৬. লোকুত্তৰৱিপাকা
৬৩৩. চত্তাৰি ঝানানি – পঠমং ঝানং, দুতিযং ঝানং, ততিযং ঝানং, চতুত্থং ঝানং.
৬৩৪. তত্থ কতমং পঠমং ঝানং? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে ফস্সো হোতি…পে… অৱিক্খেপো হোতি. ইমে ধম্মা কুসলা. তস্সেৱ লোকুত্তৰস্স কুসলস্স ঝানস্স কতত্তা ভাৱিতত্তা ৱিপাকং ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং সুঞ্ঞতং, তস্মিং সমযে পঞ্চঙ্গিকং ঝানং হোতি – ৱিতক্কো, ৱিচাৰো, পীতি, সুখং, চিত্তস্সেকগ্গতা. ইদং ৱুচ্চতি ‘‘পঠমং ঝানং’’. অৱসেসা ধম্মা ঝানসম্পযুত্তা.
তত্থ কতমং দুতিযং ঝানং? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তৰং ঝানং ভাৱেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে ফস্সো হোতি…পে… অৱিক্খেপো হোতি. ইমে ধম্মা কুসলা. তস্সেৱ লোকুত্তৰস্স কুসলস্স ঝানস্স কতত্তা ভাৱিতত্তা ৱিপাকং ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং …পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং…পে… পঠমং ঝানং…পে… পঞ্চমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং সুঞ্ঞতং, তস্মিং সমযে দুৱঙ্গিকং ঝানং হোতি – উপেক্খা, চিত্তস্সেকগ্গতা. ইদং ৱুচ্চতি ‘‘পঞ্চমং ঝানং’’. অৱসেসা ধম্মা ঝানসম্পযুত্তা.