৯. কোকালিকসুত্তৱণ্ণনা
৮৯. নৱমে কোকালিকো ভিক্খু যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমীতি কোযং কোকালিকো, কস্মা চ উপসঙ্কমি? অযং কিৰ কোকালিকৰট্ঠে কোকালিকনগৰে কোকালিকসেট্ঠিস্স পুত্তো পব্বজিত্ৱা পিতৰা কাৰিতে ৱিহাৰে ৱসতি চূড়কোকালিকোতি নামেন, ন পন দেৱদত্তস্স সিস্সো. সো হি ব্ৰাহ্মণপুত্তো মহাকোকালিকো নাম. ভগৱতি পন সাৱত্থিযং ৱিহৰন্তে দ্ৱে অগ্গসাৱকা পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং জনপদচাৰিকং চৰমানা উপকট্ঠায ৱস্সূপনাযিকায ৱিৱেকৱাসং ৱসিতুকামা তে ভিক্খূ উয্যোজেত্ৱা অত্তনো পত্তচীৱৰমাদায তস্মিং জনপদে তং নগৰং পত্ৱা ৱিহাৰং অগমিংসু. তত্থ নেসং কোকালিকো ৱত্তং অকাসি. তেপি তেন সদ্ধিং সম্মোদিত্ৱা, ‘‘আৱুসো, মযং ইধ তেমাসং ৱসিস্সাম, মা নো কস্সচি আৰোচেসী’’তি পটিঞ্ঞং গহেত্ৱা ৱসিংসু. ৱসিত্ৱা পৱাৰণাদিৱসে পৱাৰেত্ৱা ‘‘গচ্ছাম মযং, আৱুসো’’তি কোকালিকং আপুচ্ছিংসু. কোকালিকো ‘‘অজ্জ, আৱুসো, একদিৱসং ৱসিত্ৱা স্ৱে গমিস্সথা’’তি ৱত্ৱা দুতিযদিৱসে নগৰং পৱিসিত্ৱা মনুস্সে আমন্তেসি – ‘‘আৱুসো, তুম্হে দ্ৱে অগ্গসাৱকে ইধ আগন্ত্ৱা ৱসমানেপি ন জানাথ, ন তে কোচি পচ্চযেনপি নিমন্তেতী’’তি. নগৰৱাসিনো ‘‘কহং, ভন্তে, থেৰা, কস্মা নো নাৰোচযিত্থা’’তি? কিং, আৱুসো, আৰোচিতেন, কিং ন পস্সথ দ্ৱে ভিক্খূ থেৰাসনে নিসীদন্তে, এতে অগ্গসাৱকাতি. তে খিপ্পং সন্নিপতিত্ৱা সপ্পিফাণিতাদীনি চেৱ চীৱৰদুস্সানি চ সংহৰিংসু.
কোকালিকো চিন্তেসি – ‘‘পৰমপ্পিচ্ছা অগ্গসাৱকা পযুত্তৱাচায উপ্পন্নলাভং ন সাদিযিস্সন্তি, অসাদিযন্তা ‘আৱাসিকস্স দেথা’তি ৱক্খন্তী’’তি তং লাভং গাহাপেত্ৱা থেৰানং সন্তিকং অগমাসি. থেৰা দিস্ৱাৱ ‘‘ইমে পচ্চযা নেৱ অম্হাকং, ন কোকালিকস্স কপ্পন্তী’’তি পটিক্খিপিত্ৱা পক্কমিংসু. কোকালিকো ‘‘কথঞ্হি নাম সযং অগ্গণ্হন্তা ময্হম্পি অদাপেত্ৱা পক্কমিস্সন্তী’’তি আঘাতং উপ্পাদেসি. তেপি ভগৱতো সন্তিকং গন্ত্ৱা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা পুন অত্তনো পৰিসং আদায জনপদচাৰিকং চৰন্তা অনুপুব্বেন তস্মিং ৰট্ঠে তমেৱ নগৰং পচ্চাগমিংসু. নাগৰা থেৰে সঞ্জানিত্ৱা সহ পৰিক্খাৰেহি দানং সজ্জেত্ৱা নগৰমজ্ঝে মণ্ডপং কত্ৱা দানং অদংসু, থেৰানঞ্চ পৰিক্খাৰে উপনামেসুং. থেৰা ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিয্যাদযিংসু. তং দিস্ৱা কোকালিকো চিন্তেসি – ‘‘ইমে পুব্বে অপ্পিচ্ছা অহেসুং, ইদানি পাপিচ্ছা জাতা, পুব্বেপি অপ্পিচ্ছসন্তুট্ঠপৱিৱিত্তসদিসাৱ মঞ্ঞে’’তি থেৰে উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘আৱুসো, তুম্হে পুব্বে অপ্পিচ্ছা ৱিয, ইদানি পন পাপভিক্খূ জাতত্থা’’তি ৱত্ৱা ‘‘মূলট্ঠানেযেৱ নেসং পতিট্ঠং ভিন্দিস্সামী’’তি তৰমানৰূপো নিক্খমিত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি. অযমেস কোকালিকো, ইমিনা চ কাৰণেন উপসঙ্কমীতি ৱেদিতব্বো.
ভগৱা তং তুৰিততুৰিতং আগচ্ছন্তং দিস্ৱাৱ আৱজ্জেন্তো অঞ্ঞাসি ‘‘অযং অগ্গসাৱকে অক্কোসিতুকামো আগতো, সক্কা নু খো পটিসেধেতু’’ন্তি. ততো ‘‘ন সক্কা পটিসেধেতুং, থেৰেসু অপৰজ্ঝিত্ৱা আগতো, একংসেন পন পদুমনিৰযে নিব্বত্তিস্সতী’’তি দিস্ৱা ‘‘সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানেপি নাম গৰহন্তং সুত্ৱা ন নিসেধেতী’’তি ৱাদমোচনত্থং অৰিযূপৱাদস্স চ মহাসাৱজ্জভাৱদস্সনত্থং মা হেৱন্তি তিক্খত্তুং পটিসেধেসি. তত্থ মা হেৱন্তি মা এৱং অভণি. সদ্ধাযিকোতি সদ্ধায আগমকৰো পসাদাৱহো, সদ্ধাতব্বৱচনো ৱা. পচ্চযিকোতি পত্তিযাযিতব্বৱচনো.
পক্কামীতি কম্মানুভাৱেন চোদিযমানো পক্কামি. ওকাসকতঞ্হি কম্মং ন সক্কা পটিবাহিতুং. অচিৰপক্কন্তস্সাতি পক্কন্তস্স সতো নচিৰেনেৱ. সব্বো কাযো ফুটো অহোসীতি কেসগ্গমত্তম্পি ওকাসং অৱজ্জেত্ৱা সকলসৰীৰং অট্ঠীনি ভিন্দিত্ৱা উগ্গতাহি পীড়কাহি অজ্ঝোত্থটং অহোসি. যস্মা পন বুদ্ধানুভাৱেন তথাৰূপং কম্মং বুদ্ধানং সম্মুখীভাৱে ৱিপাকং দাতুং ন সক্কোতি, দস্সনূপচাৰে ৱিজহিতমত্তে দেতি, তস্মা তস্স অচিৰপক্কন্তস্স পীড়কা উট্ঠহিংসু. কলাযমত্তিযোতি চণকমত্তিযো. বেলুৱসলাটুকমত্তিযোতি তৰুণবেলুৱমত্তিযো. পভিজ্জিংসূতি ভিজ্জিংসু. তাসু ভিন্নাসু সকলসৰীৰং পনসপক্কং ৱিয অহোসি. সো পক্কেন গত্তেন জেতৱনদ্ৱাৰকোট্ঠকে ৱিসগিলিতো মচ্ছো ৱিয কদলিপত্তেসু নিপজ্জি. অথ ধম্মস্সৱনত্থং আগতাগতা মনুস্সা ‘‘ধি কোকালিক, ধি কোকালিক, অযুত্তমকাসি, অত্তনোযেৱ মুখং নিস্সায অনযব্যসনং পত্তোসী’’তি আহংসু. তেসং সদ্দং সুত্ৱা আৰক্খদেৱতা ধিক্কাৰমকংসু, আৰক্খদেৱতানং আকাসদেৱতাতি ইমিনা উপাযেন যাৱ অকনিট্ঠভৱনা একধিক্কাৰো উদপাদি.
তুৰূতি কোকালিকস্স উপজ্ঝাযো তুৰুত্থেৰো নাম অনাগামিফলং ৱত্ৱা ব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্তো. সো ভুম্মট্ঠদেৱতা আদিং কত্ৱা ‘‘অযুত্তং কোকালিকেন কতং অগ্গসাৱকে অন্তিমৱত্থুনা অব্ভাচিক্খন্তেনা’’তি পৰম্পৰায ব্ৰহ্মলোকসম্পত্তং তং সদ্দং সুত্ৱা ‘‘মা ময্হং পস্সন্তস্সেৱ ৱৰাকো নস্সি, ওৱদিস্সামি নং থেৰেসু চিত্তপ্পসাদত্থাযা’’তি আগন্ত্ৱা তস্স পুৰতো অট্ঠাসি. তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং – ‘‘তুৰূ পচ্চেকব্ৰহ্মা’’তি. পেসলাতি পিযসীলা. কোসি ত্ৱং, আৱুসোতি নিসিন্নকোৱ কবৰক্খীনি উম্মীলেত্ৱা এৱমাহ. পস্স যাৱঞ্চ তে ইদং অপৰদ্ধতি যত্তকং তযা অপৰদ্ধং, অত্তনো নলাটে মহাগণ্ডং অপস্সন্তো সাসপমত্তায পীড়কায মং চোদেতব্বং মঞ্ঞসীতি আহ.
অথ নং ‘‘অদিট্ঠিপ্পত্তো অযং কোকালিকো, গিলিতৱিসো ৱিয ন কস্সচি ৱচনং ন কৰিস্সতী’’তি ঞত্ৱা পুৰিসস্স হীতিআদিমাহ. তত্থ কুঠাৰীতি কুঠাৰিসদিসা ফৰুসৱাচা. ছিন্দতীতি কুসলমূলসঙ্খাতে মূলেযেৱ নিকন্ততি. নিন্দিযন্তি নিন্দিতব্বং দুস্সীলপুগ্গলং. পসংসতীতি উত্তমত্থে সম্ভাৱেত্ৱা খীণাসৱোতি ৱদতি. তং ৱা নিন্দতি যো পসংসিযোতি যো ৱা পসংসিতব্বো খীণাসৱো, তং অন্তিমৱত্থুনা চোদেন্তো ‘‘দুস্সীলো অয’’ন্তি ৱদতি. ৱিচিনাতি মুখেন সো কলিন্তি সো তং অপৰাধং মুখেন ৱিচিনাতি নাম. কলিনা তেনাতি তেন অপৰাধেন সুখং ন ৱিন্দতি. নিন্দিযপসংসায হি পসংসিযনিন্দায চ সমকোৱ ৱিপাকো.
সব্বস্সাপি সহাপি অত্তনাতি সব্বেন সকেন ধনেনপি অত্তনাপি সদ্ধিং যো অক্খেসু ধনপৰাজযো নাম, অযং অপ্পমত্তকো অপৰাধো. যো সুগতেসূতি যো পন সম্মগ্গতেসু পুগ্গলেসু চিত্তং দূসেয্য, অযং চিত্তপদোসোৱ ততো কলিতো মহন্ততৰো কলি.
ইদানি তস্স মহন্ততৰভাৱং দস্সেন্তো সতং সহস্সানন্তিআদিমাহ. তত্থ সতং সহস্সানন্তি নিৰব্বুদগণনায সতসহস্সঞ্চ. ছত্তিংসতীতি অপৰানি ছত্তিংসতি নিৰব্বুদানি. পঞ্চ চাতি অব্বুদগণনায পঞ্চ অব্বুদানি. যমৰিযগৰহীতি যং অৰিযে গৰহন্তো নিৰযং উপপজ্জতি, তত্থ এত্তকং আযুপ্পমাণন্তি অত্থো.
কালমকাসীতি উপজ্ঝাযে পক্কন্তে কালং অকাসি. পদুমনিৰযন্তি পাটিযেক্কো পদুমনিৰযো নাম নত্থি, অৱীচিমহানিৰযস্মিংযেৱ পন পদুমগণনায পচ্চিতব্বে একস্মিং ঠানে নিব্বত্তি.
ৱীসতিখাৰিকোতি মাগধকেন পত্থেন চত্তাৰো পত্থা, কোসলৰট্ঠে একো পত্থো হোতি. তেন পত্থেন চত্তাৰো পত্থা আড়্হকং, চত্তাৰি আড়্হকানি দোণং, চতুদোণা মানিকা, চতুমানিকা খাৰী, তায খাৰিযা ৱীসতিখাৰিকো. তিলৱাহোতি মাগধকানং সুখুমতিলানং তিলসকটং. অব্বুদো নিৰযোতি অব্বুদো নাম পাটিযেক্কো নিৰযো নত্থি, অৱীচিম্হিযেৱ পন অব্বুদগণনায পচ্চিতব্বট্ঠানস্সেতং নামং. নিৰব্বুদাদীসুপি এসেৱ নযো.
ৱস্সগণনাপি পনেত্থ এৱং ৱেদিতব্বা – যথেৱ হি সতং সতসহস্সানি কোটি হোতি, এৱং সতং সতসহস্সকোটিযো পকোটি নাম হোতি, সতং সতসহস্সপকোটিযো কোটিপকোটি নাম, সতং সতসহস্সকোটিপকোটিযো নহুতং, সতং সতসহস্সনহুতানি নিন্নহুতং, সতং সতসহস্সনিন্নহুতানি একং অব্বুদং, ততো ৱীসতিগুণং নিৰব্বুদং, এস নযো সব্বত্থাতি. দসমং হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
থেৰৱগ্গো চতুত্থো.