১. আকঙ্খসুত্তৱণ্ণনা

৭১. ততিযস্স পঠমে সম্পন্নসীলাতি পৰিপুণ্ণসীলা, সীলসমঙ্গিনো ৱা হুত্ৱাতি অত্থো. তত্থ দ্ৱীহি কাৰণেহি সম্পন্নসীলতা হোতি সীলৱিপত্তিযা চ আদীনৱদস্সনেন, সীলসম্পত্তিযা চ আনিসংসদস্সনেন. তদুভযম্পি ৱিসুদ্ধিমগ্গে (ৱিসুদ্ধি. ১.৯, ২১) ৱিত্থাৰিতং. তত্থ ‘‘সম্পন্নসীলা’’তি এত্তাৱতা কিৰ ভগৱা চতুপাৰিসুদ্ধিসীলং উদ্দিসিত্ৱা ‘‘পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতা’’তি ইমিনা তত্থ জেট্ঠকসীলং ৱিত্থাৰেত্ৱা দস্সেসীতি দীপৱিহাৰৱাসী সুমনত্থেৰো আহ. অন্তেৱাসিকো পনস্স তেপিটকচূড়নাগত্থেৰো আহ – উভযত্থপি পাতিমোক্খসংৱৰোৱ ভগৱতা ৱুত্তো. পাতিমোক্খসংৱৰোযেৱ হি সীলং, ইতৰানি পন তীণি সীলন্তি ৱুত্তট্ঠানং অত্থীতি অননুজানন্তো ৱত্ৱা আহ – ইন্দ্ৰিযসংৱৰো নাম ছদ্ৱাৰাৰক্খামত্তকমেৱ, আজীৱপাৰিসুদ্ধি ধম্মেন সমেন পচ্চযুপ্পত্তিমত্তকং, পচ্চযসন্নিস্সিতং পটিলদ্ধপচ্চযে ইদমত্থন্তি পচ্চৱেক্খিত্ৱা পৰিভুঞ্জনমত্তকং. নিপ্পৰিযাযেন পাতিমোক্খসংৱৰোৱ সীলং. যস্স সো ভিন্নো, অযং সীসচ্ছিন্নো ৱিয পুৰিসো হত্থপাদে সেসানি ৰক্খিস্সতীতি ন ৱত্তব্বো. যস্স পন সো অৰোগো, অযং অচ্ছিন্নসীসো ৱিয পুৰিসো জীৱিতং সেসানি পুন পাকতিকানি কাতুং সক্কোতি. তস্মা ‘‘সম্পন্নসীলা’’তি ইমিনা পাতিমোক্খসংৱৰং উদ্দিসিত্ৱা ‘‘সম্পন্নপাতিমোক্খা’’তি তস্সেৱ ৱেৱচনং ৱত্ৱা তং ৱিত্থাৰেত্ৱা দস্সেন্তো পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতাতিআদিমাহ. তত্থ পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুত্তাতিআদীনি ৱুত্তত্থানেৱ. আকঙ্খেয্য চেতি ইদং কস্মা আৰদ্ধন্তি? সীলানিসংসদস্সনত্থং. সচেপি অচিৰপব্বজিতানং ৱা দুপ্পঞ্ঞানং ৱা এৱমস্স ‘‘ভগৱা ‘সীলং পূৰেথ সীলং পূৰেথা’তি ৱদতি, কো নু খো সীলপূৰণে আনিসংসো, কো ৱিসেসো, কা ৱড্ঢী’’তি তেসং দস আনিসংসে দস্সেতুং এৱমাহ – ‘‘অপ্পেৱ নাম এতং সব্ৰহ্মচাৰীনং পিযমনাপতাদিআসৱক্খযপৰিযোসানং আনিসংসং সুত্ৱাপি সীলং পৰিপূৰেয্যু’’ন্তি.

তত্থ আকঙ্খেয্য চেতি যদি ইচ্ছেয্য. পিযো চস্সন্তি পিযচক্খূহি সম্পস্সিতব্বো, সিনেহুপ্পত্তিযা পদট্ঠানভূতো ভৱেয্যং. মনাপোতি তেসং মনৱড্ঢনকো, তেসং ৱা মনেন পত্তব্বো, মেত্তচিত্তেন ফৰিতব্বোতি অত্থো. গৰূতি তেসং গৰুট্ঠানিযো পাসাণচ্ছত্তসদিসো. ভাৱনীযোতি ‘‘অদ্ধাযমাযস্মা জানং জানাতি পস্সং পস্সতী’’তি এৱং সম্ভাৱনীযো. সীলেস্ৱেৱস্স পৰিপূৰকাৰীতি চতুপাৰিসুদ্ধিসীলেসুযেৱ পৰিপূৰকাৰী অস্স, অনূনেন আকাৰেন সমন্নাগতো ভৱেয্যাতি ৱুত্তং হোতি. অজ্ঝত্তং চেতোসমথমনুযুত্তোতি অত্তনো চিত্তসমথে যুত্তো. অনিৰাকতজ্ঝানোতি বহি অনীহটজ্ঝানো, অৱিনাসিতজ্ঝানো ৱা. ৱিপস্সনাযাতি সত্তৱিধায অনুপস্সনায. ব্ৰূহেতা সুঞ্ঞাগাৰানন্তি ৱড্ঢেতা সুঞ্ঞাগাৰানং. এত্থ চ সমথৱিপস্সনাৱসেন কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ৰত্তিন্দিৱং সুঞ্ঞাগাৰং পৱিসিত্ৱা নিসীদমানো ভিক্খু ‘‘ব্ৰূহেতা সুঞ্ঞাগাৰান’’ন্তি ৱেদিতব্বো. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰো পন ইচ্ছন্তেন মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায (ম. নি. অট্ঠ. ১.৬৪ আদযো) আকঙ্খেয্যসুত্তৱণ্ণনায ওলোকেতব্বো.

লাভীতি এত্থ ন ভগৱা লাভনিমিত্তং সীলাদিপৰিপূৰণং কথেতি. ভগৱা হি ‘‘ঘাসেসনং ছিন্নকথো, ন ৱাচং পযুতং ভণে’’তি (সু. নি. ৭১৬) এৱং সাৱকে ওৱদতি. সো কথং লাভনিমিত্তং সীলাদিপৰিপূৰণং কথেয্য. পুগ্গলজ্ঝাসযৱসেন পনেতং ৱুত্তং. যেসঞ্হি এৱং অজ্ঝাসযো ভৱেয্য ‘‘সচে মযং চতূহি পচ্চযেহি ন কিলমেয্যাম, সীলানি পৰিপূৰেতুং সক্কুণেয্যামা’’তি, তেসং অজ্ঝাসযৱসেনেৱমাহ. অপিচ সৰসানিসংসো এস সীলস্স যদিদং চত্তাৰো পচ্চযা নাম. তথা হি পণ্ডিতমনুস্সা কোট্ঠাদীসু ঠপিতং নীহৰিত্ৱা অত্তনাপি অপৰিভুঞ্জিত্ৱা সীলৱন্তানং দেন্তীতি সীলস্স সৰসানিসংসদস্সনত্থম্পেতং ৱুত্তং.

ততিযৱাৰে যেসাহন্তি যেসং অহং. তেসং তে কাৰাতি তেসং দেৱানং ৱা মনুস্সানং ৱা তে মযি কতা পচ্চযদানকাৰা. মহপ্ফলা হোন্তু মহানিসংসাতি লোকিযসুখেন ফলভূতেন মহপ্ফলা, লোকুত্তৰেন মহানিসংসা. উভযং ৱা এতং একত্থমেৱ. সীলাদিগুণযুত্তস্স হি কটচ্ছুভিক্খাপি পঞ্চৰতনমত্তায ভূমিযা পণ্ণসালাপি কত্ৱা দিন্না অনেকানি কপ্পসহস্সানি দুগ্গতিৱিনিপাততো ৰক্খতি, পৰিযোসানে চ অমতায ধাতুযা পৰিনিব্বানস্স পচ্চযো হোতি. ‘‘খীৰোদনং অহমদাসি’’ন্তিআদীনি (ৱি. ৱ. ৪১৩) চেত্থ ৱত্থূনি. সকলমেৱ ৱা পেতৱত্থু ৱিমানৱত্থু চ সাধকং.

চতুত্থৱাৰে পেতাতি পেচ্চভৱং গতা. ঞাতীতি সস্সুসসুৰপক্খিকা. সালোহিতাতি একলোহিতবদ্ধা পিতিপিতামহাদযো. কালঙ্কতাতি মতা. তেসং তন্তি তেসং তং মযি পসন্নচিত্তং, তং ৱা পসন্নেন চিত্তেন অনুস্সৰণং. যস্স হি ভিক্খুনো কালকতো পিতা ৱা মাতা ৱা ‘‘অম্হাকং ঞাতকত্থেৰো সীলৱা কল্যাণধম্মো’’তি পসন্নচিত্তো হুত্ৱা তং ভিক্খুং অনুস্সৰতি, তস্স সো চিত্তপ্পসাদোপি তং অনুস্সৰণমত্তম্পি মহপ্ফলং মহানিসংসমেৱ হোতি.

অৰতিৰতিসহোতি নেক্খম্মপটিপত্তিযা অৰতিযা কামগুণেসু ৰতিযা চ সহো অভিভৱিতা অজ্ঝোত্থৰিতা. ভযভেৰৱসহোতি এত্থ ভযং চিত্তুত্ৰাসোপি আৰম্মণম্পি, ভেৰৱং আৰম্মণমেৱ.