৯. অকুসলনিদ্দেসো
২৮০. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি সোমনস্সসহগতং দিট্ঠিগতসম্পযুত্তং সসঙ্খাৰেন…পে… সোমনস্সসহগতং দিট্ঠিগতৱিপ্পযুত্তং ৰূপাৰম্মণং ৱা…পে… সোমনস্সসহগতং দিট্ঠিগতৱিপ্পযুত্তং সসঙ্খাৰেন ৰূপাৰম্মণং ৱা সদ্দাৰম্মণং ৱা গন্ধাৰম্মণং ৱা ৰসাৰম্মণং ৱা ফোট্ঠব্বাৰম্মণং ৱা ধম্মাৰম্মণং ৱা যং যং ৱা পনাৰব্ভ, তস্মিং সমযে অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা, তণ্হাপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮১. তত্থ কতমা অৱিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৱিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অৱিজ্জা’’.
তত্থ কতমো অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰো? যা চেতনা সঞ্চেতনা সঞ্চেতযিতত্তং – অযং ৱুচ্চতি অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰো…পে….
তত্থ কতমো তণ্হাপচ্চযা অধিমোক্খো? যো চিত্তস্স অধিমোক্খো অধিমুচ্চনা তদধিমুত্ততা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘তণ্হাপচ্চযা অধিমোক্খো’’.
তত্থ কতমো অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো? ঠপেত্ৱা অধিমোক্খং, ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো’’…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৮২. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতসম্পযুত্তং ৰূপাৰম্মণং ৱা সদ্দাৰম্মণং ৱা গন্ধাৰম্মণং ৱা ৰসাৰম্মণং ৱা ফোট্ঠব্বাৰম্মণং ৱা ধম্মাৰম্মণং ৱা যং যং ৱা পনাৰব্ভ, তস্মিং সমযে অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা, তণ্হাপচ্চযা উপাদানং, উপাদানপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮৩. তত্থ কতমা অৱিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৱিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৱুচ্চতি অৱিজ্জা…পে….
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৱেদনা? যং চেতসিকং নেৱ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৱেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৱেদনা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৱেদনা’’…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৮৪. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতসম্পযুত্তং সসঙ্খাৰেন…পে… উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতৱিপ্পযুত্তং ৰূপাৰম্মণং ৱা…পে… উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতৱিপ্পযুত্তং সসঙ্খাৰেন ৰূপাৰম্মণং ৱা সদ্দাৰম্মণং ৱা গন্ধাৰম্মণং ৱা ৰসাৰম্মণং ৱা ফোট্ঠব্বাৰম্মণং ৱা ধম্মাৰম্মণং ৱা যং যং ৱা পনাৰব্ভ, তস্মিং সমযে অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা, তণ্হাপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮৫. তত্থ কতমা অৱিজ্জা…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৮৬. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি দোমনস্সসহগতং পটিঘসম্পযুত্তং ৰূপাৰম্মণং ৱা…পে… দোমনস্সসহগতং পটিঘসম্পযুত্তং সসঙ্খাৰেন ৰূপাৰম্মণং ৱা সদ্দাৰম্মণং ৱা গন্ধাৰম্মণং ৱা ৰসাৰম্মণং ৱা ফোট্ঠব্বাৰম্মণং ৱা ধম্মাৰম্মণং ৱা যং যং ৱা পনাৰব্ভ, তস্মিং সমযে অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা পটিঘং, পটিঘপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮৭. তত্থ কতমা অৱিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৱিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অৱিজ্জা’’…পে… অযং ৱুচ্চতি ‘‘ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো’’.
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৱেদনা? যং চেতসিকং অসাতং চেতসিকং দুক্খং চেতোসম্ফস্সজং অসাতং দুক্খং ৱেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অসাতা দুক্খা ৱেদনা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৱেদনা’’.
তত্থ কতমং ৱেদনাপচ্চযা পটিঘং? যো চিত্তস্স আঘাতো…পে… চণ্ডিক্কং অসুৰোপো [অসুলোপো (স্যা.)] অনত্তমনতা চিত্তস্স – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘ৱেদনাপচ্চযা পটিঘং’’.
তত্থ কতমো পটিঘপচ্চযা অধিমোক্খো? যো চিত্তস্স অধিমোক্খো অধিমুচ্চনা তদধিমুত্ততা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘পটিঘপচ্চযা অধিমোক্খো’’.
তত্থ কতমো অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো? ঠপেত্ৱা অধিমোক্খং, ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো’’…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৮৮. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং ৱিচিকিচ্ছাসম্পযুত্তং ৰূপাৰম্মণং ৱা সদ্দাৰম্মণং ৱা গন্ধাৰম্মণং ৱা ৰসাৰম্মণং ৱা ফোট্ঠব্বাৰম্মণং ৱা ধম্মাৰম্মণং ৱা যং যং ৱা পনাৰব্ভ, তস্মিং সমযে অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা ৱিচিকিচ্ছা, ৱিচিকিচ্ছাপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮৯. তত্থ কতমা অৱিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৱিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অৱিজ্জা’’…পে… অযং ৱুচ্চতি ‘‘ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো’’.
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৱেদনা? যং চেতসিকং নেৱ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৱেদযিতং, চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৱেদনা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৱেদনা’’.
তত্থ কতমা ৱেদনাপচ্চযা ৱিচিকিচ্ছা? যা কঙ্খা কঙ্খাযনা কঙ্খাযিতত্তং ৱিমতি ৱিচিকিচ্ছা দ্ৱেড়্হকং দ্ৱিধাপথো [দ্ৱেধাপথো (সী. স্যা.)] সংসযো অনেকংসগ্গাহো আসপ্পনা পৰিসপ্পনা অপৰিযোগাহণা [অপৰিযোগাহনা (সী. স্যা. ক.)] ছম্ভিতত্তং চিত্তস্স মনোৱিলেখো – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ৱেদনাপচ্চযা ৱিচিকিচ্ছা’’.
তত্থ কতমো ৱিচিকিচ্ছাপচ্চযা ভৱো? ঠপেত্ৱা ৱিচিকিচ্ছং, ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ৱিচিকিচ্ছাপচ্চযা ভৱো’’…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৯০. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং উদ্ধচ্চসম্পযুত্তং ৰূপাৰম্মণং ৱা সদ্দাৰম্মণং ৱা গন্ধাৰম্মণং ৱা ৰসাৰম্মণং ৱা ফোট্ঠব্বাৰম্মণং ৱা ধম্মাৰম্মণং ৱা যং যং ৱা পনাৰব্ভ, তস্মিং সমযে অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা উদ্ধচ্চং, উদ্ধচ্চপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৯১. তত্থ কতমা অৱিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৱিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অৱিজ্জা’’…পে… অযং ৱুচ্চতি ‘‘ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো’’.
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৱেদনা? যং চেতসিকং নেৱ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৱেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৱেদনা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৱেদনা’’.
তত্থ কতমং ৱেদনাপচ্চযা উদ্ধচ্চং? যং চিত্তস্স উদ্ধচ্চং অৱূপসমো চেতসো ৱিক্খেপো ভন্তত্তং চিত্তস্স – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘ৱেদনাপচ্চযা উদ্ধচ্চং’’.
তত্থ কতমো উদ্ধচ্চপচ্চযা অধিমোক্খো? যো চিত্তস্স অধিমোক্খো অধিমুচ্চনা তদধিমুত্ততা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘উদ্ধচ্চপচ্চযা অধিমোক্খো’’.
তত্থ কতমো অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো? ঠপেত্ৱা অধিমোক্খং, ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো’’…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
অকুসলনিদ্দেসো.