২. অভিধম্মভাজনীযং

৩২. পঞ্চক্খন্ধা – ৰূপক্খন্ধো, ৱেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খাৰক্খন্ধো, ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো.

১. ৰূপক্খন্ধো

৩৩. তত্থ কতমো ৰূপক্খন্ধো? একৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – সব্বং ৰূপং ন হেতু, অহেতুকং, হেতুৱিপ্পযুত্তং, সপ্পচ্চযং, সঙ্খতং, ৰূপং, লোকিযং, সাসৱং, সংযোজনিযং, গন্থনিযং, ওঘনিযং, যোগনিযং, নীৱৰণিযং, পৰামট্ঠং, উপাদানিযং, সংকিলেসিকং, অব্যাকতং, অনাৰম্মণং, অচেতসিকং, চিত্তৱিপ্পযুত্তং, নেৱৱিপাকনৱিপাকধম্মধম্মং, অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকং, ন সৱিতক্কসৱিচাৰং, ন অৱিতক্কৱিচাৰমত্তং, অৱিতক্কঅৱিচাৰং, ন পীতিসহগতং, ন সুখসহগতং, ন উপেক্খাসহগতং, নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বং, নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকং, নেৱাচযগামিনাপচযগামী, নেৱসেক্খনাসেক্খং, পৰিত্তং, কামাৱচৰং, ন ৰূপাৱচৰং, ন অৰূপাৱচৰং, পৰিযাপন্নং, নো অপৰিযাপন্নং, অনিযতং, অনিয্যানিকং, উপ্পন্নং, ছহি ৱিঞ্ঞাণেহি ৱিঞ্ঞেয্যং, অনিচ্চং, জৰাভিভূতং. এৱং একৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

দুৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – অত্থি ৰূপং উপাদা, অত্থি ৰূপং নো উপাদা [নুপাদা (সী. ক.)]. অত্থি ৰূপং উপাদিন্নং, অত্থি ৰূপং অনুপাদিন্নং. অত্থি ৰূপং উপাদিন্নুপাদানিযং, অত্থি ৰূপং অনুপাদিন্নুপাদানিযং. অত্থি ৰূপং সনিদস্সনং, অত্থি ৰূপং অনিদস্সনং. অত্থি ৰূপং সপ্পটিঘং, অত্থি ৰূপং অপ্পটিঘং. অত্থি ৰূপং ইন্দ্ৰিযং, অত্থি ৰূপং ন ইন্দ্ৰিযং. অত্থি ৰূপং মহাভূতং, অত্থি ৰূপং ন মহাভূতং. অত্থি ৰূপং ৱিঞ্ঞত্তি, অত্থি ৰূপং ন ৱিঞ্ঞত্তি. অত্থি ৰূপং চিত্তসমুট্ঠানং, অত্থি ৰূপং ন চিত্তসমুট্ঠানং. অত্থি ৰূপং চিত্তসহভু, অত্থি ৰূপং ন চিত্তসহভু. অত্থি ৰূপং চিত্তানুপৰিৱত্তি, অত্থি ৰূপং ন চিত্তানুপৰিৱত্তি. অত্থি ৰূপং অজ্ঝত্তিকং, অত্থি ৰূপং বাহিৰং. অত্থি ৰূপং ওড়াৰিকং, অত্থি ৰূপং সুখুমং. অত্থি ৰূপং দূৰে, অত্থি ৰূপং সন্তিকে…পে… অত্থি ৰূপং কবড়ীকাৰো আহাৰো, অত্থি ৰূপং ন কবড়ীকাৰো আহাৰো. এৱং দুৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

(যথা ৰূপকণ্ডে ৱিভত্তং, তথা ইধ ৱিভজিতব্বং.)

তিৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – যং তং ৰূপং অজ্ঝত্তিকং তং উপাদা, যং তং ৰূপং বাহিৰং তং অত্থি উপাদা, অত্থি নো উপাদা. যং তং ৰূপং অজ্ঝত্তিকং তং উপাদিন্নং, যং তং ৰূপং বাহিৰং তং অত্থি উপাদিন্নং, অত্থি অনুপাদিন্নং. যং তং ৰূপং অজ্ঝত্তিকং তং উপাদিন্নুপাদানিযং, যং তং ৰূপং বাহিৰং তং অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযং, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযং…পে… যং তং ৰূপং অজ্ঝত্তিকং তং ন কবড়ীকাৰো আহাৰো, যং তং ৰূপং বাহিৰং তং অত্থি কবড়ীকাৰো আহাৰো, অত্থি ন কবড়ীকাৰো আহাৰো. এৱং তিৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

চতুব্বিধেন ৰূপক্খন্ধো – যং তং ৰূপং উপাদা তং অত্থি উপাদিন্নং, অত্থি অনুপাদিন্নং; যং তং ৰূপং নো উপাদা তং অত্থি উপাদিন্নং, অত্থি অনুপাদিন্নং. যং তং ৰূপং উপাদা তং অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযং, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযং; যং তং ৰূপং নো উপাদা তং অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযং, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযং. যং তং ৰূপং উপাদা তং অত্থি সপ্পটিঘং, অত্থি অপ্পটিঘং; যং তং ৰূপং নো উপাদা তং অত্থি সপ্পটিঘং, অত্থি অপ্পটিঘং. যং তং ৰূপং উপাদা তং অত্থি ওড়াৰিকং, অত্থি সুখুমং; যং তং ৰূপং নো উপাদা তং অত্থি ওড়াৰিকং, অত্থি সুখুমং. যং তং ৰূপং উপাদা তং অত্থি দূৰে, অত্থি সন্তিকে; যং তং ৰূপং নো উপাদা তং অত্থি দূৰে, অত্থি সন্তিকে…পে… দিট্ঠং, সুতং, মুতং, ৱিঞ্ঞাতং ৰূপং. এৱং চতুব্বিধেন ৰূপক্খন্ধো.

পঞ্চৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – পথৱীধাতু, আপোধাতু, তেজোধাতু, ৱাযোধাতু, যঞ্চ ৰূপং উপাদা. এৱং পঞ্চৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

ছব্বিধেন ৰূপক্খন্ধো – চক্খুৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, সোতৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, ঘানৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, কাযৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, মনোৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং. এৱং ছব্বিধেন ৰূপক্খন্ধো.

সত্তৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – চক্খুৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, সোতৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, ঘানৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, কাযৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, মনোধাতুৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং. এৱং সত্তৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

অট্ঠৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – চক্খুৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, সোতৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, ঘানৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, কাযৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং অত্থি সুখসম্ফস্সং, অত্থি দুক্খসম্ফস্সং, মনোধাতুৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুৱিঞ্ঞেয্যং ৰূপং. এৱং অট্ঠৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

নৱৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – চক্খুন্দ্ৰিযং, সোতিন্দ্ৰিযং, ঘানিন্দ্ৰিযং, জিৱ্হিন্দ্ৰিযং, কাযিন্দ্ৰিযং, ইত্থিন্দ্ৰিযং, পুৰিসিন্দ্ৰিযং, জীৱিতিন্দ্ৰিযং, যঞ্চ ৰূপং ন ইন্দ্ৰিযং. এৱং নৱৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

দসৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – চক্খুন্দ্ৰিযং, সোতিন্দ্ৰিযং, ঘানিন্দ্ৰিযং, জিৱ্হিন্দ্ৰিযং, কাযিন্দ্ৰিযং, ইত্থিন্দ্ৰিযং, পুৰিসিন্দ্ৰিযং, জীৱিতিন্দ্ৰিযং, ন ইন্দ্ৰিযং ৰূপং অত্থি সপ্পটিঘং, অত্থি অপ্পটিঘং. এৱং দসৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

একাদসৱিধেন ৰূপক্খন্ধো – চক্খাযতনং, সোতাযতনং, ঘানাযতনং, জিৱ্হাযতনং, কাযাযতনং, ৰূপাযতনং, সদ্দাযতনং, গন্ধাযতনং, ৰসাযতনং, ফোট্ঠব্বাযতনং, যঞ্চ ৰূপং অনিদস্সনঅপ্পটিঘং ধম্মাযতনপৰিযাপন্নং. এৱং একাদসৱিধেন ৰূপক্খন্ধো.

অযং ৱুচ্চতি ৰূপক্খন্ধো.

২. ৱেদনাক্খন্ধো

৩৪. তত্থ কতমো ৱেদনাক্খন্ধো? একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো.

চতুব্বিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো.

পঞ্চৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সুখিন্দ্ৰিযং, অত্থি দুক্খিন্দ্ৰিযং, অত্থি সোমনস্সিন্দ্ৰিযং, অত্থি দোমনস্সিন্দ্ৰিযং, অত্থি উপেক্খিন্দ্ৰিযং. এৱং পঞ্চৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

ছব্বিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৱেদনা. এৱং ছব্বিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

সত্তৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোধাতুসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ৱেদনা. এৱং সত্তৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

অট্ঠৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা অত্থি সুখা, অত্থি দুক্খা, মনোধাতুসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ৱেদনা. এৱং অট্ঠৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

নৱৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোধাতুসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ৱেদনা অত্থি কুসলা, অত্থি অকুসলা, অত্থি অব্যাকতা. এৱং নৱৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা অত্থি সুখা, অত্থি দুক্খা, মনোধাতুসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ৱেদনা অত্থি কুসলা, অত্থি অকুসলা, অত্থি অব্যাকতা. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৩৫. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৱিপাকো, অত্থি ৱিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৱৱিপাকনৱিপাকধম্মধম্মো. অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকো. অত্থি সৱিতক্কসৱিচাৰো, অত্থি অৱিতক্কৱিচাৰমত্তো, অত্থি অৱিতক্কঅৱিচাৰো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ভাৱনায পহাতব্বো, অত্থি নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি আচযগামী, অত্থি অপচযগামী, অত্থি নেৱাচযগামিনাপচযগামী. অত্থি সেক্খো, অত্থি অসেক্খো, অত্থি নেৱসেক্খনাসেক্খো. অত্থি পৰিত্তো, অত্থি মহগ্গতো, অত্থি অপ্পমাণো. অত্থি পৰিত্তাৰম্মণো, অত্থি মহগ্গতাৰম্মণো, অত্থি অপ্পমাণাৰম্মণো. অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝিমো, অত্থি পণীতো. অত্থি মিচ্ছত্তনিযতো, অত্থি সম্মত্তনিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি মগ্গাৰম্মণো, অত্থি মগ্গহেতুকো, অত্থি মগ্গাধিপতি. অত্থি উপ্পন্নো, অত্থি অনুপ্পন্নো, অত্থি উপ্পাদী. অত্থি অতীতো, অত্থি অনাগতো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নো. অত্থি অতীতাৰম্মণো, অত্থি অনাগতাৰম্মণো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নাৰম্মণো. অত্থি অজ্ঝত্তো, অত্থি বহিদ্ধো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধো. অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৩৬. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৱিপ্পযুত্তো…পে… অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো. অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তৰো. অত্থি কেনচি ৱিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৱিঞ্ঞেয্যো. অত্থি সাসৱো, অত্থি অনাসৱো. অত্থি আসৱসম্পযুত্তো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তো. অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তসাসৱো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তঅনাসৱো. অত্থি সংযোজনিযো, অত্থি অসংযোজনিযো. অত্থি সংযোজনসম্পযুত্তো, অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তো. অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তসংযোজনিযো, অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তঅসংযোজনিযো. অত্থি গন্থনিযো, অত্থি অগন্থনিযো. অত্থি গন্থসম্পযুত্তো, অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তো. অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তগন্থনিযো, অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তঅগন্থনিযো. অত্থি ওঘনিযো, অত্থি অনোঘনিযো. অত্থি ওঘসম্পযুত্তো, অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তো. অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তওঘনিযো, অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তঅনোঘনিযো. অত্থি যোগনিযো, অত্থি অযোগনিযো. অত্থি যোগসম্পযুত্তো, অত্থি যোগৱিপ্পযুত্তো. অত্থি যোগৱিপ্পযুত্তযোগনিযো, অত্থি যোগৱিপ্পযুত্তঅযোগনিযো. অত্থি নীৱৰণিযো, অত্থি অনীৱৰণিযো. অত্থি নীৱৰণসম্পযুত্তো, অত্থি নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো. অত্থি নীৱৰণৱিপ্পযুত্তনীৱৰণিযো, অত্থি নীৱৰণৱিপ্পযুত্তঅনীৱৰণিযো. অত্থি পৰামট্ঠো, অত্থি অপৰামট্ঠো. অত্থি পৰামাসসম্পযুত্তো, অত্থি পৰামাসৱিপ্পযুত্তো. অত্থি পৰামাসৱিপ্পযুত্তপৰামট্ঠো, অত্থি পৰামাসৱিপ্পযুত্তঅপৰামট্ঠো. অত্থি উপাদিন্নো, অত্থি অনুপাদিন্নো. অত্থি উপাদানিযো, অত্থি অনুপাদানিযো. অত্থি উপাদানসম্পযুত্তো, অত্থি উপাদানৱিপ্পযুত্তো. অত্থি উপাদানৱিপ্পযুত্তউপাদানিযো, অত্থি উপাদানৱিপ্পযুত্তঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলেসিকো. অত্থি সংকিলিট্ঠো, অত্থি অসংকিলিট্ঠো. অত্থি কিলেসসম্পযুত্তো, অত্থি কিলেসৱিপ্পযুত্তো. অত্থি কিলেসৱিপ্পযুত্তসংকিলেসিকো, অত্থি কিলেসৱিপ্পযুত্তঅসংকিলেসিকো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ন দস্সনেন পহাতব্বো. অত্থি ভাৱনায পহাতব্বো, অত্থি ন ভাৱনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ন দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো. অত্থি ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি সৱিতক্কো, অত্থি অৱিতক্কো. অত্থি সৱিচাৰো, অত্থি অৱিচাৰো. অত্থি সপ্পীতিকো, অত্থি অপ্পীতিকো. অত্থি পীতিসহগতো, অত্থি ন পীতিসহগতো. অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ন কামাৱচৰো. অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি ন ৰূপাৱচৰো. অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি ন অৰূপাৱচৰো. অত্থি পৰিযাপন্নো, অত্থি অপৰিযাপন্নো. অত্থি নিয্যানিকো, অত্থি অনিয্যানিকো. অত্থি নিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি সউত্তৰো, অত্থি অনুত্তৰো. অত্থি সৰণো, অত্থি অৰণো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৩৭. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সৰণো, অত্থি অৰণো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৱিপাকো, অত্থি ৱিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৱৱিপাকনৱিপাকধম্মধম্মো. অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

দুকমূলকং.

৩৮. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৩৯. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৱিপ্পযুত্তো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪০. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো. অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তৰো. অত্থি কেনচি ৱিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৱিঞ্ঞেয্যো. অত্থি সাসৱো, অত্থি অনাসৱো. অত্থি আসৱসম্পযুত্তো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তো. অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তসাসৱো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তঅনাসৱো…পে… অত্থি সৰণো, অত্থি অৰণো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪১. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৱিপাকো, অত্থি ৱিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৱৱিপাকনৱিপাকধম্মধম্মো. অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকো. অত্থি সৱিতক্কসৱিচাৰো, অত্থি অৱিতক্কৱিচাৰমত্তো, অত্থি অৱিতক্কঅৱিচাৰো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ভাৱনায পহাতব্বো, অত্থি নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি আচযগামী, অত্থি অপচযগামী, অত্থি নেৱাচযগামিনাপচযগামী. অত্থি সেক্খো, অত্থি অসেক্খো, অত্থি নেৱসেক্খনাসেক্খো. অত্থি পৰিত্তো, অত্থি মহগ্গতো, অত্থি অপ্পমাণো. অত্থি পৰিত্তাৰম্মণো, অত্থি মহগ্গতাৰম্মণো, অত্থি অপ্পমাণাৰম্মণো. অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝিমো, অত্থি পণীতো. অত্থি মিচ্ছত্তনিযতো, অত্থি সম্মত্তনিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি মগ্গাৰম্মণো, অত্থি মগ্গহেতুকো, অত্থি মগ্গাধিপতি. অত্থি উপ্পন্নো, অত্থি অনুপ্পন্নো, অত্থি উপ্পাদী. অত্থি অতীতো, অত্থি অনাগতো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নো. অত্থি অতীতাৰম্মণো, অত্থি অনাগতাৰম্মণো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নাৰম্মণো. অত্থি অজ্ঝত্তো, অত্থি বহিদ্ধো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধো. অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪২. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৱিপ্পযুত্তো. অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো. অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তৰো. অত্থি কেনচি ৱিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৱিঞ্ঞেয্যো. অত্থি সাসৱো, অত্থি অনাসৱো. অত্থি আসৱসম্পযুত্তো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তো. অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তসাসৱো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তঅনাসৱো. অত্থি সংযোজনিযো, অত্থি অসংযোজনিযো…পে… অত্থি সৰণো, অত্থি অৰণো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

তিকমূলকং.

৪৩. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪৪. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৱিপ্পযুত্তো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৱিপাকো, অত্থি ৱিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৱৱিপাকনৱিপাকধম্মধম্মো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪৫. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪৬. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তৰো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪৭. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কেনচি ৱিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৱিঞ্ঞেয্যো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সৱিতক্কসৱিচাৰো, অত্থি অৱিতক্কৱিচাৰমত্তো, অত্থি অৱিতক্কঅৱিচাৰো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪৮. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সাসৱো, অত্থি অনাসৱো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ভাৱনায পহাতব্বো, অত্থি নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৪৯. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি আসৱসম্পযুত্তো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫০. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তসাসৱো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তঅনাসৱো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি আচযগামী, অত্থি অপচযগামী, অত্থি নেৱাচযগামিনাপচযগামী…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫১. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সংযোজনিযো, অত্থি অসংযোজনিযো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সেক্খো, অত্থি অসেক্খো, অত্থি নেৱসেক্খনাসেক্খো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫২. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সংযোজনসম্পযুত্তো, অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি পৰিত্তো, অত্থি মহগ্গতো, অত্থি অপ্পমাণো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫৩. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তসংযোজনিযো, অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তঅসংযোজনিযো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি পৰিত্তাৰম্মণো, অত্থি মহগ্গতাৰম্মণো, অত্থি অপ্পমাণাৰম্মণো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫৪. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি গন্থনিযো, অত্থি অগন্থনিযো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝিমো, অত্থি পণীতো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫৫. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি গন্থসম্পযুত্তো, অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি মিচ্ছত্তনিযতো, অত্থি সম্মত্তনিযতো, অত্থি অনিযতো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫৬. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তগন্থনিযো, অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তঅগন্থনিযো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি মগ্গাৰম্মণো, অত্থি মগ্গহেতুকো, অত্থি মগ্গাধিপতি…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫৭. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ওঘনিযো, অত্থি অনোঘনিযো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি উপ্পন্নো, অত্থি অনুপ্পন্নো, অত্থি উপ্পাদী…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫৮. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ওঘসম্পযুত্তো, অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি অতীতো, অত্থি অনাগতো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৫৯. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তওঘনিযো, অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তঅনোঘনিযো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি অতীতাৰম্মণো, অত্থি অনাগতাৰম্মণো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নাৰম্মণো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৬০. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি যোগনিযো, অত্থি অযোগনিযো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি অজ্ঝত্তো, অত্থি বহিদ্ধো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

৬১. একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি যোগসম্পযুত্তো, অত্থি যোগৱিপ্পযুত্তো.

তিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো…পে…. এৱং দসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

উভতোৱড্ঢকং.

সত্তৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো, অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো. এৱং সত্তৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

অপৰোপি সত্তৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৱিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো. এৱং সত্তৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

চতুৱীসতিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো; সোতসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… জিৱ্হাসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো; চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৱেদনা. এৱং চতুৱীসতিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

অপৰোপি চতুৱীসতিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি ৱিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো, চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা…পে… মনোসম্ফস্সজা ৱেদনা; সোতসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… জিৱ্হাসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি ৱিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো, চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা…পে… মনোসম্ফস্সজা ৱেদনা. এৱং চতুৱীসতিৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

তিংসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো; সোতসম্ফস্সপচ্চযা…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা…পে… জিৱ্হাসম্ফস্সপচ্চযা…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো; চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৱেদনা. এৱং তিংসৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

বহুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো, অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো; সোতসম্ফস্সপচ্চযা…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা…পে… জিৱ্হাসম্ফস্সপচ্চযা…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো, অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো; চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৱেদনা. এৱং বহুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

অপৰোপি বহুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি ৱিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো; সোতসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… জিৱ্হাসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি ৱিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো; চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৱেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৱেদনা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা ৱেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৱেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৱেদনা. এৱং বহুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো.

অযং ৱুচ্চতি ৱেদনাক্খন্ধো.

৩. সঞ্ঞাক্খন্ধো

৬২. তত্থ কতমো সঞ্ঞাক্খন্ধো? একৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো.

চতুব্বিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি অপৰিযাপন্নো.

পঞ্চৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সুখিন্দ্ৰিযসম্পযুত্তো, অত্থি দুক্খিন্দ্ৰিযসম্পযুত্তো, অত্থি সোমনস্সিন্দ্ৰিযসম্পযুত্তো, অত্থি দোমনস্সিন্দ্ৰিযসম্পযুত্তো, অত্থি উপেক্খিন্দ্ৰিযসম্পযুত্তো. এৱং পঞ্চৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

ছব্বিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা. এৱং ছব্বিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

সত্তৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, জিৱ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা. এৱং সত্তৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

অট্ঠৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা…পে… কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা অত্থি সুখসহগতা, অত্থি দুক্খসহগতা, মনোধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা. এৱং অট্ঠৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

নৱৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা…পে… কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা অত্থি কুসলা, অত্থি অকুসলা, অত্থি অব্যাকতা. এৱং নৱৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

দসৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা…পে… কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা অত্থি সুখসহগতা, অত্থি দুক্খসহগতা, মনোধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা অত্থি কুসলা, অত্থি অকুসলা, অত্থি অব্যাকতা. এৱং দসৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

৬৩. একৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সুখায ৱেদনায সম্পযুত্তো, অত্থি দুক্খায ৱেদনায সম্পযুত্তো, অত্থি অদুক্খমসুখায ৱেদনায সম্পযুত্তো…পে…. এৱং দসৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

৬৪. একৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি ৱিপাকো, অত্থি ৱিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৱৱিপাকনৱিপাকধম্মধম্মো. অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকো. অত্থি সৱিতক্কসৱিচাৰো, অত্থি অৱিতক্কৱিচাৰমত্তো, অত্থি অৱিতক্কঅৱিচাৰো. অত্থি পীতিসহগতো, অত্থি সুখসহগতো, অত্থি উপেক্খাসহগতো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ভাৱনায পহাতব্বো, অত্থি নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি আচযগামী, অত্থি অপচযগামী, অত্থি নেৱাচযগামিনাপচযগামী. অত্থি সেক্খো, অত্থি অসেক্খো, অত্থি নেৱসেক্খনাসেক্খো. অত্থি পৰিত্তো, অত্থি মহগ্গতো, অত্থি অপ্পমাণো. অত্থি পৰিত্তাৰম্মণো, অত্থি মহগ্গতাৰম্মণো, অত্থি অপ্পমাণাৰম্মণো. অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝিমো, অত্থি পণীতো. অত্থি মিচ্ছত্তনিযতো, অত্থি সম্মত্তনিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি মগ্গাৰম্মণো, অত্থি মগ্গহেতুকো, অত্থি মগ্গাধিপতি. অত্থি উপ্পন্নো, অত্থি অনুপ্পন্নো, অত্থি উপ্পাদী. অত্থি অতীতো, অত্থি অনাগতো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নো. অত্থি অতীতাৰম্মণো, অত্থি অনাগতাৰম্মণো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নাৰম্মণো. অত্থি অজ্ঝত্তো, অত্থি বহিদ্ধো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধো. অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো…পে… এৱং দসৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

৬৫. একৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৱিপ্পযুত্তো. অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো. অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তৰো. অত্থি কেনচি ৱিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৱিঞ্ঞেয্যো. অত্থি সাসৱো, অত্থি অনাসৱো. অত্থি আসৱসম্পযুত্তো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তো. অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তসাসৱো, অত্থি আসৱৱিপ্পযুত্তঅনাসৱো. অত্থি সংযোজনিযো, অত্থি অসংযোজনিযো. অত্থি সংযোজনসম্পযুত্তো, অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তো. অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তসংযোজনিযো, অত্থি সংযোজনৱিপ্পযুত্তঅসংযোজনিযো. অত্থি গন্থনিযো, অত্থি অগন্থনিযো. অত্থি গন্থসম্পযুত্তো, অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তো. অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তগন্থনিযো, অত্থি গন্থৱিপ্পযুত্তঅগন্থনিযো. অত্থি ওঘনিযো, অত্থি অনোঘনিযো. অত্থি ওঘসম্পযুত্তো, অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তো. অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তওঘনিযো, অত্থি ওঘৱিপ্পযুত্তঅনোঘনিযো. অত্থি যোগনিযো, অত্থি অযোগনিযো. অত্থি যোগসম্পযুত্তো, অত্থি যোগৱিপ্পযুত্তো. অত্থি যোগৱিপ্পযুত্তযোগনিযো, অত্থি যোগৱিপ্পযুত্তঅযোগনিযো. অত্থি নীৱৰণিযো, অত্থি অনীৱৰণিযো. অত্থি নীৱৰণসম্পযুত্তো, অত্থি নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো. অত্থি নীৱৰণৱিপ্পযুত্তনীৱৰণিযো, অত্থি নীৱৰণৱিপ্পযুত্তঅনীৱৰণিযো. অত্থি পৰামট্ঠো, অত্থি অপৰামট্ঠো. অত্থি পৰামাসসম্পযুত্তো, অত্থি পৰামাসৱিপ্পযুত্তো. অত্থি পৰামাসৱিপ্পযুত্তপৰামট্ঠো, অত্থি পৰামাসৱিপ্পযুত্তঅপৰামট্ঠো. অত্থি উপাদিন্নো, অত্থি অনুপাদিন্নো. অত্থি উপাদানিযো, অত্থি অনুপাদানিযো. অত্থি উপাদানসম্পযুত্তো, অত্থি উপাদানৱিপ্পযুত্তো. অত্থি উপাদানৱিপ্পযুত্তউপাদানিযো, অত্থি উপাদানৱিপ্পযুত্তঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলেসিকো. অত্থি সংকিলিট্ঠো, অত্থি অসংকিলিট্ঠো. অত্থি কিলেসসম্পযুত্তো, অত্থি কিলেসৱিপ্পযুত্তো. অত্থি কিলেসৱিপ্পযুত্তসংকিলেসিকো, অত্থি কিলেসৱিপ্পযুত্তঅসংকিলেসিকো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ন দস্সনেন পহাতব্বো. অত্থি ভাৱনায পহাতব্বো, অত্থি ন ভাৱনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ন দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো. অত্থি ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি সৱিতক্কো, অত্থি অৱিতক্কো. অত্থি সৱিচাৰো, অত্থি অৱিচাৰো. অত্থি সপ্পীতিকো, অত্থি অপ্পীতিকো. অত্থি পীতিসহগতো, অত্থি ন পীতিসহগতো. অত্থি সুখসহগতো, অত্থি ন সুখসহগতো. অত্থি উপেক্খাসহগতো, অত্থি ন উপেক্খাসহগতো. অত্থি কামাৱচৰো, অত্থি ন কামাৱচৰো. অত্থি ৰূপাৱচৰো, অত্থি ন ৰূপাৱচৰো. অত্থি অৰূপাৱচৰো, অত্থি ন অৰূপাৱচৰো. অত্থি পৰিযাপন্নো, অত্থি অপৰিযাপন্নো. অত্থি নিয্যানিকো, অত্থি অনিয্যানিকো. অত্থি নিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি সউত্তৰো, অত্থি অনুত্তৰো. অত্থি সৰণো, অত্থি অৰণো.

তিৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৱং দসৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

৬৬. একৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সৰণো, অত্থি অৰণো.

তিৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সুখায ৱেদনায সম্পযুত্তো, অত্থি দুক্খায ৱেদনায সম্পযুত্তো, অত্থি অদুক্খমসুখায ৱেদনায সম্পযুত্তো. অত্থি ৱিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তাৰম্মণো, অত্থি বহিদ্ধাৰম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণো…পে…. এৱং দসৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

(যথা কুসলত্তিকে ৱিত্থাৰো, এৱং সব্বেপি তিকা ৱিত্থাৰেতব্বা.)

দুকমূলকং.

৬৭. একৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.

তিৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৱং দসৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.

৬৮. একৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.

দুৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৱিপ্পযুত্তো…পে… অত্থি সৰণো, অত্থি অৰণো.

তিৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৱং দসৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.