৭. পঠমমহাপঞ্হসুত্তৱণ্ণনা

২৭. সত্তমে অভিজানাথাতি অভিজানিত্ৱা পচ্চক্খং কত্ৱা ৱিহৰথ. অভিঞ্ঞাযাতি অভিজানিত্ৱা. ইধাতি ইমায. ধম্মদেসনায ৱা ধম্মদেসনন্তি যদিদং সমণস্স গোতমস্স ধম্মদেসনায সদ্ধিং অম্হাকং ধম্মদেসনং, অম্হাকং ৱা ধম্মদেসনায সদ্ধিং সমণস্স গোতমস্স ধম্মদেসনং আৰব্ভ নানাকৰণং ৱুচ্চেথ, তং কিং নামাতি ৱদন্তি. দুতিযপদেপি এসেৱ নযো. ইতি তে মজ্ঝে ভিন্নসুৱণ্ণং ৱিয সাসনেন সদ্ধিং অত্তনো লদ্ধিং ৱচনমত্তেন সমধুৰং ঠপযিংসু. নেৱ অভিনন্দিংসূতি ‘‘এৱমেত’’ন্তি ন সম্পটিচ্ছিংসু. নপ্পটিক্কোসিংসূতি ‘‘ন ইদং এৱ’’ন্তি নপ্পটিসেধেসুং. কস্মা? তে কিৰ ‘‘তিত্থিযা নাম অন্ধসদিসা জানিত্ৱা ৱা অজানিত্ৱা ৱা কথেয্যু’’ন্তি নাভিনন্দিংসু.

ন সম্পাযিস্সন্তীতি সম্পাদেত্ৱা কথেতুং ন সক্খিস্সন্তি. উত্তৰি চ ৱিঘাতন্তি অসম্পাদনতো উত্তৰিম্পি দুক্খং আপজ্জিস্সন্তি. সম্পাদেত্ৱা কথেতুং অসক্কোন্তানঞ্হি দুক্খং উপ্পজ্জতি. যথা তং, ভিক্খৱে, অৱিসযস্মিন্তি এত্থ চ তন্তি নিপাতমত্তং. যথাতি কাৰণৱচনং, যস্মা অৱিসযে পঞ্হং পুচ্ছিতা হোন্তীতি অত্থো. ইতো ৱা পন সুত্ৱাতি ইতো ৱা পন মম সাসনতো সুত্ৱা. ইতোতি তথাগততোপি তথাগতসাৱকতোপি. আৰাধেয্যাতি পৰিতোসেয্য, অঞ্ঞথা আৰাধনং নাম নত্থীতি দস্সেতি.

একধম্মেতি একস্মিং ধম্মে. ইমিনা উদ্দেসো দস্সিতো. পৰতো কতমস্মিং একধম্মেতি ইমিনা পঞ্হো দস্সিতো. সব্বে সত্তা আহাৰট্ঠিতিকাতি ইদং পনেত্থ ৱেয্যাকৰণং. সেসেসুপি এসেৱ নযো. সম্মা নিব্বিন্দমানোতিআদীসু পন সম্মা হেতুনা নযেন নিব্বিদানুপস্সনায নিব্বিন্দন্তো উক্কণ্ঠন্তো, ৱিৰাগানুপস্সনায ৱিৰজ্জন্তো, পটিসঙ্খানুপস্সনায মুচ্চনস্স উপাযং কত্ৱা ৱিমুচ্চমানো, অধিমোক্খৱসেন ৱা ৱিমুচ্চমানো সন্নিট্ঠানং কুৰুমানোতি অত্থো. উদযব্বযেহি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা পুব্বন্তাপৰন্তদস্সনেন সম্মা পৰিযন্তদস্সাৱী. সম্মদত্থং অভিসমেচ্চাতি সম্মা সভাগত্থং ঞাণেন অভিসমাগন্ত্ৱা. দুক্খস্সন্তকৰো হোতীতি সকলৱট্টদুক্খস্স পৰিযন্তং পৰিৱটুমং কৰো হোতি.

সব্বে সত্তাতি কামভৱাদীসু একৱোকাৰভৱাদীসু চ সব্বভৱেসু সব্বে সত্তা. আহাৰট্ঠিতিকাতি আহাৰতো ঠিতি এতেসন্তি আহাৰট্ঠিতিকা. ইতি সব্বসত্তানম্পি ঠিতিহেতু আহাৰো নাম একো ধম্মো, তস্মিং একধম্মে. ননু চ এৱং সন্তে যং ৱুত্তং – ‘‘অসঞ্ঞসত্তা দেৱা অহেতুকা অনাহাৰা অফস্সকা’’তিআদি (ৱিভ. ১০১৭), তং ৱিৰুজ্ঝতীতি. ন ৱিৰুজ্ঝতি. তেসঞ্হি ঝানং আহাৰো হোতি. এৱং সন্তেপি ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, আহাৰা’’তি (সং. নি. ২.১১) ইদং ৱিৰুজ্ঝতীতি. ইদম্পি ন ৱিৰুজ্ঝতি. এতস্মিঞ্হি সুত্তে নিপ্পৰিযাযেন আহাৰলক্খণা ধম্মা আহাৰাতি ৱুত্তা, ইধ পন পৰিযাযেন পচ্চযো আহাৰোতি ৱুত্তো. সব্বধম্মানঞ্হি পচ্চযো লদ্ধুং ৱট্টতি. সো চ যং যং ফলং জনেতি, তং তং আহৰতি নাম. তস্মা আহাৰোতি ৱুচ্চতি. তেনেৱাহ – ‘‘অৱিজ্জম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চ, ভিক্খৱে, অৱিজ্জায আহাৰো? পঞ্চ নীৱৰণাতিস্স ৱচনীয’’ন্তি (অ. নি. ১০.৬১). অযং ইধ অধিপ্পেতো. এতস্মিঞ্হি পচ্চযাহাৰে গহিতে পৰিযাযাহাৰোপি নিপ্পৰিযাযাহাৰোপি সব্বো গহিতোৱ হোতি.

তত্থ অসঞ্ঞীভৱে পচ্চযাহাৰো লব্ভতি. অনুপ্পন্নে হি বুদ্ধে তিত্থাযতনে পব্বজিতা ৱাযোকসিণে পৰিকম্মং কত্ৱা চতুত্থজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা ততো ৱুট্ঠায ‘‘ধি চিত্তং, ধি ৱতেতং চিত্তং, চিত্তস্স নাম অভাৱোযেৱ সাধু. চিত্তঞ্হি নিস্সায ৱধবন্ধাদিপচ্চযং দুক্খং উপ্পজ্জতি. চিত্তে অসতি নত্থেত’’ন্তি খন্তিং ৰুচিং উপ্পাদেত্ৱা অপৰিহীনজ্ঝানা কালং কত্ৱা অসঞ্ঞীভৱে নিব্বত্তন্তি. যো যস্স ইৰিযাপথো মনুস্সলোকে পণিহিতো অহোসি, সো তেন ইৰিযাপথেন নিব্বত্তিত্ৱা চিত্তৰূপসদিসো হুত্ৱা পঞ্চ কপ্পসতানি তিট্ঠতি. এত্তকং অদ্ধানং সযিতো ৱিয হোতি. এৱৰূপানম্পি সত্তানং পচ্চযাহাৰো লব্ভতি. তে হি যং ঝানং ভাৱেত্ৱা নিব্বত্তা, তদেৱ নেসং পচ্চযো হোতি. যথা জিযাৱেগেন খিত্তসৰো যাৱ জিযাৱেগো অত্থি, তাৱ গচ্ছতি. এৱং যাৱ ঝানপচ্চযো অত্থি, তাৱ তিট্ঠন্তি. তস্মিং নিট্ঠিতে খীণৱেগো ৱিয সৰো পতন্তি. চৱনকালে চ তেসং সো ৰূপকাযো অন্তৰধাযতি, কামাৱচৰসঞ্ঞা উপ্পজ্জতি, তেন সঞ্ঞুপ্পাদেন তে দেৱা তম্হা কাযা চুতাতি পঞ্ঞাযন্তি.

যে পন তে নেৰযিকা নেৱ ৱুট্ঠানফলূপজীৱী, ন পুঞ্ঞফলূপজীৱীতি ৱুত্তা, তেসং কো আহাৰোতি? তেসং কম্মমেৱ আহাৰো. কিং পঞ্চ আহাৰা অত্থীতি? পঞ্চ, ন পঞ্চাতি ইদং ন ৱত্তব্বং, ননু ‘‘পচ্চযো আহাৰো’’তি ৱুত্তমেতং. তস্মা যেন কম্মেন নিৰযে নিব্বত্তন্তি, তদেৱ তেসং ঠিতিপচ্চযত্তা আহাৰো হোতি. যং সন্ধায ইদং ৱুত্তং – ‘‘ন চ তাৱ কালং কৰোতি, যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তী হোতী’’তি (ম. নি. ৩.২৫০, ২৬৮; অ. নি. ৩.৩৬).

কবড়ীকাৰাহাৰং আৰব্ভাপি চেত্থ ৱিৱাদো ন কাতব্বো. মুখে উপ্পজ্জনখেড়োপি হি তেসং আহাৰকিচ্চং সাধেতি. খেড়ো হি নিৰযে দুক্খৱেদনীযো হুত্ৱা পচ্চযো হোতি, সগ্গে সুখৱেদনিযো. ইতি কামভৱে নিপ্পৰিযাযেন চত্তাৰো আহাৰা, ৰূপাৰূপভৱেসু ঠপেত্ৱা অসঞ্ঞে সেসানং তযো, অসঞ্ঞানঞ্চেৱ অৱসেসানঞ্চ পচ্চযাহাৰোতি ইমিনা আকাৰেন সব্বে সত্তা আহাৰট্ঠিতিকাতি ৱেদিতব্বা. তত্থ চত্তাৰো আহাৰো যো ৱা পন কোচি পচ্চযাহাৰো দুক্খসচ্চং, আহাৰসমুট্ঠাপিকা পুৰিমতণ্হা সমুদযসচ্চং, উভিন্নং অপ্পৱত্তি নিৰোধসচ্চং, নিৰোধপ্পজাননা পঞ্ঞা মগ্গসচ্চন্তি এৱং চতুসচ্চৱসেন সব্বৱাৰেসু যোজনা কাতব্বা.