ হোন্তি.

৯. পঠমসমযৱিমুত্তসুত্তৱণ্ণনা

১৪৯. নৱমে সমযৱিমুত্তস্সাতি অপ্পিতপ্পিতক্খণেযেৱ ৱিক্খম্ভিতেহি কিলেসেহি ৱিমুত্তত্তা সমযৱিমুত্তিসঙ্খাতায লোকিযৱিমুত্তিযা ৱিমুত্তচিত্তস্স. দসমং উত্তানত্থমেৱ.

তিকণ্ডকীৱগ্গো পঞ্চমো.

ততিযপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.