১. ৱজ্জসুত্তৱণ্ণনা
১. দুকনিপাতস্স পঠমে ৱজ্জানীতি দোসা অপৰাধা. দিট্ঠধম্মিকন্তি দিট্ঠেৱ ধম্মে ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে উপ্পন্নফলং. সম্পৰাযিকন্তি সম্পৰাযে অনাগতে অত্তভাৱে উপ্পন্নফলং. আগুচাৰিন্তি পাপকাৰিং অপৰাধকাৰকং. ৰাজানো গহেত্ৱা ৱিৱিধা কম্মকাৰণা কাৰেন্তেতি চোৰং গহেত্ৱা ৱিৱিধা কম্মকাৰণা ৰাজপুৰিসা কৰোন্তি, ৰাজানো পন তা কাৰেন্তি নাম. তং চোৰং এৱং কম্মকাৰণা কাৰিযমানং এস পস্সতি. তেন ৱুত্তং – ‘‘পস্সতি চোৰং আগুচাৰিং ৰাজানো গহেত্ৱা ৱিৱিধা কম্মকাৰণা কাৰেন্তে’’তি. অদ্ধদণ্ডকেহীতি মুগ্গৰেহি, পহাৰসাধনত্থং ৱা চতুহত্থদণ্ডং দ্ৱেধা ছেত্ৱা গহিতদণ্ডকেহি. বিলঙ্গথালিকন্তি কঞ্জিযউক্খলিককম্মকাৰণং. তং কৰোন্তা সীসকটাহং উপ্পাটেত্ৱা তত্তং অযোগুড়ং সণ্ডাসেন গহেত্ৱা তত্থ পক্খিপন্তি, তেন মত্থলুঙ্গং পক্কুথিত্ৱা উত্তৰতি. সঙ্খমুণ্ডিকন্তি সঙ্খমুণ্ডকম্মকাৰণং. তং কৰোন্তা উত্তৰোট্ঠউভতোকণ্ণচূড়িকগলৱাটকপৰিচ্ছেদেন চম্মং ছিন্দিত্ৱা সব্বকেসে একতো গণ্ঠিং কত্ৱা দণ্ডকেন ৱেঠেত্ৱা উপ্পাটেন্তি, সহ কেসেহি চম্মং উট্ঠহতি. ততো সীসকটাহং থূলসক্খৰাহি ঘংসিত্ৱা ধোৱন্তা সঙ্খৱণ্ণং কৰোন্তি. ৰাহুমুখন্তি ৰাহুমুখকম্মকাৰণং. তং কৰোন্তা সঙ্কুনা মুখং ৱিৱৰিত্ৱা অন্তোমুখে দীপং জালেন্তি, কণ্ণচূড়িকাহি ৱা পট্ঠায মুখং নিখাদনেন খনন্তি, লোহিতং পগ্ঘৰিত্ৱা মুখং পূৰেতি.
জোতিমালিকন্তি সকলসৰীৰং তেলপিলোতিকায ৱেঠেত্ৱা আলিম্পেন্তি. হত্থপজ্জোতিকন্তি হত্থে তেলপিলোতিকায ৱেঠেত্ৱা দীপং ৱিয পজ্জালেন্তি. এৰকৱত্তিকন্তি এৰকৱত্তকম্মকাৰণং. তং কৰোন্তা হেট্ঠাগীৱতো পট্ঠায চম্মৱট্টে কন্তিত্ৱা গোপ্ফকে ঠপেন্তি, অথ নং যোত্তেহি বন্ধিত্ৱা কড্ঢন্তি. সো অত্তনো চম্মৱট্টে অক্কমিত্ৱা অক্কমিত্ৱা পততি. চীৰকৱাসিকন্তি চীৰকৱাসিককম্মকাৰণং. তং কৰোন্তা তথেৱ চম্মৱট্টে কন্তিত্ৱা কটিযং ঠপেন্তি, কটিতো পট্ঠায কন্তিত্ৱা গোপ্ফকেসু ঠপেন্তি, উপৰিমেহি হেট্ঠিমসৰীৰং চীৰকনিৱাসননিৱত্থং ৱিয হোতি. এণেয্যকন্তি এণেয্যককম্মকাৰণং. তং কৰোন্তা উভোসু কপ্পৰেসু চ উভোসু জাণুকেসু চ অযৱলযানি দত্ৱা অযসূলানি কোট্টেন্তি. সো চতূহি অযসূলেহি ভূমিযং পতিট্ঠহতি. অথ নং পৰিৱাৰেত্ৱা অগ্গিং কৰোন্তি. ‘‘এণেয্যকো জোতিপৰিগ্গহো যথা’’তি আগতট্ঠানেপি ইদমেৱ ৱুত্তং. তং কালেন কালং সূলানি অপনেত্ৱা চতূহি অট্ঠিকোটীহিযেৱ ঠপেন্তি. এৱৰূপা কম্মকাৰণা নাম নত্থি.
বড়িসমংসিকন্তি উভতোমুখেহি বড়িসেহি পহৰিত্ৱা চম্মমংসন্হাৰূনি উপ্পাটেন্তি. কহাপণিকন্তি সকলসৰীৰং তিণ্হাহি ৱাসীহি কোটিতো পট্ঠায কহাপণমত্তং, কহাপণমত্তং পাতেন্তা কোট্টেন্তি. খাৰাপতচ্ছিকন্তি সৰীৰং তত্থ তত্থ আৱুধেহি পহৰিত্ৱা কোচ্ছেহি খাৰং ঘংসন্তি, চম্মমংসন্হাৰূনি পগ্ঘৰিত্ৱা অট্ঠিকসঙ্খলিকাৱ তিট্ঠতি. পলিঘপৰিৱত্তিকন্তি একেন পস্সেন নিপজ্জাপেত্ৱা কণ্ণচ্ছিদ্দেন অযসূলং কোট্টেত্ৱা পথৱিযা একাবদ্ধং কৰোন্তি. অথ নং পাদে গহেত্ৱা আৱিঞ্ছন্তি. পলালপীঠকন্তি ছেকো কাৰণিকো ছৱিচম্মং অচ্ছিন্দিত্ৱা নিসদপোতেহি অট্ঠীনি ভিন্দিত্ৱা কেসেসু গহেত্ৱা উক্খিপতি, মংসৰাসিযেৱ হোতি. অথ নং কেসেহেৱ পৰিযোনন্ধিত্ৱা গণ্হন্তি, পলালৱট্টিং ৱিয কত্ৱা পুন ৱেঠেন্তি. সুনখেহিপীতি কতিপযানি দিৱসানি আহাৰং অদত্ৱা ছাতকসুনখেহি খাদাপেন্তি. তে মুহুত্তেন অট্ঠিকসঙ্খলিকমেৱ কৰোন্তি. সূলে উত্তাসেন্তেতি সূলে আৰোপেন্তে.
ন পৰেসং পাভতং ৱিলুম্পন্তো চৰতীতি পৰেসং সন্তকং ভণ্ডং পৰম্মুখং আভতং অন্তমসো অন্তৰৱীথিযং পতিতং সহস্সভণ্ডিকম্পি দিস্ৱা ‘‘ইমিনা জীৱিস্সামী’’তি ৱিলুম্পন্তো ন ৱিচৰতি, কো ইমিনা অত্থোতি পিট্ঠিপাদেন ৱা পৱট্টেত্ৱা গচ্ছতি.
পাপকোতি লামকো. দুক্খোতি অনিট্ঠো. কিঞ্চ তন্তি কিং নাম তং কাৰণং ভৱেয্য. যাহন্তি যেন অহং. কাযদুচ্চৰিতন্তি পাণাতিপাতাদি তিৱিধং অকুসলং কাযকম্মং. কাযসুচৰিতন্তি তস্স পটিপক্খভূতং তিৱিধং কুসলকম্মং. ৱচীদুচ্চৰিতন্তি মুসাৱাদাদি চতুব্বিধং অকুসলং ৱচীকম্মং. ৱচীসুচৰিতন্তি তস্স পটিপক্খভূতং চতুব্বিধং কুসলকম্মং. মনোদুচ্চৰিতন্তি অভিজ্ঝাদি তিৱিধং অকুসলকম্মং. মনোসুচৰিতন্তি তস্স পটিপক্খভূতং তিৱিধং কুসলকম্মং. সুদ্ধং অত্তানং পৰিহৰতীতি এত্থ দুৱিধা সুদ্ধি – পৰিযাযতো চ নিপ্পৰিযাযতো চ. সৰণগমনেন হি পৰিযাযেন সুদ্ধং অত্তানং পৰিহৰতি নাম. তথা পঞ্চহি সীলেহি, দসহি সীলেহি – চতুপাৰিসুদ্ধিসীলেন, পঠমজ্ঝানেন…পে… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনেন, সোতাপত্তিমগ্গেন, সোতাপত্তিফলেন…পে… অৰহত্তমগ্গেন পৰিযাযেন সুদ্ধং অত্তানং পৰিহৰতি নাম. অৰহত্তফলে পতিট্ঠিতো পন খীণাসৱো ছিন্নমূলকে পঞ্চক্খন্ধে ন্হাপেন্তোপি খাদাপেন্তোপি ভুঞ্জাপেন্তোপি নিসীদাপেন্তোপি নিপজ্জাপেন্তোপি নিপ্পৰিযাযেনেৱ সুদ্ধং নিম্মলং অত্তানং পৰিহৰতি পটিজগ্গতীতি ৱেদিতব্বো.
তস্মাতি যস্মা ইমানি দ্ৱে ৱজ্জানেৱ, নো ন ৱজ্জানি, তস্মা. ৱজ্জভীৰুনোতি ৱজ্জভীৰুকা. ৱজ্জভযদস্সাৱিনোতি ৱজ্জানি ভযতো দস্সনসীলা. এতং পাটিকঙ্খন্তি এতং ইচ্ছিতব্বং, এতং অৱস্সংভাৱীতি অত্থো. যন্তি নিপাতমত্তং, কাৰণৱচনং ৱা যেন কাৰণেন পৰিমুচ্চিস্সতি সব্বৱজ্জেহি. কেন পন কাৰণেন পৰিমুচ্চিস্সতীতি? চতুত্থমগ্গেন চেৱ চতুত্থফলেন চ. মগ্গেন হি পৰিমুচ্চতি নাম, ফলং পত্তো পৰিমুত্তো নাম হোতীতি. কিং পন খীণাসৱস্স অকুসলং ন ৱিপচ্চতীতি? ৱিপচ্চতি, তং পন খীণাসৱভাৱতো পুব্বে কতং. তঞ্চ খো ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে, সম্পৰাযে পনস্স কম্মফলং নাম নত্থীতি. পঠমং.