২. অভিধম্মভাজনীযং

২০৬. চত্তাৰি সচ্চানি – দুক্খং, দুক্খসমুদযো, দুক্খনিৰোধো, দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা.

তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? অৱসেসা চ কিলেসা, অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা, তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি, অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা, সাসৱা চ কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা, ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো হোতি সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.

তত্থ কতমা সম্মাদিট্ঠি? যা পঞ্ঞা পজাননা…পে… অমোহো ধম্মৱিচযো সম্মাদিট্ঠি ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাদিট্ঠি’’.

তত্থ কতমো সম্মাসঙ্কপ্পো? যো তক্কো ৱিতক্কো…পে… সম্মাসঙ্কপ্পো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাসঙ্কপ্পো’’.

তত্থ কতমা সম্মাৱাচা? যা চতূহি ৱচীদুচ্চৰিতেহি আৰতি ৱিৰতি পটিৱিৰতি ৱেৰমণী [ৱেৰমণি (ক.) এৱমুপৰিপি] অকিৰিযা অকৰণং অনজ্ঝাপত্তি ৱেলাঅনতিক্কমো সেতুঘাতো সম্মাৱাচা মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাৱাচা’’.

তত্থ কতমো সম্মাকম্মন্তো? যা তীহি কাযদুচ্চৰিতেহি আৰতি ৱিৰতি পটিৱিৰতি ৱেৰমণী অকিৰিযা অকৰণং অনজ্ঝাপত্তি ৱেলাঅনতিক্কমো সেতুঘাতো সম্মাকম্মন্তো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাকম্মন্তো’’.

তত্থ কতমো সম্মাআজীৱো? যা মিচ্ছা আজীৱা আৰতি ৱিৰতি পটিৱিৰতি ৱেৰমণী অকিৰিযা অকৰণং অনজ্ঝাপত্তি ৱেলাঅনতিক্কমো সেতুঘাতো সম্মাআজীৱো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাআজীৱো’’.

তত্থ কতমো সম্মাৱাযামো? যো চেতসিকো ৱীৰিযাৰম্ভো [ৱিৰিযাৰম্ভো (সী. স্যা.)] …পে… সম্মাৱাযামো ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাৱাযামো’’.

তত্থ কতমা সম্মাসতি? যা সতি অনুস্সতি…পে… সম্মাসতি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাসতি’’.

তত্থ কতমো সম্মাসমাধি? যা চিত্তস্স ঠিতি সণ্ঠিতি…পে… সম্মাসমাধি সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাসমাধি’’. অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’. অৱসেসা ধম্মা দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদায সম্পযুত্তা.

২০৭. তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা চ অৱসেসা চ কিলেসা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা, তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি, অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা, সাসৱা চ কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায চ, অৱসেসানঞ্চ কিলেসানং পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা, ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো হোতি – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. অযং ৱুচ্চতি – ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’. অৱসেসা ধম্মা দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদায সম্পযুত্তা.

২০৮. তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা চ অৱসেসা চ কিলেসা, অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি, অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা, সাসৱা চ কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায চ, অৱসেসানঞ্চ কিলেসানং, অৱসেসানঞ্চ অকুসলানং ধম্মানং পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো হোতি – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’. অৱসেসা ধম্মা দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদায সম্পযুত্তা.

২০৯. তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা চ অৱসেসা চ কিলেসা, অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা, তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা, সাসৱা চ কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায চ, অৱসেসানঞ্চ কিলেসানং, অৱসেসানঞ্চ অকুসলানং ধম্মানং, তিণ্ণঞ্চ কুসলমূলানং সাসৱানং পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো হোতি – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’. অৱসেসা ধম্মা দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদায সম্পযুত্তা.

২১০. তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা চ, অৱসেসা চ কিলেসা, অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা, তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি, অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? সাসৱা কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায চ, অৱসেসানঞ্চ কিলেসানং, অৱসেসানঞ্চ অকুসলানং ধম্মানং, তিণ্ণঞ্চ কুসলমূলানং সাসৱানং, অৱসেসানঞ্চ সাসৱানং কুসলানং ধম্মানং পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা, ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো হোতি – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’. অৱসেসা ধম্মা দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদায সম্পযুত্তা.

২১১. চত্তাৰি সচ্চানি – দুক্খং, দুক্খসমুদযো, দুক্খনিৰোধো, দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা.

তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? অৱসেসা চ কিলেসা, অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা, তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি, অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা, সাসৱা চ কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা, ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে পঞ্চঙ্গিকো মগ্গো হোতি – সম্মাদিট্ঠি, সম্মাসঙ্কপ্পো, সম্মাৱাযামো, সম্মাসতি, সম্মাসমাধি.

তত্থ কতমা সম্মাদিট্ঠি? যা পঞ্ঞা পজাননা…পে… অমোহো ধম্মৱিচযো সম্মাদিট্ঠি ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাদিট্ঠি’’.

তত্থ কতমো সম্মাসঙ্কপ্পো? যো তক্কো ৱিতক্কো…পে… সম্মাসঙ্কপ্পো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাসঙ্কপ্পো’’.

তত্থ কতমো সম্মাৱাযামো? যো চেতসিকো ৱীৰিযাৰম্ভো…পে… সম্মাৱাযামো ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাৱাযামো’’.

তত্থ কতমা সম্মাসতি? যা সতি অনুস্সতি…পে… সম্মাসতি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাসতি’’.

তত্থ কতমো সম্মাসমাধি? যা চিত্তস্স ঠিতি…পে… সম্মাসমাধি সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপৰিযাপন্নং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘সম্মাসমাধি’’. অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’. অৱসেসা ধম্মা দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদায সম্পযুত্তা.

২১২. তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা চ, অৱসেসা চ কিলেসা, অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা, তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি, অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? সাসৱা কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায চ, অৱসেসানঞ্চ কিলেসানং, অৱসেসানঞ্চ অকুসলানং ধম্মানং, তিণ্ণঞ্চ কুসলমূলানং সাসৱানং, অৱসেসানঞ্চ সাসৱানং কুসলানং ধম্মানং পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা, ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে পঞ্চঙ্গিকো মগ্গো হোতি – সম্মাদিট্ঠি, সম্মাসঙ্কপ্পো, সম্মাৱাযামো, সম্মাসতি, সম্মাসমাধি. অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’. অৱসেসা ধম্মা দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদায সম্পযুত্তা.

২১৩. চত্তাৰি সচ্চানি – দুক্খং, দুক্খসমুদযো, দুক্খনিৰোধো, দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা.

তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? অৱসেসা চ কিলেসা, অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা, তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি, অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা, সাসৱা চ কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে ফস্সো হোতি…পে… অৱিক্খেপো হোতি. অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’.

২১৪. তত্থ কতমো দুক্খসমুদযো? তণ্হা চ, অৱসেসা চ কিলেসা, অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা, তীণি চ কুসলমূলানি সাসৱানি, অৱসেসা চ সাসৱা কুসলা ধম্মা – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খসমুদযো’’.

তত্থ কতমং দুক্খং? সাসৱা কুসলাকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকা, যে চ ধম্মা কিৰিযা নেৱ কুসলা নাকুসলা ন চ কম্মৱিপাকা, সব্বঞ্চ ৰূপং – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খং’’.

তত্থ কতমো দুক্খনিৰোধো? তণ্হায চ, অৱসেসানঞ্চ কিলেসানং, অৱসেসানঞ্চ অকুসলানং ধম্মানং, তিণ্ণঞ্চ কুসলমূলানং সাসৱানং, অৱসেসানঞ্চ সাসৱানং কুসলানং ধম্মানং পহানং – অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধো’’.

তত্থ কতমা দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে ফস্সো হোতি…পে… অৱিক্খেপো হোতি. অযং ৱুচ্চতি ‘‘দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’’.

অভিধম্মভাজনীযং.