৪. সুমনৱগ্গো

১. সুমনসুত্তৱণ্ণনা

৩১. চতুত্থস্স পঠমে সুমনা ৰাজকুমাৰীতি মহাসক্কাৰং কত্ৱা পত্থনং পত্থেত্ৱা এৱং লদ্ধনামা ৰাজকঞ্ঞা. ৱিপস্সিসম্মাসম্বুদ্ধকালস্মিং হি নাগৰেসু ‘‘যুদ্ধম্পি কত্ৱা সত্থাৰং অম্হাকং গণ্হিস্সামা’’তি সেনাপতিং নিস্সায বুদ্ধপ্পমুখং সঙ্ঘং লভিত্ৱা পটিপাটিযা পুঞ্ঞানি কাতুং আৰদ্ধেসু সব্বপঠমদিৱসো সেনাপতিস্স ৱাৰো অহোসি. তস্মিং দিৱসে সেনাপতি মহাদানং সজ্জেত্ৱা ‘‘অজ্জ যথা অঞ্ঞো কোচি একভিক্খম্পি ন দেতি, এৱং ৰক্খথা’’তি সমন্তা পুৰিসে ঠপেসি. তংদিৱসং সেট্ঠিভৰিযা ৰোদমানা পঞ্চহি কুমাৰিকাসতেহি সদ্ধিং কীড়িত্ৱা আগতং ধীতৰং আহ – ‘‘সচে, অম্ম, তৱ পিতা জীৱেয্য, অজ্জাহং পঠমং দসবলং ভোজেয্য’’ন্তি. সা তং আহ – ‘‘অম্ম, মা চিন্তযি, অহং তথা কৰিস্সামি, যথা বুদ্ধপ্পমুখো সঙ্ঘো অম্হাকং পঠমং ভিক্খং ভুঞ্জিস্সতী’’তি. ততো সতসহস্সগ্ঘনিকায সুৱণ্ণপাতিযা নিৰুদকপাযাসং পূৰেত্ৱা সপ্পিমধুসক্খৰাদীহি অভিসঙ্খৰিত্ৱা অঞ্ঞিস্সা পাতিযা পটিকুজ্জিত্ৱা তং সুমনমালাগুড়েহি পৰিক্খিপিত্ৱা মালাগুড়সদিসং কত্ৱা ভগৱতো গামং পৱিসনৱেলায সযমেৱ উক্খিপিত্ৱা ধাতিগণপৰিৱুতা ঘৰা নিক্খমি.

অন্তৰামগ্গে সেনাপতিনো উপট্ঠাকা, ‘‘অম্ম, মা ইতো আগমা’’তি ৱদন্তি. মহাপুঞ্ঞা নাম মনাপকথা হোন্তি, ন চ তেসং পুনপ্পুনং ভণন্তানং কথা পটিক্খিপিতুং সক্কা হোতি. সা ‘‘চূড়পিত, মহাপিত, মাতুল, কিস্স তুম্হে গন্তুং ন দেথা’’তি আহ. সেনাপতিনা ‘‘অঞ্ঞস্স কস্সচি খাদনীযং ভোজনীযং মা দেথা’’তি ঠপিতম্হ, অম্মাতি. কিং পন মম হত্থে খাদনীযং ভোজনীযং পস্সথাতি? মালাগুড়ং পস্সামাতি. কিং তুম্হাকং সেনাপতি মালাপূজম্পি কাতুং ন দেতীতি? দেতি, অম্মাতি. তেন হি অপেথাতি ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘মালাগুড়ং গণ্হথ ভগৱা’’তি আহ. ভগৱা একং সেনাপতিস্স উপট্ঠাকং ওলোকেত্ৱা মালাগুড়ং গণ্হাপেসি. সা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা ‘‘ভৱাভৱাভিনিব্বত্তিযং মে সতি পৰিতস্সনজীৱিতং নাম মা হোতু, অযং সুমনমালা ৱিয নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে পিযাৱ হোমি, নামেন চ সুমনাযেৱা’’তি পত্থনং কত্ৱা সত্থাৰা ‘‘সুখিনী হোহী’’তি ৱুত্তা ৱন্দিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি.

ভগৱাপি সেনাপতিস্স গেহং গন্ত্ৱা পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদি. সেনাপতি যাগুং গহেত্ৱা উপগঞ্ছি, সত্থা হত্থেন পত্তং পিদহি. নিসিন্নো, ভন্তে, ভিক্খুসঙ্ঘোতি. অত্থি নো একো অন্তৰামগ্গে পিণ্ডপাতো লদ্ধোতি? মালং অপনেত্ৱা পিণ্ডপাতং অদ্দস. চূড়ুপট্ঠাকো আহ – ‘‘সামি মালাতি মং ৱত্ৱা মাতুগামো ৱঞ্চেসী’’তি. পাযাসো ভগৱন্তং আদিং কত্ৱা সব্বভিক্খূনং পহোসি. সেনাপতি অত্তনো দেয্যধম্মং অদাসি. সত্থা ভত্তকিচ্চং কত্ৱা মঙ্গলং ৱত্ৱা পক্কামি. সেনাপতি ‘‘কা নাম সা পিণ্ডপাতমদাসী’’তি পুচ্ছি. সেট্ঠিধীতা সামীতি. সপ্পঞ্ঞা ইত্থী, এৱৰূপায ঘৰে ৱসন্তিযা পুৰিসস্স সগ্গসম্পত্তি নাম ন দুল্লভাতি কং আনেত্ৱা জেট্ঠকট্ঠানে ঠপেসি?

সা পিতুগেহে চ সেনাপতিগেহে চ ধনং গহেত্ৱা যাৱতাযুকং তথাগতস্স দানং দত্ৱা পুঞ্ঞানি কৰিত্ৱা ততো চুতা কামাৱচৰদেৱলোকে নিব্বত্তি. নিব্বত্তক্খণেযেৱ জাণুপ্পমাণেন ওধিনা সকলং দেৱলোকং পৰিপূৰযমানং সুমনৱস্সং ৱস্সি. দেৱতা ‘‘অযং অত্তনাৱ অত্তনো নামং গহেত্ৱা আগতা’’তি ‘‘সুমনা দেৱধীতা’’ত্ৱেৱস্সা নামং অকংসু. সা একনৱুতিকপ্পে দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ সংসৰন্তী নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে অৱিজহিতসুমনৱস্সা ‘‘সুমনা সুমনা’’ত্ৱেৱ নামা অহোসি. ইমস্মিং পন কালে কোসলৰঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. তাপি পঞ্চসতা কুমাৰিকা তংদিৱসঞ্ঞেৱ তস্মিং তস্মিং কুলে পটিসন্ধিং গহেত্ৱা একদিৱসেযেৱ সব্বা মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমিংসু. তংখণংযেৱ জাণুপ্পমাণেন ওধিনা সুমনৱস্সং ৱস্সি. তং দিস্ৱা ৰাজা ‘‘পুব্বে কতাভিনীহাৰা এসা ভৱিস্সতী’’তি তুট্ঠমানসো ‘‘ধীতা মে অত্তনাৱ অত্তনো নামং গহেত্ৱা আগতা’’তি সুমনাত্ৱেৱস্সা নামং কত্ৱা ‘‘ময্হং ধীতা ন একিকাৱ নিব্বত্তিস্সতী’’তি নগৰং ৱিচিনাপেন্তো ‘পঞ্চ দাৰিকাসতানি জাতানী’’তি সুত্ৱা সব্বা অত্তনাৱ পোসাপেসি. মাসে মাসে সম্পতে ‘‘আনেত্ৱা মম ধীতু দস্সেথা’’তি আহ. এৱমেসা মহাসক্কাৰং কত্ৱা পত্থনং পত্থেত্ৱা এৱংলদ্ধনামাতি ৱেদিতব্বা.

তস্সা সত্তৱস্সিককালে অনাথপিণ্ডিকেন ৱিহাৰং নিট্ঠাপেত্ৱা তথাগতস্স দূতে পেসিতে সত্থা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো সাৱত্থিং অগমাসি. অনাথপিণ্ডিকো গন্ত্ৱা ৰাজানং এৱমাহ – ‘‘মহাৰাজ, সত্থু ইধাগমনং অম্হাকম্পি মঙ্গলং তুম্হাকম্পি মঙ্গলমেৱ, সুমনং ৰাজকুমাৰিং পঞ্চহি দাৰিকাসতেহি সদ্ধিং পুণ্ণঘটে চ গন্ধমালাদীনি চ গাহাপেত্ৱা দসবলস্স পচ্চুগ্গমনং পেসেথা’’তি. ৰাজা ‘‘সাধু মহাসেট্ঠী’’তি তথা অকাসি. সাপি ৰঞ্ঞা ৱুত্তনযেনেৱ গন্ত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা গন্ধমালাদীহি পূজেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. সত্থা তস্সা ধম্মং দেসেসি. সা পঞ্চহি কুমাৰিকাসতেহি সদ্ধিং সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠাসি. অঞ্ঞানিপি পঞ্চ দাৰিকাসতানি পঞ্চ মাতুগামসতানি পঞ্চ উপাসকসতানি তস্মিংযেৱ খণে সোতাপত্তিফলং পাপুণিংসু. এৱং তস্মিং দিৱসে অন্তৰামগ্গেযেৱ দ্ৱে সোতাপন্নসহস্সানি জাতানি.

যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমীতি কস্মা উপসঙ্কমীতি? পঞ্হং পুচ্ছিতুকামতায. কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে কিৰ সহাযকা দ্ৱে ভিক্খূ অহেসুং. তেসু একো সাৰণীযধম্মং পূৰেতি, একো ভত্তগ্গৱত্তং. সাৰণীযধম্মপূৰকো ইতৰং আহ – ‘‘আৱুসো, অদিন্নস্স ফলং নাম নত্থি, অত্তনা লদ্ধং পৰেসং দত্ৱা ভুঞ্জিতুং ৱট্টতী’’তি. ইতৰো পন আহ – ‘‘আৱুসো, ত্ৱং ন জানাসি, দেয্যধম্মং নাম ৱিনিপাতেতুং ন ৱট্টতি, অত্তনো যাপনমত্তমেৱ গণ্হন্তেন ভত্তগ্গৱত্তং পূৰেতুং ৱট্টতী’’তি. তেসু একোপি একং অত্তনো ওৱাদে ওতাৰেতুং নাসক্খি. দ্ৱেপি অত্তনো পটিপত্তিং পূৰেত্ৱা ততো চুতা কামাৱচৰদেৱলোকে নিব্বত্তিংসু. তত্থ সাৰণীযধম্মপূৰকো ইতৰং পঞ্চহি ধম্মেহি অধিগণ্হি.

এৱং তে দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ সংসৰন্তা একং বুদ্ধন্তৰং খেপেত্ৱা ইমস্মিং কালে সাৱত্থিযং নিব্বত্তিংসু. সাৰণীযধম্মপূৰকো কোসলৰঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি, ইতৰো তস্সাযেৱ উপট্ঠাকইত্থিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. তে দ্ৱেপি জনা একদিৱসেনেৱ জাযিংসু. তে নামগ্গহণদিৱসে ন্হাপেত্ৱা সিৰিগব্ভে নিপজ্জাপেত্ৱা দ্ৱিন্নম্পি মাতৰো বহি সক্কাৰং সংৱিদহিংসু. তেসু সাৰণীযধম্মপূৰকো অক্খীনি উম্মীলেত্ৱা মহন্তং সেতচ্ছত্তং সুপঞ্ঞত্তং সিৰিসযনং অলঙ্কতপটিযত্তঞ্চ নিৱেসনং দিস্ৱা ‘‘একস্মিং ৰাজকুলে নিব্বত্তোস্মী’’তি অঞ্ঞাসি. সো ‘‘কিং নু খো কম্মং কত্ৱা ইধ নিব্বত্তোস্মী’’তি আৱজ্জেন্তো ‘‘সাৰণীযধম্মনিস্সন্দেনা’’তি ঞত্ৱা ‘‘সহাযো মে কুহিং নু খো নিব্বত্তো’’তি আৱজ্জেন্তো নীচসযনে নিপন্নং দিস্ৱা ‘‘অযং ভত্তগ্গৱত্তং পূৰেমীতি মম ৱচনং ন গণ্হি, ইমস্মিং ইদানি তং ঠানে নিগ্গণ্হিতুং ৱট্টতী’’তি ‘‘সম্ম মম ৱচনং নাকাসী’’তি আহ. অথ কিং জাতন্তি. পস্স ময্হং সম্পত্তিং, সেতচ্ছত্তস্স হেট্ঠা সিৰিসযনে নিপন্নোস্মি, ত্ৱং নীচমঞ্চে থদ্ধঅত্থৰণমত্তে নিপন্নোসীতি. কিং পন ত্ৱং এতং নিস্সায মানং কৰোসি, ননু ৱেড়ুসলাকাহি কত্ৱা পিলোতিকায পলিৱেঠিতং সব্বমেতং পথৱীধাতুমত্তমেৱাতি?

সুমনা তেসং কথং সুত্ৱা ‘‘মম ভাতিকানং সন্তিকে কোচি নত্থী’’তি তেসং সমীপং গচ্ছন্তী দ্ৱাৰং নিস্সায ঠিতা ‘‘ধাতূ’’তি ৱচনং সুত্ৱা ‘‘ইদং ধাতূতি ৱচনং বহিদ্ধা নত্থি. মম ভাতিকা সমণদেৱপুত্তা ভৱিস্সন্তী’’তি চিন্তেত্ৱা – ‘‘সচাহং ‘ইমে এৱং কথেন্তী’তি মাতাপিতূনং কথেস্সামি, ‘অমনুস্সা এতে’তি নীহৰাপেস্সন্তি. ইদং কাৰণং অঞ্ঞস্স অকথেত্ৱা কঙ্খচ্ছেদকং পুৰিসহেৰঞ্ঞিকং মম পিতৰং মহাগোতমদসবলংযেৱ পুচ্ছিস্সামী’’তি ভুত্তপাতৰাসা ৰাজানং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘দসবলস্স উপট্ঠানং গমিস্সামী’’তি আহ. ৰাজা পঞ্চ ৰথসতানি যোজাপেসি. জম্বুদীপতলস্মিঞ্হি তিস্সোৱ কুমাৰিযো পিতূনং সন্তিকা পঞ্চ ৰথসতানি লভিংসু – বিম্বিসাৰৰঞ্ঞো ধীতা চুন্দী ৰাজকঞ্ঞা, ধনঞ্চযস্স সেট্ঠিস্স ধীতা ৱিসাখা, অযং সুমনা ৰাজকঞ্ঞাতি. সা গন্ধমালং আদায ৰথে ঠিতা পঞ্চৰথসতপৰিৱাৰা ‘‘ইমং পঞ্হং পুচ্ছিস্সামী’’তি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি.

ইধস্সূতি ইধ ভৱেয্যুং. একো দাযকোতি একো অত্তনা লদ্ধলাভতো পৰস্স দত্ৱা পৰিভুঞ্জনকো সাৰণীযধম্মপূৰকো. একো অদাযকোতি একো অত্তনা লদ্ধং পৰস্স অদত্ৱা পৰিভুঞ্জনকো ভত্তগ্গৱত্তপূৰকো. দেৱভূতানং পন নেসন্তি দেৱভূতানং এতেসং. অধিগণ্হাতীতি অধিভৱিত্ৱা গণ্হাতি অজ্ঝোত্থৰতি অতিসেতি. আধিপতেয্যেনাতি জেট্ঠককাৰণেন. ইমেহি পঞ্চহি ঠানেহীতি সেসদেৱে সক্কো দেৱৰাজা ৱিয ইমেহি পঞ্চহি কাৰণেহি অধিগণ্হাতি. মানুসকেনাতিআদীসু আযুনা মহাকস্সপত্থেৰো ৱিয বাকুলত্থেৰো ৱিয আনন্দত্থেৰো ৱিয চ, ৱণ্ণেন মহাগতিম্বঅভযত্থেৰো ৱিয ভণ্ডাগাৰঅমচ্চো ৱিয চ, সুখেন ৰট্ঠপালকুলপুত্তো ৱিয সোণসেট্ঠিপুত্তো ৱিয যসদাৰকো ৱিয চ, যসেন ধম্মাসোকো ৱিয, তথা আধিপচ্চেনাতি ইমেহি পঞ্চহি কাৰণেহি অতিৰেকো জেট্ঠকো হোতি.

যাচিতোৱ বহুলন্তি বাকুলত্থেৰ-সীৱলিত্থেৰ-আনন্দত্থেৰাদযো ৱিয যাচিতোৱ বহুলং চীৱৰাদীনি পৰিভুঞ্জতীতি ইমেহি কাৰণেহি অতিৰেকো হোতি জেট্ঠকো. যদিদং ৱিমুত্তিযা ৱিমুত্তিন্তি যং একস্স ৱিমুত্তিযা সদ্ধিং ইতৰস্স ৱিমুত্তিং আৰব্ভ নানাকৰণং ৱত্তব্বং ভৱেয্য, তং ন ৱদামীতি অত্থো. সত্তৱস্সিকদাৰকো ৱা হি ৱিমুত্তিং পটিৱিজ্ঝতু ৱস্সসতিকত্থেৰো ৱা ভিক্খু ৱা ভিক্খুনী ৱা উপাসকো ৱা উপাসিকা ৱা দেৱো ৱা মাৰো ৱা ব্ৰহ্মা ৱা, পটিৱিদ্ধলোকুত্তৰমগ্গে নানত্তং নাম নত্থি. অলমেৱাতি যুত্তমেৱ. যত্ৰ হি নামাতি যানি নাম.

গচ্ছং আকাসধাতুযাতি আকাসেন গচ্ছন্তো. সদ্ধোতি ৰতনত্তযগুণানং সদ্ধাতা. থনযন্তি গজ্জন্তো. ৱিজ্জুমালীতি মালাসদিসায মেঘমুখে চৰন্তিযা ৱিজ্জুলতায সমন্নাগতো. সতক্ককূতি সতকূটো, ইতো চিতো চ উট্ঠিতেন ৱলাহককূটসতেন সমন্নাগতোতি অত্থো. দস্সনসম্পন্নোতি সোতাপন্নো. ভোগপৰিব্যূড়্হোতি উদকোঘেন ৱিয দানৱসেন দীযমানেহি ভোগেহি পৰিব্যূড়্হো, দেৱলোকং সম্পাপিতোতি অত্থো. পেচ্চাতি পৰলোকে. সগ্গে পমোদতীতি যস্মিং সগ্গে উপ্পজ্জতি, তত্থেৱ মোদতীতি.

২. চুন্দীসুত্তৱণ্ণনা

৩২. দুতিযে পঞ্চহি ৰথসতেহীতি ভুত্তপাতৰাসা পিতু সন্তিকং পেসেত্ৱা পঞ্চ ৰথসতানি যোজাপেত্ৱা তেহি পৰিৱুতাতি অত্থো. উপসঙ্কমীতি ভাতৰা সদ্ধিং পৱত্তিতং পঞ্হসাকচ্ছং পুচ্ছিস্সামীতি গন্ধমালচুণ্ণাদীনি আদায উপসঙ্কমি. যদেৱ সো হোতীতি যদা এৱ সো হোতি. অথ ৱা যো এৱ সো হোতি. অৰিযকন্তানি সীলানীতি মগ্গফলসম্পযুত্তানি সীলানি. তানি হি অৰিযানং কন্তানি হোন্তি, ভৱন্তৰেপি ন পৰিচ্চজন্তি. সেসং চতুক্কনিপাতে অগ্গপ্পসাদসুত্তে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.

৩. উগ্গহসুত্তৱণ্ণনা

৩৩. ততিযে ভদ্দিযেতি ভদ্দিযনগৰে. জাতিযাৱনেতি সযংজাতে অৰোপিতে হিমৱন্তেন সদ্ধিং একাবদ্ধে ৱনসণ্ডে, তং নগৰং উপনিস্সায তস্মিং ৱনে ৱিহৰতীতি অত্থো. অত্তচতুত্থোতি অত্তনা চতুত্থো. কস্মা পনেস ভগৱন্তং অত্তচতুত্থংযেৱ নিমন্তেসি? গেহে কিৰস্স মঙ্গলং মহন্তং, তত্থ মহন্তেন সংৱিধানেন বহূ মনুস্সা সন্নিপতিস্সন্তি. তে ভিক্খুসঙ্ঘং পৰিৱিসন্তেন দুস্সঙ্গহা ভৱিস্সন্তীতি অত্তচতুত্থংযেৱ নিমন্তেসি. অপি চস্স এৱম্পি অহোসি – ‘‘দহৰকুমাৰিকাযো মহাভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে সত্থৰি ওৱদন্তে ওলীনমনা ওৱাদং গহেতুং ন সক্কুণেয্যু’’ন্তি. ইমিনাপি কাৰণেন অত্তচতুত্থমেৱ নিমন্তেসি. ওৱদতু তাসং, ভন্তেতি, ভন্তে ভগৱা, এতাসং ওৱদতু, এতা ওৱদতূতি অত্থো. উপযোগত্থস্মিঞ্হি এতং সামিৱচনং. যং তাসন্তি যং ওৱাদানুসাসনং এতাসং. এৱঞ্চ পন ৱত্ৱা সো সেট্ঠি ‘‘ইমা মম সন্তিকে ওৱাদং গণ্হমানা হৰাযেয্যু’’ন্তি ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা পক্কামি.

ভত্তূতি সামিকস্স. অনুকম্পং উপাদাযাতি অনুদ্দযং পটিচ্চ. পুব্বুট্ঠাযিনিযোতি সব্বপঠমং উট্ঠানসীলা. পচ্ছানিপাতিনিযোতি সব্বপচ্ছা নিপজ্জনসীলা. ইত্থিযা হি পঠমতৰং ভুঞ্জিত্ৱা সযনং আৰুয্হ নিপজ্জিতুং ন ৱট্টতি, সব্বে পন গেহপৰিজনে ভোজেত্ৱা উপকৰণভণ্ডং সংৱিধায গোৰূপাদীনি আগতানাগতানি ঞত্ৱা স্ৱে কত্তব্বকম্মং ৱিচাৰেত্ৱা কুঞ্চিকামুদ্দিকং হত্থে কত্ৱা সচে ভোজনং অত্থি, ভুঞ্জিত্ৱা, নো চে অত্থি, অঞ্ঞং পচাপেত্ৱা সব্বে সন্তপ্পেত্ৱা পচ্ছা নিপজ্জিতুং ৱট্টতি. নিপন্নাযপি যাৱ সূৰিযুগ্গমনা নিদ্দাযিতুং ন ৱট্টতি, সব্বপঠমং পন উট্ঠায দাসকম্মকৰে পক্কোসাপেত্ৱা ‘‘ইদঞ্চিদঞ্চ কম্মং কৰোথা’’তি কম্মন্তং ৱিচাৰেত্ৱা ধেনুযো দুহাপেত্ৱা সব্বং গেহে কত্তব্বকিচ্চং অত্তনো পচ্চক্খংযেৱ কাতুং ৱট্টতি. এতমত্থং সন্ধায ‘‘পুব্বুট্ঠাযিনিযো পচ্ছানিপাতিনিযো’’তি আহ. ‘‘কিংকাৰপটিস্সাৱিনিযোতি কিং কৰোম কিং কৰোমা’’তি মুখং ওলোকেত্ৱা ৱিচৰণসীলা. মনাপচাৰিনিযোতি মনাপংযেৱ কিৰিযং কৰণসীলা. পিযৱাদিনিযোতি পিযমেৱ ৱচনং ৱাদনসীলা. পূজেস্সামাতি চতুপচ্চযপূজায পূজযিস্সাম.

অব্ভাগতেতি অত্তনো সন্তিকং আগতে. আসনোদকেন পটিপূজেস্সামাতি আসনেন চ পাদধোৱনউদকেন চ পূজযিস্সাম. এত্থ চ মাতাপিতূনং দেৱসিকং সক্কাৰো কাতব্বো. সমণব্ৰাহ্মণানং পন অব্ভাগতানং আসনং দত্ৱা পাদধোৱনঞ্চ দাতব্বং, সক্কাৰো চ কাতব্বো.

উণ্ণাতি এড়কলোমং. তত্থ দক্খা ভৱিস্সামাতি এড়কলোমানং ৱিজটনধোৱনৰজনৱেণিকৰণাদীসু কপ্পাসস্স চ ৱট্টনপিসনফোটনকন্তনাদীসু ছেকা ভৱিস্সাম. তত্ৰুপাযাযাতি তস্মিং উণ্ণাকপ্পাসসংৱিধানে উপাযভূতায ‘‘ইমস্মিং কালে ইদং নাম কাতুং ৱট্টতী’’তি এৱং পৱত্তায ৱীমংসায সমন্নাগতা. অলং কাতুং অলং সংৱিধাতুন্তি অত্তনা কাতুম্পি পৰেহি কাৰাপেতুম্পি যুত্তা চেৱ সমত্থা চ ভৱিস্সামাতি অত্থো.

কতঞ্চ কততো জানিস্সাম, অকতঞ্চ অকততোতি সকলদিৱসং ইদং নাম কম্মং কত্ৱা আগতানং, উপড্ঢদিৱসং ইদং নাম কম্মং কত্ৱা আগতানং, নিক্কম্মানং গেহে নিসিন্নানং ইদং নাম দাতুঞ্চ এৱঞ্চ কাতুং ৱট্টতীতি এৱং জানিস্সাম. গিলানকানঞ্চ বলাবলন্তি সচে হি গিলানকালে তেসং ভেসজ্জভোজনাদীনি দত্ৱা ৰোগং ফাসুং ন কৰোন্তি, ‘‘ইমে অৰোগকালে অম্হে যং ইচ্ছন্তি, তং কাৰেন্তি. গিলানকালে অত্থি ভাৱম্পি নো ন জানন্তী’’তি ৱিৰত্তৰূপা পচ্ছা কিচ্চানি ন কৰোন্তি, দুক্কটানি ৱা কৰোন্তি. তস্মা নেসং বলাবলং ঞত্ৱা দাতব্বঞ্চ কাতব্বঞ্চ জানিস্সামাতি এৱং তুম্হেহি সিক্খিতব্বন্তি দস্সেতি. খাদনীযং ভোজনীযঞ্চস্সাতি খাদনীযঞ্চ ভোজনীযঞ্চ অস্স অন্তোজনস্স. পচ্চংসেনাতি পটিলভিতব্বেন অংসেন, অত্তনো অত্তনো লদ্ধব্বকোট্ঠাসানুৰূপেনাতি অত্থো. সংৱিভজিস্সামাতি দস্সাম. সম্পাদেস্সামাতি সম্পাদযিস্সাম.

অধুত্তীতি পুৰিসধুত্তসুৰাধুত্ততাৱসেন অধুত্তিযো. অথেনীতি অথেনিযো অচোৰিযো. অসোণ্ডীতি সুৰাসোণ্ডতাদিৱসেন অসোণ্ডিযো.

এৱং সুত্তন্তং নিট্ঠপেত্ৱা ইদানি গাথাহি কূটং গণ্হন্তো যো নং ভৰতি সব্বদাতিআদিমাহ. তত্থ ভৰতীতি পোসতি পটিজগ্গতি. সব্বকামহৰন্তি সব্বকামদদং. সোত্থীতি সুইত্থী. এৱং ৱত্ততীতি এত্তকং ৱত্তং পূৰেত্ৱা ৱত্ততি. মনাপা নাম তে দেৱাতি নিম্মানৰতী দেৱা. তে হি ইচ্ছিতিচ্ছিতং ৰূপং মাপেত্ৱা অভিৰমণতো নিম্মানৰতীতি চ মনাপাতি চ ৱুচ্চন্তীতি.

৪. সীহসেনাপতিসুত্তৱণ্ণনা

৩৪. চতুত্থে সন্দিট্ঠিকন্তি সামং পস্সিতব্বকং. দাযকোতি দানসূৰো. ন সো সদ্ধামত্তকেনেৱ তিট্ঠতি, পৰিচ্চজিতুম্পি সক্কোতীতি অত্থো. দানপতীতি যং দানং দেতি, তস্স পতি হুত্ৱা দেতি, ন দাসো, ন সহাযো. যো হি অত্তনা মধুৰং ভুঞ্জতি, পৰেসং অমধুৰং দেতি, সো দানসঙ্খাতস্স দেয্যধম্মস্স দাসো হুত্ৱা দেতি. যো যং অত্তনা ভুঞ্জতি, তদেৱ দেতি, সো সহাযো হুত্ৱা দেতি. যো পন অত্তনা যেন কেনচি যাপেতি, পৰেসং মধুৰং দেতি, সো পতি জেট্ঠকো সামী হুত্ৱা দেতি. তাদিসং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘দানপতী’’তি.

অমঙ্কুভূতোতি ন নিত্তেজভূতো. ৱিসাৰদোতি ঞাণসোমনস্সপ্পত্তো. সহব্যতং গতাতি সহভাৱং একীভাৱং গতা. কতাৱকাসাতি যেন কম্মেন তত্থ অৱকাসো হোতি, তস্স কতত্তা কতাৱকাসা. তং পন যস্মা কুসলমেৱ হোতি, তস্মা কতকুসলাতি ৱুত্তং. মোদৰেতি মোদন্তি পমোদন্তি. অসিতস্সাতি অনিস্সিতস্স তথাগতস্স. তাদিনোতি তাদিলক্খণং পত্তস্স.

৫. দানানিসংসসুত্তৱণ্ণনা

৩৫. পঞ্চমে গিহিধম্মা অনপগতো হোতীতি অখণ্ডপঞ্চসীলো হোতি. সতং ধম্মং অনুক্কমন্তি সপ্পুৰিসানং মহাপুৰিসানং ধম্মং অনুক্কমন্তো. সন্তো নং ভজন্তীতি সপ্পুৰিসা বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধতথাগতসাৱকা এতং ভজন্তি.

৬. কালদানসুত্তৱণ্ণনা

৩৬. ছট্ঠে কালদানানীতি যুত্তদানানি, পত্তদানানি অনুচ্ছৱিকদানানীতি অত্থো. নৱসস্সানীতি অগ্গসস্সানি. নৱফলানীতি আৰামতো পঠমুপ্পন্নানি অগ্গফলানি. পঠমং সীলৱন্তেসু পতিট্ঠাপেতীতি পঠমং সীলৱন্তানং দত্ৱা পচ্ছা অত্তনা পৰিভুঞ্জতি. ৱদঞ্ঞূতি ভাসিতঞ্ঞূ. কালেন দিন্নন্তি যুত্তপ্পত্তকালেন দিন্নং. অনুমোদন্তীতি একমন্তে ঠিতা অনুমোদন্তি. ৱেয্যাৱচ্চন্তি কাযেন ৱেয্যাৱটিককম্মং কৰোন্তি. অপ্পটিৱানচিত্তোতি অনুক্কণ্ঠিতচিত্তো. যত্থ দিন্নং মহপ্ফলন্তি যস্মিং ঠানে দিন্নং মহপ্ফলং হোতি, তত্থ দদেয্য.

৭. ভোজনসুত্তৱণ্ণনা

৩৭. সত্তমে আযুং দেতীতি আযুদানং দেতি. ৱণ্ণন্তি সৰীৰৱণ্ণং. সুখন্তি কাযিকচেতসিকসুখং. বলন্তি সৰীৰথামং. পটিভানন্তি যুত্তমুত্তপ্পটিভানং.

৮. সদ্ধসুত্তৱণ্ণনা

৩৮. অট্ঠমে অনুকম্পন্তীতি অনুগ্গণ্হন্তি. খন্ধিমাৱ মহাদুমোতি খন্ধসম্পন্নো মহাৰুক্খো ৱিয. মনোৰমে আযতনেতি ৰমণীযে সমোসৰণট্ঠানে. ছাযং ছাযত্থিকা যন্তীতি ছাযায অত্থিকাৱ ছাযং উপগচ্ছন্তি. নিৱাতৱুত্তিন্তি নীচৱুত্তিং. অত্থদ্ধন্তি কোধমানথদ্ধতায ৰহিতং. সোৰতন্তি সোৰচ্চেন সুচিসীলেন সমন্নাগতং. সখিলন্তি সম্মোদকং.

৯. পুত্তসুত্তৱণ্ণনা

৩৯. নৱমে ভতো ৱা নো ভৰিস্সতীতি অম্হেহি থঞ্ঞপাযনহত্থপাদৱড্ঢনাদীহি ভতো পটিজগ্গিতো অম্হে মহল্লককালে হত্থপাদধোৱন-ন্হাপনযাগুভত্তদানাদীহি ভৰিস্সতি. কিচ্চং ৱা নো কৰিস্সতীতি অত্তনো কম্মং ঠপেত্ৱা অম্হাকং ৰাজকুলাদীসু উপ্পন্নং কিচ্চং গন্ত্ৱা কৰিস্সতি. কুলৱংসো চিৰং ঠস্সতীতি অম্হাকং সন্তকং খেত্তৱত্থুহিৰঞ্ঞসুৱণ্ণাদিং অৱিনাসেত্ৱা ৰক্খন্তে পুত্তে কুলৱংসো চিৰং ঠস্সতি, অম্হেহি ৱা পৱত্তিতানি সলাকভত্তাদীনি অনুপচ্ছিন্দিত্ৱা পৱত্তেস্সতি, এৱম্পি নো কুলৱংসো চিৰং ঠস্সতি. দাযজ্জং পটিপজ্জিস্সতীতি কুলৱংসানুৰূপায পটিপত্তিযা অত্তানং দাযজ্জাৰহং কৰোন্তো অম্হাকং সন্তকং দাযজ্জং পটিপজ্জিস্সতি. দক্খিণং অনুপ্পদস্সতীতি পত্তিদানং কত্ৱা ততিযদিৱসতো পট্ঠায দানং অনুপ্পদস্সতি.

সন্তো সপ্পুৰিসাতি ইমস্মিং ঠানে মাতাপিতূসু সম্মা পটিপত্তিযা সন্তো সপ্পুৰিসাতি ৱেদিতব্বা. পুব্বে কতমনুস্সৰন্তি মাতাপিতূহি পঠমতৰং কতগুণং অনুস্সৰন্তা. ওৱাদকাৰীতি মাতাপিতূহি দিন্নস্স ওৱাদস্স কত্তা. ভতপোসীতি যেহি ভতো, তেসং পোসকো. পসংসিযোতি দিট্ঠেৱ ধম্মে মহাজনেন পসংসিতব্বো হোতি.

১০. মহাসালপুত্তসুত্তৱণ্ণনা

৪০. দসমে মহাসালাতি মহাৰুক্খা. সাখাপত্তপলাসেন ৱড্ঢন্তীতি খুদ্দকসাখাহি চ পত্তসঙ্খাতেন চ পলাসেন ৱড্ঢন্তি. অৰঞ্ঞস্মিন্তি অগামকে পদেসে. ব্ৰহাৱনেতি মহাৱনে অটৱিযং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.

সুমনৱগ্গো চতুত্থো.