৭. ৱীৰিযাৰম্ভাদিৱগ্গৱণ্ণনা
৬১. সত্তমস্স পঠমে ৱীৰিযাৰম্ভোতি চতুকিচ্চস্স সম্মপ্পধানৱীৰিযস্স আৰম্ভো, আৰদ্ধপগ্গহিতপৰিপুণ্ণৱীৰিযতাতি অত্থো.
৬২. দুতিযে মহিচ্ছতাতি মহালোভো. যং সন্ধায ৱুত্তং –
‘‘তত্থ কতমা মহিচ্ছতা? ইতৰীতৰচীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেহি পঞ্চহি ৱা কামগুণেহি অসন্তুট্ঠস্স ভিয্যোকম্যতা, যা এৱৰূপা ইচ্ছা ইচ্ছাগতা মহিচ্ছতা ৰাগো সাৰাগো চিত্তস্স সাৰাগো. অযং ৱুচ্চতি মহিচ্ছতা’’তি (ৱিভ. ৮৫০).
৬৩. ততিযে অপ্পিচ্ছতাতি অলোভো. অপ্পিচ্ছস্সাতি অনিচ্ছস্স. এত্থ হি ব্যঞ্জনং সাৱসেসং ৱিয, অত্থো পন নিৰৱসেসো. ন হি অপ্পমত্তিকায ইচ্ছায অত্থিভাৱেন সো অপ্পিচ্ছোতি ৱুত্তো, ইচ্ছায পন অভাৱেন পুনপ্পুনং আসেৱিতস্স অলোভস্সেৱ ভাৱেন অপ্পিচ্ছোতি ৱুত্তো.
অপিচেত্থ অত্ৰিচ্ছতা, পাপিচ্ছতা, মহিচ্ছতা অপ্পিচ্ছতাতি অযং ভেদো ৱেদিতব্বো. তত্থ সকলাভে অতিত্তস্স পৰলাভে পত্থনা অত্ৰিচ্ছতা নাম, যায সমন্নাগতস্স একভাজনে পক্কপূৱেপি অত্তনো পত্তে পতিতে ন সুপক্কো ৱিয খুদ্দকো চ ৱিয খাযতি, স্ৱেৱ পন পৰস্স পত্তে পক্খিত্তো সুপক্কো ৱিয মহন্তো ৱিয চ খাযতি. অসন্তগুণসম্ভাৱনতা পন পটিগ্গহণে চ অমত্তঞ্ঞুতা পাপিচ্ছতা নাম, সা ‘‘ইধেকচ্চো অস্সদ্ধো সমানো সদ্ধোতি মং জনো জানাতূ’’তিআদিনা নযেন অভিধম্মে আগতাযেৱ, তায সমন্নাগতো পুগ্গলো কোহঞ্ঞে পতিট্ঠাতি. সন্তগুণসম্ভাৱনতা পন পটিগ্গহণে চ অমত্তঞ্ঞুতা মহিচ্ছতা নাম, সাপি ‘‘ইধেকচ্চো সদ্ধো সমানো সদ্ধোতি মং জনো জানাতূতি ইচ্ছতি, সীলৱা সমানো সীলৱাতি মং জনো জানাতূ’’তি ইমিনা নযেন আগতাযেৱ. তায সমন্নাগতো পুগ্গলো দুস্সন্তপ্পযো হোতি, ৱিজাতমাতাপিস্স চিত্তং গহেতুং ন সক্কোতি. তেনেতং ৱুচ্চতি –
‘‘অগ্গিক্খন্ধো সমুদ্দো চ, মহিচ্ছো চাপি পুগ্গলো;
সকটেন পচ্চযে দেন্তু, তযোপেতে অতপ্পযা’’তি.
সন্তগুণনিগূহনতা পন পটিগ্গহণে চ মত্তঞ্ঞুতা অপ্পিচ্ছতা নাম, তায সমন্নাগতো পুগ্গলো অত্তনি ৱিজ্জমানম্পি গুণং পটিচ্ছাদেতুকামতায সদ্ধো সমানো ‘‘সদ্ধোতি মং জনো জানাতূ’’তি ন ইচ্ছতি. সীলৱা, পৱিৱিত্তো, বহুস্সুতো, আৰদ্ধৱীৰিযো, সমাধিসম্পন্নো, পঞ্ঞৱা, খীণাসৱো সমানো ‘‘খীণাসৱোতি মং জনো জানাতূ’’তি ন ইচ্ছতি সেয্যথাপি মজ্ঝন্তিকত্থেৰো.
থেৰো কিৰ মহাখীণাসৱো অহোসি, পত্তচীৱৰং পনস্স পাদমত্তমেৱ অগ্ঘতি. সো অসোকস্স ধম্মৰঞ্ঞো ৱিহাৰমহদিৱসে সঙ্ঘত্থেৰো অহোসি. অথস্স অতিলূখভাৱং দিস্ৱা মনুস্সা, ‘‘ভন্তে, থোকং বহি হোথা’’তি আহংসু. থেৰো ‘‘মাদিসে খীণাসৱে ৰঞ্ঞো সঙ্গহং অকৰোন্তে অঞ্ঞো কো কৰিস্সতী’’তি পথৱিযং নিমুজ্জিত্ৱা সঙ্ঘত্থেৰস্স উক্খিত্তপিণ্ডং গণ্হন্তোযেৱ উম্মুজ্জি. এৱং খীণাসৱো সমানো ‘‘খীণাসৱোতি মং জনো জানাতূ’’তি ন ইচ্ছতি. এৱং অপ্পিচ্ছো চ পন ভিক্খু অনুপ্পন্নং লাভং উপ্পাদেতি, উপ্পন্নং থাৱৰং কৰোতি, দাযকানং চিত্তং আৰাধেতি. যথা যথা হি সো অত্তনো অপ্পিচ্ছতায অপ্পং গণ্হাতি, তথা তথা তস্স ৱত্তে পসন্না মনুস্সা বহূ দেন্তি.
অপৰোপি চতুব্বিধো অপ্পিচ্ছো – পচ্চযঅপ্পিচ্ছো, ধুতঙ্গঅপ্পিচ্ছো, পৰিযত্তিঅপ্পিচ্ছো, অধিগমঅপ্পিচ্ছোতি. তত্থ চতূসু পচ্চযেসু অপ্পিচ্ছো পচ্চযঅপ্পিচ্ছো নাম. সো দাযকস্স ৱসং জানাতি, দেয্যধম্মস্স ৱসং জানাতি, অত্তনো থামং জানাতি. যদি হি দেয্যধম্মো বহু হোতি, দাযকো অপ্পমত্তকং দাতুকামো, দাযকস্স ৱসেন অপ্পং গণ্হাতি. দেয্যধম্মো অপ্পো, দাযকো বহুং দাতুকামো, দেয্যধম্মস্স ৱসেন অপ্পং গণ্হাতি. দেয্যধম্মোপি বহু, দাযকোপি বহুং দাতুকামো, অত্তনো থামং ঞত্ৱা পমাণেনেৱ গণ্হাতি.
ধুতঙ্গসমাদানস্স অত্তনি অত্থিভাৱং নজানাপেতুকামো ধুতঙ্গঅপ্পিচ্ছো নাম. তস্স ৱিভাৱনত্থং ইমানি ৱত্থূনি – সোসানিকমহাকুমাৰত্থেৰো কিৰ সট্ঠি ৱস্সানি সুসানে ৱসি, অঞ্ঞো একভিক্খুপি ন অঞ্ঞাসি. তেনেৱাহ –
‘‘সুসানে সট্ঠি ৱস্সানি, অব্বোকিণ্ণং ৱসামহং;
দুতিযো মং ন জানেয্য, অহো সোসানিকুত্তমো’’তি.
চেতিযপব্বতে দ্ৱে ভাতিকত্থেৰা ৱসিংসু. কনিট্ঠো উপট্ঠাকেন পেসিতং উচ্ছুখণ্ডিকং গহেত্ৱা জেট্ঠস্স সন্তিকং অগমাসি ‘‘পৰিভোগং, ভন্তে, কৰোথা’’তি. থেৰস্স চ ভত্তকিচ্চং কত্ৱা মুখৱিক্খালনকালো অহোসি. সো ‘‘অলং, আৱুসো’’তি আহ. কচ্চি, ভন্তে, একাসনিকত্থাতি? আহৰাৱুসো, উচ্ছুখণ্ডিকন্তি পঞ্ঞাস ৱস্সানি একাসনিকো সমানোপি ধুতঙ্গং নিগূহমানো পৰিভোগং কত্ৱা মুখং ৱিক্খালেত্ৱা পুন ধুতঙ্গং অধিট্ঠায গতো.
যো পন সাকেততিস্সত্থেৰো ৱিয বহুস্সুতভাৱং জানাপেতুং ন ইচ্ছতি, অযং পৰিযত্তিঅপ্পিচ্ছো নাম. থেৰো কিৰ ‘‘খণো নত্থীতি উদ্দেসপৰিপুচ্ছাসু ওকাসং অকৰোন্তো কদা মৰণক্খণং, ভন্তে, লভিস্সথা’’তি চোদিতো গণং ৱিস্সজ্জেত্ৱা কণিকাৰৱালিকসমুদ্দৱিহাৰং গতো. তত্থ অন্তোৱস্সং থেৰনৱমজ্ঝিমানং উপকাৰো হুত্ৱা মহাপৱাৰণায উপোসথদিৱসে ধম্মকথায জনপদং খোভেত্ৱা গতো.
যো পন সোতাপন্নাদীসু অঞ্ঞতৰো হুত্ৱা সোতাপন্নাদিভাৱং জানাপেতুং ন ইচ্ছতি, অযং অধিগমপ্পিচ্ছো নাম তযো কুলপুত্তা (ম. নি. ১.৩২৫) ৱিয ঘটীকাৰকুম্ভকাৰো (ম. নি. ২.২৮২ আদযো) ৱিয চ. ইমস্মিং পনত্থে লদ্ধাসেৱনেন বলৱঅলোভেন সমন্নাগতো সেক্খোপি পুথুজ্জনোপি অপ্পিচ্ছোতি ৱেদিতব্বো.
৬৪. চতুত্থে অসন্তুট্ঠিতাতি অসন্তুট্ঠে পুগ্গলে সেৱন্তস্স ভজন্তস্স পযিৰুপাসন্তস্স উপ্পন্নো অসন্তোসসঙ্খাতো লোভো.
৬৫. পঞ্চমে সন্তুট্ঠিতাতি সন্তুট্ঠে পুগ্গলে সেৱন্তস্স ভজন্তস্স পযিৰুপাসন্তস্স উপ্পন্নো অলোভসঙ্খাতো সন্তোসো. সন্তুট্ঠস্সাতি ইতৰীতৰপচ্চযসন্তোসেন সমন্নাগতস্স. সো পনেস সন্তোসো দ্ৱাদসৱিধো হোতি. সেয্যথিদং – চীৱৰে যথালাভসন্তোসো, যথাবলসন্তোসো, যথাসাৰুপ্পসন্তোসোতি তিৱিধো. এৱং পিণ্ডপাতাদীসু.
তস্সাযং পভেদসংৱণ্ণনা – ইধ ভিক্খু চীৱৰং লভতি সুন্দৰং ৱা অসুন্দৰং ৱা. সো তেনেৱ যাপেতি অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি. অযমস্স চীৱৰে যথালাভসন্তোসো. অথ পন পকতিদুব্বলো ৱা হোতি আবাধজৰাভিভূতো ৱা, গৰুং চীৱৰং পাৰুপন্তো কিলমতি. সো সভাগেন ভিক্খুনা সদ্ধিং তং পৰিৱত্তেত্ৱা লহুকেন যাপেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স চীৱৰে যথাবলসন্তোসো. অপৰো পণীতপচ্চযলাভী হোতি. সো পট্টচীৱৰাদীনং অঞ্ঞতৰং মহগ্ঘচীৱৰং বহূনি ৱা পন চীৱৰানি লভিত্ৱা ‘‘ইদং থেৰানং চিৰপব্বজিতানং, ইদং বহুস্সুতানং অনুৰূপং, ইদং গিলানানং, ইদং অপ্পলাভানং হোতূ’’তি দত্ৱা তেসং পুৰাণচীৱৰং ৱা সঙ্কাৰকূটাদিতো ৱা নন্তকানি উচ্চিনিত্ৱা তেহি সঙ্ঘাটিং কত্ৱা ধাৰেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স চীৱৰে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.
ইধ পন ভিক্খু পিণ্ডপাতং লভতি লূখং ৱা পণীতং ৱা, সো তেনেৱ যাপেতি, অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি. অযমস্স পিণ্ডপাতে যথালাভসন্তোসো. যো পন অত্তনো পকতিৱিৰুদ্ধং ৱা ব্যাধিৱিৰুদ্ধং ৱা পিণ্ডপাতং লভতি, যেনস্স পৰিভুত্তেন অফাসু হোতি, সো সভাগস্স ভিক্খুনো তং দত্ৱা তস্স হত্থতো সপ্পাযভোজনং ভুঞ্জিত্ৱা সমণধম্মং কৰোন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স পিণ্ডপাতে যথাবলসন্তোসো. অপৰো বহুং পণীতং পিণ্ডপাতং লভতি. সো তং চীৱৰং ৱিয থেৰচিৰপব্বজিতবহুস্সুতঅপ্পলাভগিলানানং দত্ৱা তেসং ৱা সেসকং পিণ্ডায ৱা চৰিত্ৱা মিস্সকাহাৰং ভুঞ্জন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স পিণ্ডপাতে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.
ইধ পন ভিক্খু সেনাসনং লভতি মনাপং ৱা অমনাপং ৱা, সো তেন নেৱ সোমনস্সং ন দোমনস্সং উপ্পাদেতি, অন্তমসো তিণসন্থাৰকেনাপি যথালদ্ধেনেৱ তুস্সতি. অযমস্স সেনাসনে যথালাভসন্তোসো. যো পন অত্তনো পকতিৱিৰুদ্ধং ৱা ব্যাধিৱিৰুদ্ধং ৱা সেনাসনং লভতি, যত্থস্স ৱসতো অফাসু হোতি, সো তং সভাগস্স ভিক্খুনো দত্ৱা তস্স সন্তকে সপ্পাযসেনাসনে ৱসন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স সেনাসনে যথাবলসন্তোসো.
অপৰো মহাপুঞ্ঞো লেণমণ্ডপকূটাগাৰাদীনি বহূনি পণীতসেনাসনানি লভতি. সো তানি চীৱৰাদীনি ৱিয থেৰচিৰপব্বজিতবহুস্সুতঅপ্পলাভগিলানানং দত্ৱা যত্থ কত্থচি ৱসন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স সেনাসনে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো. যোপি ‘‘উত্তমসেনাসনং নাম পমাদট্ঠানং, তত্থ নিসিন্নস্স থিনমিদ্ধং ওক্কমতি, নিদ্দাভিভূতস্স পুন পটিবুজ্ঝতো পাপৱিতক্কা পাতুভৱন্তী’’তি পটিসঞ্চিক্খিত্ৱা তাদিসং সেনাসনং পত্তম্পি ন সম্পটিচ্ছতি, সো তং পটিক্খিপিত্ৱা অব্ভোকাসৰুক্খমূলাদীসু ৱসন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযম্পিস্স সেনাসনে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.
ইধ পন ভিক্খু ভেসজ্জং লভতি লূখং ৱা পণীতং ৱা, সো যং লভতি, তেনেৱ তুস্সতি, অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি. অযমস্স গিলানপচ্চযে যথালাভসন্তোসো. যো পন তেলেন অত্থিকো ফাণিতং লভতি, সো তং সভাগস্স ভিক্খুনো দত্ৱা তস্স হত্থতো তেলং গহেত্ৱা অঞ্ঞদেৱ ৱা পৰিযেসিত্ৱা ভেসজ্জং কৰোন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স গিলানপচ্চযে যথাবলসন্তোসো.
অপৰো মহাপুঞ্ঞো বহুং তেলমধুফাণিতাদিপণীতভেসজ্জং লভতি. সো তং চীৱৰং ৱিয থেৰচিৰপব্বজিতবহুস্সুতঅপ্পলাভগিলানানং দত্ৱা তেসং আভতেন যেন কেনচি যাপেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. যো পন একস্মিং ভাজনে মুত্তহৰীতকং ঠপেত্ৱা একস্মিং চতুমধুৰং – ‘‘গণ্হথ, ভন্তে, যদিচ্ছক’’ন্তি ৱুচ্চমানো ‘‘সচস্স তেসু অঞ্ঞতৰেনপি ৰোগো ৱূপসম্মতি, অথ মুত্তহৰীতকং নাম বুদ্ধাদীহি ৱণ্ণিত’’ন্তি চতুমধুৰং পটিক্খিপিত্ৱা মুত্তহৰীতকেন ভেসজ্জং কৰোন্তোপি পৰমসন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স গিলানপচ্চযে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো. ইমেসং পন পচ্চেকপচ্চযেসু তিণ্ণং তিণ্ণং সন্তোসানং যথাসাৰুপ্পসন্তোসোৱ অগ্গো.
৬৬-৬৭. ছট্ঠসত্তমেসু অযোনিসোমনসিকাৰযোনিসোমনসিকাৰা হেট্ঠা ৱুত্তলক্খণাৱ. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
৬৮. অট্ঠমে অসম্পজঞ্ঞন্তি অসম্পজানভাৱো, মোহস্সেতং অধিৱচনং. অসম্পজানস্সাতি অজানন্তস্স সম্মুড়্হস্স.
৬৯. নৱমে সম্পজঞ্ঞন্তি সম্পজানভাৱো, পঞ্ঞাযেতং নামং. সম্পজানস্সাতি সম্পজানন্তস্স.
৭০. দসমে পাপমিত্ততাতি যস্স পাপা লামকা মিত্তা, সো পাপমিত্তো. পাপমিত্তস্স ভাৱো পাপমিত্ততা, তেনাকাৰেন পৱত্তানং চতুন্নং খন্ধানমেৱেতং নামং. ৱুত্তম্পি চেতং –
‘‘তত্থ কতমা পাপমিত্ততা? যে তে পুগ্গলা অস্সদ্ধা দুস্সীলা অপ্পস্সুতা মচ্ছৰিনো দুপ্পঞ্ঞা. যা তেসং সেৱনা নিসেৱনা সংসেৱনা ভজনা সম্ভজনা ভত্তি সম্ভত্তি সম্পৱঙ্কতা. অযং ৱুচ্চতি পাপমিত্ততা’’তি (ৱিভ. ৯০১).
ৱীৰিযাৰম্ভাদিৱগ্গৱণ্ণনা.