১৬. একধম্মপাড়ি
(১৬) ৪. একধম্মপাড়ি-চতুত্থৱগ্গৱণ্ণনা
৩২২. চতুত্থৱগ্গস্স পঠমে জম্বুদীপেতি জম্বুযা পঞ্ঞাতো পাকটো দীপোতি জম্বুদীপো. ইমস্স কিৰ দীপস্স সঞ্ঞাণভূতা যোজনসতুব্বেধা পণ্ণাসযোজনসাখা পঞ্চদসযোজনাৱট্টক্খন্ধা হিমৱন্তপব্বতে জাতা কপ্পট্ঠাযিনী মহাজম্বূ নাম অত্থি, তায অযং দীপো জম্বুদীপোতি ৱুচ্চতি. যথা চ ইমস্মিং দীপে জম্বুৰুক্খো কপ্পট্ঠাযী, তথা অপৰগোযানে কদম্বৰুক্খো, উত্তৰকুৰূসু কপ্পৰুক্খো, পুব্বৱিদেহে সিৰীসৰুক্খো, অসুৰানং চিত্তপাটলিৰুক্খো, সুপণ্ণানং সিম্বলিৰুক্খো, দেৱানং পাৰিচ্ছত্তকোতি ইমেপি কপ্পট্ঠাযিনোৱ.
‘‘পাটলী সিম্বলী জম্বূ, দেৱানং পাৰিচ্ছত্তকো;
কদম্বো কপ্পৰুক্খো চ, সিৰীসো ভৱতি সত্তমো’’তি.
আৰামৰামণেয্যকন্তি পুপ্ফাৰামফলাৰামানং ৰামণেয্যকং ৱেড়ুৱন-জীৱকম্বৱন-জেতৱনপুব্বাৰামসদিসং. তং ইমস্মিং জম্বুদীপে অপ্পমত্তকং পৰিত্তকং, ন বহুকন্তি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. এত্থ ৱনৰামণেয্যকন্তি নাগৱনসালৱনচম্পকৱনাদিসদিসং ৱঙ্কপব্বতহিমৱন্তপব্বতপদেসাদীসু অৰঞ্ঞৱনং ৱেদিতব্বং. ভূমিৰামণেয্যকন্তি জেতৱনৱিহাৰমগধক্খেত্তাদিসদিসং সমং ভূমিট্ঠানং. পোক্খৰণিৰামণেয্যকন্তি জেতৱনপোক্খৰণিগগ্গৰাপোক্খৰণিসদিসানং ৱট্টচতুৰস্সদীঘৱঙ্কাদিসণ্ঠানানং পোক্খৰণীনং সন্নিৱেসনট্ঠানং. উক্কূলৱিকূলন্তি উক্কূলঞ্চ ৱিকূলঞ্চ. তত্থ উক্কূলং উন্নতট্ঠানং, ৱিকূলং নিন্নট্ঠানং. নদীৱিদুগ্গন্তি নদীনং ভিন্নট্ঠানং তং দুগ্গমত্তা নদীৱিদুগ্গন্তি ৱুচ্চতি. খাণুকণ্টকট্ঠানন্তি তত্থজাতকানঞ্চেৱ আহৰিযমানানঞ্চ খাণুকণ্টকাদীনং পতিট্ঠানট্ঠানং. পব্বতৱিসমন্তি গিৰিৱিসমং. যে ওদকাতি যে চ উদকে জাযন্তি, তেযেৱ বহুতৰা. ইতো কিৰ সুৱণ্ণভূমি সত্তমত্তানি যোজনসতানি হোতি, একেন ৱাতেন গচ্ছন্তী নাৱা সত্তহি অহোৰত্তেহি গচ্ছতি. অথেকস্মিং সমযে এৱং গচ্ছন্তী নাৱা সত্তাহম্পি নন্দিযাৱট্টমচ্ছপিট্ঠেনেৱ গতা. এৱং ওদকানং সত্তানং বহুভাৱো ৱেদিতব্বো.
অপিচ থলট্ঠানস্স পৰিত্তভাৱেন উদকস্স চ বহুভাৱেনাপি অযমত্থো ৱেদিতব্বো. যথা হি মহাতড়াকে একোৱ উপ্পলগচ্ছো অস্স, তস্স চত্তাৰি চ পণ্ণানি, মজ্ঝে চ একং উপ্পলমকুলং অস্স. এৱমেৱং চত্তাৰি পণ্ণানি ৱিয চত্তাৰো দীপা, মজ্ঝে উপ্পলমকুলং ৱিয সিনেৰুপব্বতো, সেসং উদকং ৱিয উদকপৰিক্খিত্তো ওকাসো. তস্স মহন্তভাৱো ইদ্ধিমন্তানং পাকটো হোতি. তেসঞ্হি আকাসেন গচ্ছন্তানং চত্তাৰো মহাদীপা চত্তাৰি পণ্ণানি ৱিয উপট্ঠহন্তি, সিনেৰুপব্বতো মজ্ঝে উপ্পলমকুলং ৱিয, সেসং উদকং ৱিয উদকপৰিক্খিত্তো ওকাসো. এৱং মহন্তে উদকে জাতত্তা ওদকাৱ বহুতৰা ৱেদিতব্বা.
৩২৩. দুতিযাদীসু অঞ্ঞত্ৰ মনুস্সেহীতি ইধ চত্তাৰো অপাযা অঞ্ঞত্ৰ মনুস্সেহীতি অধিপ্পেতা.
মজ্ঝিমেসু জনপদেসূতি ‘‘পুৰত্থিমায দিসায গজঙ্গলং নাম নিগমো, তস্স পৰেন মহাসালা, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে. পুৰত্থিমদক্খিণায দিসায সল্লৱতী নাম নদী, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে. দক্খিণায দিসায সেতকণ্ণিকং নাম নিগমো, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে. পচ্ছিমায দিসায থূণং নাম ব্ৰাহ্মণগামো, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে. উত্তৰায দিসায উসীৰদ্ধজো নাম পব্বতো, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে’’তি (মহাৱ. ২৫৯) এৱং পৰিচ্ছিন্নে জনপদেতি অত্থো. অযঞ্হি জনপদো মুদিঙ্গসণ্ঠানো উজুকেন কত্থচি অসীতিযোজনো হোতি, কত্থচি যোজনসতিকো, কত্থচি দ্ৱিযোজনসতিকো, মজ্ঝেন পন তিযোজনসতিকো, পৰিযন্তপৰিক্খেপেন নৱমত্তযোজনসতিকো হোতি. এত্তকে ঠানে বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধা মহাসাৱকা বুদ্ধুপট্ঠাকা বুদ্ধসাৱকা বুদ্ধমাতা বুদ্ধপিতা চক্কৱত্তী ৰাজাতি ইমে সত্তা নিব্বত্তন্তি. অপিচ উপাদাযুপাদাযাপি মজ্ঝিমপদেসো লব্ভতি. সকলোপি হি জম্বুদীপো মজ্ঝিমপদেসো নাম, সেসদীপা পচ্চন্তিমা জনপদা. তম্বপণ্ণিদীপে অনুৰাধপুৰং মজ্ঝিমপদেসো নাম, সেসো পচ্চন্তোতি এৱং নযো ৱেদিতব্বো.
৩২৪. পঞ্ঞৱন্তো অজড়া অনেড়মূগাতি এত্থ কম্মস্সকতপঞ্ঞা, ঝানপঞ্ঞা ৱিপস্সনাপঞ্ঞা, মগ্গপঞ্ঞা, ফলপঞ্ঞাতি এতাহি সমন্নাগতা পঞ্ঞৱন্তো নাম, অমূড়্হা অজড়া নাম. যেসং এড়া মুখতো ন গলতি, তে অনেড়মূগা নাম, অনেড়মুখা নিদ্দোসমুখাতি অত্থো. পটিবলাতি সমত্থা, কাযবলেন চেৱ ঞাণবলেন চ সমন্নাগতা. অত্থমঞ্ঞাতুন্তি অত্থানত্থং কাৰণাকাৰণং জানিতুং. দুপ্পঞ্ঞাতি অপ্পঞ্ঞা নিপ্পঞ্ঞা. জড়াতি মন্দা মোমূহা.
৩২৫. অৰিযেন পঞ্ঞাচক্খুনাতি সহৱিপস্সনেন মগ্গেন. অৱিজ্জাগতাতি অৱিজ্জন্ধকাৰেন সমন্নাগতা.
৩২৬. যে লভন্তি তথাগতং দস্সনাযাতি যে তথাগতস্স গুণে জানিত্ৱা তথাগতং চক্খুৱিঞ্ঞাণেন পস্সিতুং লভন্তি.
৩২৭. তথাগতপ্পৱেদিতন্তি তথাগতেন পৱেদিতং পকাসেত্ৱা কথিতং. সৱনাযাতি সোতৱিঞ্ঞাণেন সোতুং.
৩২৮. ধাৰেন্তীতি ন পম্মুস্সন্তি.
৩২৯. ধাতানং ধম্মানং অত্থং উপপৰিক্খন্তীতি পগুণায পাড়িযা অত্থানত্থং উপপৰিক্খন্তি.
৩৩০. অত্থমঞ্ঞায ধম্মমঞ্ঞাযাতি অট্ঠকথঞ্চ পাড়িঞ্চ জানিত্ৱা. ধম্মানুধম্মং পটিপজ্জন্তীতি অনুলোমপটিপদং পূৰেন্তি.
৩৩১. সংৱেজনীযেসু ঠানেসূতি সংৱেগজনকেসু কাৰণেসু. সংৱিজ্জন্তীতি সংৱেগং আপজ্জন্তি.
৩৩২. যোনিসো পদহন্তীতি উপাযেন পধানৱীৰিযং কৰোন্তি.
৩৩৩. ৱৱস্সগ্গাৰম্মণন্তি ৱৱস্সগ্গো ৱুচ্চতি নিব্বানং, তং আৰম্মণং কৰিত্ৱাতি অত্থো. লভন্তি সমাধিন্তি মগ্গসমাধিঞ্চ ফলসমাধিঞ্চ পাপুণন্তি.
৩৩৪. অন্নগ্গৰসগ্গানন্তি উত্তমন্নানঞ্চ উত্তমৰসানঞ্চ. উঞ্ছেন কপালাভতেন যাপেন্তীতি উঞ্ছাচাৰেন ৱনমূলফলাফলেন ৱা কপালেন আভতভত্তেন ৱা যাপেন্তি. এত্থ চ যো কস্সচিদেৱ খাদনীযস্স ভোজনীযস্স অত্থায চিত্তে উপ্পন্নে তংখণংযেৱ ন তং লভতি, অযং অন্নগ্গৰসগ্গানং ন লাভী নাম. যস্সপি তংখণংযেৱ লভিত্ৱা ওলোকেন্তস্স ৱণ্ণগন্ধৰসা অমনাপা হোন্তি, অযম্পি অন্নগ্গৰসগ্গানং ন লাভী নাম. যস্স পন ৱণ্ণগন্ধৰসা পটিলভন্তি, মনাপা হোন্তি, অযং অন্নগ্গৰসগ্গানং লাভী নাম. সো উত্তমকোটিযা চক্কৱত্তী ৰাজা, হেট্ঠিমকোটিযা ধম্মাসোকো ৱেদিতব্বো. সঙ্খেপতো হি যস্স ভত্তস্স একপাতি সতসহস্সং অগ্ঘতি, ইদং অন্নগ্গৰসগ্গং নাম. যং পন ভিক্খুসঙ্ঘং পিণ্ডায চৰন্তং দিস্ৱা মনুস্সা উত্তমপণীতং ভত্তং দেন্তি, ইদং কিং নামাতি? ইদং উঞ্ছেন কপালাভতেন যাপেন্তে উপাদায অন্নগ্গৰসগ্গং নাম ৱুচ্চতীতি.
৩৩৫. অত্থৰসস্সাতিআদীসু অত্থৰসো নাম চত্তাৰি সামঞ্ঞফলানি, ধম্মৰসো নাম চত্তাৰো মগ্গা, ৱিমুত্তিৰসো নাম অমতনিব্বানং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
চতুত্থৱগ্গৱণ্ণনা.
জম্বুদীপপেয্যালো নিট্ঠিতো.