১. ৱিভঙ্গৱাৰো
হেতুপচ্চযো
৩৩০. নিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো… চত্তাৰি (নিয্যানিকদুকসদিসা নিন্নানাকৰণা).
আৰম্মণপচ্চযো
৩৩১. নিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং পচ্চৱেক্খন্তি, নিযতে পহীনে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, পুব্বে সমুদাচিণ্ণে…পে… নিযতে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… ৱিপস্সতি, চেতোপৰিযঞাণেন নিযতচিত্তসমঙ্গিস্স চিত্তং জানাতি, নিযতা খন্ধা চেতোপৰিযঞাণস্স, পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণস্স যথাকম্মূপগঞাণস্স, অনাগতংসঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অনিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং দত্ৱা সীলং…পে… উপোসথকম্মং…পে… পুব্বে সুচিণ্ণানি…পে… ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ঝানং পচ্চৱেক্খতি অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ অনিযতো ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি…পে… ৱিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং…পে… অনিযতং দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, অৰিযা ফলং পচ্চৱেক্খন্তি, নিব্বানং পচ্চৱেক্খন্তি, নিব্বানং গোত্ৰভুস্স, ৱোদানস্স, ফলস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো; অৰিযা অনিযতে পহীনে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, ৱিক্খম্ভিতে কিলেসে…পে… পুব্বে সমুদাচিণ্ণে…পে… চক্খুং…পে… ৱত্থুং অনিযতে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… ৱিপস্সতি অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ অনিযতো ৰাগো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, দিব্বেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি…পে… আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. অনিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো; নিব্বানং মগ্গস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো; ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযং মাতুঘাতিকম্মস্স… পিতুঘাতিকম্মস্স… অৰহন্তঘাতিকম্মস্স… ৰুহিৰুপ্পাদকম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো; যং ৱত্থুং আমসন্তস্স মিচ্ছত্তনিযতা খন্ধা উপ্পজ্জন্তি, তং ৱত্থু মিচ্ছত্তনিযতানং খন্ধানং আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
অধিপতিপচ্চযো
৩৩২. নিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. সহজাতাধিপতি – নিযতাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. নিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খন্তি. সহজাতাধিপতি – নিযতাধিপতি চিত্তসমুট্ঠানানং ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. নিযতো ধম্মো নিযতস্স চ অনিযতস্স চ ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. সহজাতাধিপতি – নিযতাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
৩৩৩. অনিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – দানং দত্ৱা সীলং…পে… উপোসথকম্মং কত্ৱা তং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা অনিযতো ৰাগো উপ্পজ্জতি… দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; পুব্বে…পে… ঝানা…পে… অৰিযা ফলং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খন্তি, নিব্বানং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খন্তি, নিব্বানং গোত্ৰভুস্স, ৱোদানস্স, ফলস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো; চক্খুং…পে… ৱত্থুং অনিযতে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা অনিযতো ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. সহজাতাধিপতি – অনিযতাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. অনিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আৰম্মণাধিপতি – নিব্বানং মগ্গস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
অনন্তৰপচ্চযাদি
৩৩৪. নিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – মগ্গো ফলস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো, নিযতা খন্ধা ৱুট্ঠানস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অনিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা অনিযতা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং অনিযতানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো; অনুলোমং গোত্ৰভুস্স… অনুলোমং ৱোদানস্স… ফলং ফলস্স… অনুলোমং ফলসমাপত্তিযা… নিৰোধা ৱুট্ঠহন্তস্স নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং ফলসমাপত্তিযা অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. অনিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – অনিযতং দোমনস্সং নিযতস্স দোমনস্সস্স, অনিযতা মিচ্ছাদিট্ঠি নিযতমিচ্ছাদিট্ঠিযা অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো; গোত্ৰভু মগ্গস্স… ৱোদানং মগ্গস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
সমনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো… সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… পঞ্চ… অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন পচ্চযো… দ্ৱে… নিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… সত্ত.
উপনিস্সযপচ্চযো
৩৩৫. নিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. পকতূপনিস্সযো – মাতুঘাতিকম্মং মাতুঘাতিকম্মস্স… পিতুঘাতিকম্মস্স… অৰহন্তঘাতিকম্মস্স… ৰুহিৰুপ্পাদকম্মস্স… সঙ্ঘভেদকম্মস্স, নিযতমিচ্ছাদিট্ঠিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো (চক্কং). পঠমো মগ্গো দুতিযস্স মগ্গস্স…পে… ততিযো মগ্গো চতুত্থস্স মগ্গস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. নিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – মাতৰং জীৱিতা ৱোৰোপেত্ৱা…পে… সঙ্ঘং ভিন্দিত্ৱা তস্স পটিঘাতত্থায দানং দেতি, সীলং সমাদিযতি, উপোসথকম্মং কৰোতি, অৰিযা মগ্গং উপনিস্সায অনুপ্পন্নং সমাপত্তিং উপ্পাদেন্তি, উপ্পন্নং সমাপজ্জন্তি…পে… ঠানাঠানকোসল্লস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো; মগ্গো ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
৩৩৬. অনিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – অনিযতং সদ্ধং উপনিস্সায দানং দেতি, সীলং…পে… উপোসথকম্মং কৰোতি, ঝানং উপ্পাদেতি, ৱিপস্সনং…পে… অভিঞ্ঞং…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি, মানং জপ্পেতি… দিট্ঠিং গণ্হাতি; অনিযতং সীলং…পে… পঞ্ঞং… ৰাগং…পে… পত্থনং… কাযিকং সুখং… কাযিকং দুক্খং… উতুং… ভোজনং… সেনাসনং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি, পাণং হনতি…পে… নিগমঘাতং কৰোতি, অনিযতা সদ্ধা…পে… সেনাসনং অনিযতায সদ্ধায…পে… পত্থনায… কাযিকস্স সুখস্স… কাযিকস্স দুক্খস্স, ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অনিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – অনিযতং ৰাগং উপনিস্সায মাতৰং জীৱিতা ৱোৰোপেতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; অনিযতং দোসং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায মাতৰং জীৱিতা ৱোৰোপেতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; অনিযতো ৰাগো… দোসং…পে… সেনাসনং মাতুঘাতিকম্মস্স…পে… সঙ্ঘভেদকম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো; পঠমস্স মগ্গস্স পৰিকম্মং পঠমস্স মগ্গস্স…পে… চতুত্থস্স মগ্গস্স পৰিকম্মং চতুত্থস্স মগ্গস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
পুৰেজাতপচ্চযাদি
৩৩৭. অনিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণপুৰেজাতং, ৱত্থুপুৰেজাতং (সংখিত্তং). অনিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণপুৰেজাতং, ৱত্থুপুৰেজাতং. আৰম্মণপুৰেজাতং – ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযং মাতুঘাতিকম্মস্স… পিতুঘাতিকম্মস্স… অৰহন্তঘাতিকম্মস্স… ৰুহিৰুপ্পাদকম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. ৱত্থুপুৰেজাতং – ৱত্থু নিযতানং খন্ধানং পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো… দ্ৱে… আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো… দ্ৱে.
কম্মপচ্চযো
৩৩৮. নিযতো ধম্মো নিযতস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – নিযতা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. নিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতা, নানাক্খণিকা. সহজাতা – নিযতা চেতনা চিত্তসমুট্ঠানানং ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. নানাক্খণিকা – নিযতা চেতনা ৱিপাকানং খন্ধানং কটত্তা চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) নিযতা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
অনিযতো ধম্মো অনিযতস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতা, নানাক্খণিকা (সংখিত্তং).
ৱিপাকপচ্চযেন পচ্চযো… একং… আহাৰপচ্চযেন পচ্চযো… চত্তাৰি… ইন্দ্ৰিযপচ্চযেন পচ্চযো… চত্তাৰি… ঝানপচ্চযেন পচ্চযো… চত্তাৰি… মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো… চত্তাৰি… সম্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো… দ্ৱে… ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি (অৰূপদুকসদিসং)… অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… সত্ত (অৰূপাৱচৰদুকসদিসং)… নত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… ৱিগতপচ্চযেন পচ্চযো… অৱিগতপচ্চযেন পচ্চযো… সত্ত.