১৪. অকুসলমূলকৱিপাকনিদ্দেসো
৩৫০. কতমে ধম্মা অব্যাকতা? যস্মিং সমযে অকুসলস্স কম্মস্স কতত্তা উপচিতত্তা ৱিপাকং চক্খুৱিঞ্ঞাণং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং ৰূপাৰম্মণং, তস্মিং সমযে অকুসলমূলপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
৩৫১. তত্থ কতমো অকুসলমূলপচ্চযা সঙ্খাৰো? যা চেতনা সঞ্চেতনা সঞ্চেতযিতত্তং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অকুসলমূলপচ্চযা সঙ্খাৰো’’…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
৩৫২. কতমে ধম্মা অব্যাকতা? যস্মিং সমযে অকুসলস্স কম্মস্স কতত্তা উপচিতত্তা ৱিপাকং সোতৱিঞ্ঞাণং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং সদ্দাৰম্মণং…পে… ঘানৱিঞ্ঞাণং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং গন্ধাৰম্মণং…পে… জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং ৰসাৰম্মণং…পে… কাযৱিঞ্ঞাণং উপ্পন্নং হোতি দুক্খসহগতং ফোট্ঠব্বাৰম্মণং…পে… মনোধাতু উপ্পন্না হোতি উপেক্খাসহগতা ৰূপাৰম্মণা ৱা…পে… ফোট্ঠব্বাৰম্মণা ৱা যং যং ৱা পনাৰব্ভ, তস্মিং সমযে অকুসলমূলপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
৩৫৩. কতমে ধম্মা অব্যাকতা? যস্মিং সমযে অকুসলস্স কম্মস্স কতত্তা উপচিতত্তা ৱিপাকা মনোৱিঞ্ঞাণধাতু উপ্পন্না হোতি উপেক্খাসহগতা ৰূপাৰম্মণা ৱা…পে… ধম্মাৰম্মণা ৱা যং যং ৱা পনাৰব্ভ, তস্মিং সমযে অকুসলমূলপচ্চযা সঙ্খাৰো, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
৩৫৪. তত্থ কতমো অকুসলমূলপচ্চযা সঙ্খাৰো? যা চেতনা সঞ্চেতনা সঞ্চেতযিতত্তং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অকুসলমূলপচ্চযা সঙ্খাৰো’’.
তত্থ কতমং সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৱিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং’’.
তত্থ কতমং ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং? ৱেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খাৰক্খন্ধো – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং’’.
তত্থ কতমং নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৱিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং’’.
তত্থ কতমো ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো? যো ফস্সো ফুসনা সম্ফুসনা সম্ফুসিতত্তং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো’’.
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৱেদনা? যং চেতসিকং নেৱ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৱেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৱেদনা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৱেদনা’’.
তত্থ কতমো ৱেদনাপচ্চযা অধিমোক্খো? যো চিত্তস্স অধিমোক্খো অধিমুচ্চনা তদধিমুত্ততা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ৱেদনাপচ্চযা অধিমোক্খো’’.
তত্থ কতমো অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো? ঠপেত্ৱা অধিমোক্খং, ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৱুচ্চতি ‘‘অধিমোক্খপচ্চযা ভৱো’’.
তত্থ কতমা ভৱপচ্চযা জাতি? যা তেসং তেসং ধম্মানং জাতি সঞ্জাতি নিব্বত্তি অভিনিব্বত্তি পাতুভাৱো – অযং ৱুচ্চতি ‘‘ভৱপচ্চযা জাতি’’.
তত্থ কতমং জাতিপচ্চযা জৰামৰণং? অত্থি জৰা, অত্থি মৰণং. তত্থ কতমা জৰা? যা তেসং তেসং ধম্মানং জৰা জীৰণতা আযুনো সংহানি – অযং ৱুচ্চতি জৰা. তত্থ কতমং মৰণং? যো তেসং তেসং ধম্মানং খযো ৱযো ভেদো পৰিভেদো অনিচ্চতা অন্তৰধানং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘মৰণং’’. ইতি অযঞ্চ জৰা, ইদঞ্চ মৰণং. ইদং ৱুচ্চতি ‘‘জাতিপচ্চযা জৰামৰণং’’.
এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতীতি. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সঙ্গতি হোতি, সমাগমো হোতি, সমোধানং হোতি, পাতুভাৱো হোতি. তেন ৱুচ্চতি এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
অকুসলমূলকৱিপাকনিদ্দেসো.
অভিধম্মভাজনীযং.
পটিচ্চসমুপ্পাদৱিভঙ্গো [পচ্চযাকাৰৱিভঙ্গো (সী. স্যা.)] নিট্ঠিতো.