নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
অভিধম্মপিটকে
পট্ঠানপাড়ি
(চতুত্থো ভাগো)
ধম্মানুলোমে দুকপট্ঠানং
১২. কিলেসগোচ্ছকং
৭৫. কিলেসদুকং
১. পটিচ্চৱাৰো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৱিভঙ্গৱাৰো
হেতুপচ্চযো
১. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি থিনং [থীনং (সী. স্যা.)] উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো মানো থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো মানো উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং; দোসং পটিচ্চ মোহো থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, দোসং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং; ৱিচিকিচ্ছং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং; উদ্ধচ্চং পটিচ্চ মোহো অহিৰিকং অনোত্তপ্পং. (১)
কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – কিলেসং পটিচ্চ সম্পযুত্তকা খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং. (২)
কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং সম্পযুত্তকা চ খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং (চক্কং). (৩)
২. নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে… পটিসন্ধিক্খণে…পে… খন্ধে পটিচ্চ ৱত্থু, ৱত্থুং পটিচ্চ খন্ধা, একং মহাভূতং…পে…. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসে খন্ধে পটিচ্চ কিলেসা. (২)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা কিলেসা চ চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে…. (৩)
৩. কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – লোভঞ্চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং (চক্কং). (১)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধঞ্চ কিলেসে চ পটিচ্চ তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং…পে… দ্ৱে খন্ধে চ…পে… কিলেসে চ মহাভূতে চ পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং. (২)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধঞ্চ লোভঞ্চ পটিচ্চ তযো খন্ধা মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং…পে… দ্ৱে খন্ধে চ…পে… (চক্কং, সংখিত্তং). (৩)
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
৪. হেতুযা নৱ, আৰম্মণে নৱ, অধিপতিযা নৱ, অনন্তৰে নৱ, সমনন্তৰে নৱ (সব্বত্থ নৱ), ৱিপাকে একং…পে… অৱিগতে নৱ.
২. পচ্চযপচ্চনীযং
১. ৱিভঙ্গৱাৰো
নহেতুপচ্চযো
৫. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৱিচিকিচ্ছং পটিচ্চ মোহো, উদ্ধচ্চং পটিচ্চ মোহো. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – অহেতুকং নোকিলেসং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে… অহেতুকপটিসন্ধিক্খণে…পে… (যাৱ অসঞ্ঞসত্তা). (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৱিচিকিচ্ছাসহগতে উদ্ধচ্চসহগতে খন্ধে পটিচ্চ ৱিচিকিচ্ছাসহগতো উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (২)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৱিচিকিচ্ছাসহগতে খন্ধে চ ৱিচিকিচ্ছঞ্চ পটিচ্চ ৱিচিকিচ্ছাসহগতো মোহো, উদ্ধচ্চসহগতে খন্ধে চ উদ্ধচ্চঞ্চ পটিচ্চ উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (১)
নআৰম্মণপচ্চযাদি
৬. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নআৰম্মণপচ্চযা – কিলেসে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নআৰম্মণপচ্চযা – নোকিলেসে খন্ধে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং; পটিসন্ধিক্খণে…পে… খন্ধে পটিচ্চ ৱত্থু (যাৱ অসঞ্ঞসত্তা). (১)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নআৰম্মণপচ্চযা – কিলেসে চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং, কিলেসে চ মহাভূতে চ পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং. (১)
নঅধিপতিপচ্চযা… নঅনন্তৰপচ্চযা… নসমনন্তৰপচ্চযা… নঅঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা… নউপনিস্সযপচ্চযা.
নপুৰেজাতপচ্চযাদি
৭. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নপুৰেজাতপচ্চযা – অৰূপে লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো মানো থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো মানো উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং; ৱিচিকিচ্ছং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং; উদ্ধচ্চং পটিচ্চ মোহো অহিৰিকং অনোত্তপ্পং (অৰূপে দোসমূলকং নত্থি). (১)
কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নপুৰেজাতপচ্চযা – অৰূপে কিলেসে পটিচ্চ সম্পযুত্তকা খন্ধা, কিলেসে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং (এৱং নৱপি পঞ্হা কাতব্বা), নপচ্ছাজাতপচ্চযা, নআসেৱনপচ্চযা.
নকম্মপচ্চযো
৮. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নকম্মপচ্চযা – কিলেসে পটিচ্চ সম্পযুত্তকা চেতনা. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নকম্মপচ্চযা – নোকিলেসে খন্ধে পটিচ্চ সম্পযুত্তকা চেতনা; বাহিৰং… আহাৰসমুট্ঠানং… উতুসমুট্ঠানং…পে…. (১)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নকম্মপচ্চযা – কিলেসে চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে পটিচ্চ সম্পযুত্তকা চেতনা. (১) (এৱং সব্বে পচ্চযা কাতব্বা.)
২. পচ্চযপচ্চনীযং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
সুদ্ধং
৯. নহেতুযা চত্তাৰি, নআৰম্মণে তীণি, নঅধিপতিযা নৱ, নঅনন্তৰে তীণি, নসমনন্তৰে তীণি, নঅঞ্ঞমঞ্ঞে তীণি, নউপনিস্সযে তীণি, নপুৰেজাতে নৱ, নপচ্ছাজাতে নৱ, নআসেৱনে নৱ, নকম্মে তীণি, নৱিপাকে নৱ, নআহাৰে একং, নইন্দ্ৰিযে একং, নঝানে একং, নমগ্গে একং, নসম্পযুত্তে তীণি, নৱিপ্পযুত্তে নৱ, নোনত্থিযা তীণি, নোৱিগতে তীণি.
২. সহজাতৱাৰো
(এৱং ইতৰে দ্ৱে গণনাপি সহজাতৱাৰোপি কাতব্বো.)
৩. পচ্চযৱাৰো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৱিভঙ্গৱাৰো
হেতুপচ্চযো
১০. কিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা… তীণি (পটিচ্চসদিসা).
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধং পচ্চযা তযো খন্ধা…পে… (যাৱ অজ্ঝত্তিকা মহাভূতা) ৱত্থুং পচ্চযা নোকিলেসা খন্ধা. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসে খন্ধে পচ্চযা কিলেসা, ৱত্থুং পচ্চযা কিলেসা. (২)
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধং পচ্চযা তযো খন্ধা কিলেসা চ চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে… ৱত্থুং পচ্চযা কিলেসা, মহাভূতে পচ্চযা চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং, ৱত্থুং পচ্চযা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা. (৩)
১১. কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – লোভঞ্চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে পচ্চযা মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং (চক্কং). লোভঞ্চ ৱত্থুঞ্চ পচ্চযা কিলেসা. (১)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পচ্চযা নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধঞ্চ কিলেসঞ্চ পচ্চযা তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং…পে… দ্ৱে খন্ধে চ…পে… কিলেসে চ মহাভূতে চ পচ্চযা চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং, কিলেসে চ ৱত্থুঞ্চ পচ্চযা নোকিলেসা খন্ধা. (২)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পচ্চযা কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধঞ্চ লোভঞ্চ পচ্চযা তযো খন্ধা মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপং…পে… দ্ৱে খন্ধে চ…পে… (চক্কং). লোভঞ্চ ৱত্থুঞ্চ পচ্চযা মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং সম্পযুত্তকা চ খন্ধা (চক্কং). (৩)
(আৰম্মণপচ্চযে নোকিলেসমূলে পঞ্চ ৱিঞ্ঞাণা কাতব্বা.)
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
১২. হেতুযা নৱ, আৰম্মণে নৱ, অধিপতিযা নৱ (সব্বত্থ নৱ), ৱিপাকে একং…পে… অৱিগতে নৱ.
২. পচ্চযপচ্চনীযং
১. ৱিভঙ্গৱাৰো
নহেতুপচ্চযো
১৩. কিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৱিচিকিচ্ছং পচ্চযা ৱিচিকিচ্ছাসহগতো মোহো, উদ্ধচ্চং পচ্চযা উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা (যাৱ অসঞ্ঞসত্তা) – চক্খাযতনং পচ্চযা চক্খুৱিঞ্ঞাণং…পে… কাযাযতনং…পে… ৱত্থুং পচ্চযা অহেতুকা নোকিলেসা খন্ধা. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৱিচিকিচ্ছাসহগতে উদ্ধচ্চসহগতে খন্ধে চ ৱত্থুঞ্চ পচ্চযা ৱিচিকিচ্ছাসহগতো উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (২)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৱিচিকিচ্ছঞ্চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে ৱত্থুঞ্চ পচ্চযা ৱিচিকিচ্ছাসহগতো মোহো, উদ্ধচ্চঞ্চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে ৱত্থুঞ্চ পচ্চযা উদ্ধচ্চসহগতো মোহো (সংখিত্তং). (১)
২. পচ্চযপচ্চনীযং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
১৪. নহেতুযা চত্তাৰি, নআৰম্মণে তীণি, নঅধিপতিযা নৱ…পে… নকম্মে তীণি, নৱিপাকে নৱ, নআহাৰে একং…পে… নোৱিগতে তীণি.
৪. নিস্সযৱাৰো
(এৱং ইতৰে দ্ৱে গণনাপি নিস্সযৱাৰোপি কাতব্বো.)
৫. সংসট্ঠৱাৰো
১-৪. পচ্চযানুলোমাদি
১৫. কিলেসং ধম্মং সংসট্ঠো কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – লোভং সংসট্ঠো মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পং. (চক্কং. এৱং নৱ পঞ্হা কাতব্বা.)
হেতুযা নৱ, আৰম্মণে নৱ (সব্বত্থ নৱ), ৱিপাকে একং…পে… অৱিগতে নৱ.
অনুলোমং.
কিলেসং ধম্মং সংসট্ঠো কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা (এৱং নহেতুপঞ্হা চত্তাৰি কাতব্বা.)
নহেতুযা চত্তাৰি, নঅধিপতিযা নৱ, নপুৰেজাতে নৱ, নপচ্ছাজাতে নৱ, নআসেৱনে নৱ, নকম্মে তীণি, নৱিপাকে নৱ, নঝানে একং, নমগ্গে একং, নৱিপ্পযুত্তে নৱ.
পচ্চনীযং.
৬. সম্পযুত্তৱাৰো
(এৱং ইতৰে দ্ৱে গণনাপি সম্পযুত্তৱাৰোপি কাতব্বো.)
৭. পঞ্হাৱাৰো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৱিভঙ্গৱাৰো
হেতুপচ্চযো
১৬. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – কিলেসা হেতূ সম্পযুত্তকানং কিলেসানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং পুচ্ছিতব্বং.) কিলেসা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং পুচ্ছিতব্বং.) কিলেসা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কিলেসানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – নোকিলেসা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো; পটিসন্ধিক্খণে…পে…. (১)
আৰম্মণপচ্চযো
১৭. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – কিলেসে আৰব্ভ কিলেসা উপ্পজ্জন্তি. (মূলং পুচ্ছিতব্বং.) কিলেসে আৰব্ভ নোকিলেসা খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. (মূলং পুচ্ছিতব্বং.) কিলেসে আৰব্ভ কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. (৩)
১৮. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং…পে… সীলং…পে… উপোসথকম্মং…পে… পুব্বে সুচিণ্ণানি…পে… ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ঝানং পচ্চৱেক্খতি অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো…পে… দিট্ঠি…পে… ৱিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা…পে… ফলস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো; চক্খুং…পে… ৱত্থুং নোকিলেসে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; দিব্বেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি…পে… অনাগতংসঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং…পে… ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ঝানং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো…পে… দিট্ঠি…পে… ৱিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং উপ্পজ্জতি, ঝানে পৰিহীনে ৱিপ্পটিসাৰিস্স দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, চক্খুং…পে… ৱত্থুং নোকিলেসে খন্ধে অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং…পে… ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা…পে… চক্খুং…পে… ৱত্থুং নোকিলেসে খন্ধে অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. (৩)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি.
অধিপতিপচ্চযো
১৯. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আৰম্মণাধিপতি – কিলেসে গৰুং কত্ৱা কিলেসা উপ্পজ্জন্তি… তীণি (আৰম্মণাধিপতিযেৱ). (৩)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – দানং…পে… সীলং…পে… উপোসথকম্মং কত্ৱা তং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; পুব্বে…পে… ঝানা…পে… অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খন্তি…পে… ফলস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো; চক্খুং…পে… ৱত্থুং নোকিলেসে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. সহজাতাধিপতি – নোকিলেসাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – দানং…পে… ঝানং…পে… চক্খুং…পে… ৱত্থুং নোকিলেসে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. সহজাতাধিপতি – নোকিলেসাধিপতি সম্পযুত্তকানং কিলেসানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – দানং…পে… ঝানং…পে… চক্খুং…পে… ৱত্থুং নোকিলেসে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. সহজাতাধিপতি – নোকিলেসাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কিলেসানঞ্চ চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি (আৰম্মণাধিপতিযেৱ). (৩)
অনন্তৰপচ্চযাদি
২০. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা কিলেসা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুৰিমা পুৰিমা কিলেসা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং নোকিলেসানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো; কিলেসা ৱুট্ঠানস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুৰিমা পুৰিমা কিলেসা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
২১. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা নোকিলেসা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং নোকিলেসানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো…পে… ফলসমাপত্তিযা অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুৰিমা পুৰিমা নোকিলেসা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো; আৱজ্জনা কিলেসানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুৰিমা পুৰিমা নোকিলেসা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো; আৱজ্জনা কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
২২. কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুৰিমা পুৰিমা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং নোকিলেসানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো; কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা ৱুট্ঠানস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুৰিমা পুৰিমা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
সমনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো, সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো, অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন পচ্চযো, নিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো.
উপনিস্সযপচ্চযো
২৩. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – কিলেসা কিলেসানং উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি.
২৪. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… মানং জপ্পেতি, দিট্ঠিং গণ্হাতি; সীলং…পে… পঞ্ঞং… ৰাগং… দোসং… মোহং… মানং… দিট্ঠিং… পত্থনং… কাযিকং সুখং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; সদ্ধা…পে… সেনাসনং সদ্ধায…পে… ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায মানং জপ্পেতি… দিট্ঠিং গণ্হাতি; সীলং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; সদ্ধা…পে… সেনাসনং কিলেসানং উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায মানং জপ্পেতি… দিট্ঠিং গণ্হাতি; সীলং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; সদ্ধা…পে… সেনাসনং কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি.
পুৰেজাতপচ্চযো
২৫. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণপুৰেজাতং, ৱত্থুপুৰেজাতং. আৰম্মণপুৰেজাতং – চক্খুং…পে… ৱত্থুং অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, দিব্বেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি. ৰূপাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণস্স…পে…. ৱত্থুপুৰেজাতং – চক্খাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স…পে… কাযাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণস্স…পে… ৱত্থু নোকিলেসানং খন্ধানং পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণপুৰেজাতং, ৱত্থুপুৰেজাতং. আৰম্মণপুৰেজাতং – চক্খুং…পে… ৱত্থুং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. ৱত্থুপুৰেজাতং – ৱত্থু কিলেসানং পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণপুৰেজাতং, ৱত্থুপুৰেজাতং. আৰম্মণপুৰেজাতং – চক্খুং…পে… ৱত্থুং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. ৱত্থুপুৰেজাতং – ৱত্থু কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
পচ্ছাজাতাসেৱনপচ্চযা
২৬. কিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো (সংখিত্তং). (১)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো (সংখিত্তং). (১)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা নোকিলেসস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো (সংখিত্তং) আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো …নৱ.
কম্মপচ্চযো
২৭. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতা, নানাক্খণিকা. সহজাতা – নোকিলেসা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো; পটিসন্ধিক্খণে…পে…. নানাক্খণিকা – নোকিলেসা চেতনা ৱিপাকানং খন্ধানং কটত্তা চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – নোকিলেসা চেতনা কিলেসানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – নোকিলেসা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কিলেসানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
ৱিপাকপচ্চযাদি
২৮. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স ৱিপাকপচ্চযেন পচ্চযো… একং… আহাৰপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি… ইন্দ্ৰিযপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি… ঝানপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি… মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো… নৱ… সম্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো… নৱ.
ৱিপ্পযুত্তপচ্চযো
২৯. কিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং). (১)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং). (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পুৰেজাতং – ৱত্থু কিলেসানং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পুৰেজাতং – ৱত্থু কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা নোকিলেসস্স ধম্মস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং. ৱিত্থাৰেতব্বং.)
অত্থিপচ্চযাদি
৩০. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… একং (পটিচ্চসদিসং). (১)
কিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং). (২)
কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (পটিচ্চসদিসং). (৩)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং, পচ্ছাজাতং, আহাৰং, ইন্দ্ৰিযং (সংখিত্তং). (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং (সংখিত্তং. সহজাতং সহজাতসদিসং, পুৰেজাতং পুৰেজাতসদিসং.) (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং (সহজাতং সহজাতসদিসং, পুৰেজাতং পুৰেজাতসদিসং.) (৩)
৩১. কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং. সহজাতো – লোভো চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা মোহস্স, দিট্ঠিযা, থিনস্স, উদ্ধচ্চস্স, অহিৰিকস্স, অনোত্তপ্পস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (চক্কং). সহজাতো – লোভো চ ৱত্থু চ মোহস্স, দিট্ঠিযা, থিনস্স, উদ্ধচ্চস্স, অহিৰিকস্স, অনোত্তপ্পস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (চক্কং). (১)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা নোকিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং, পচ্ছাজাতং, আহাৰং, ইন্দ্ৰিযং. সহজাতো – নোকিলেসো একো খন্ধো চ কিলেসো চ তিণ্ণন্নং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো…পে… দ্ৱে খন্ধা চ…পে…. সহজাতা – কিলেসা চ মহাভূতা চ চিত্তসমুট্ঠানানং ৰূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. সহজাতা – কিলেসা চ ৱত্থু চ নোকিলেসানং খন্ধানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – কিলেসা চ সম্পযুত্তকা খন্ধা চ পুৰেজাতস্স ইমস্স কাযস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা কবড়ীকাৰো আহাৰো চ ইমস্স কাযস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযঞ্চ কটত্তাৰূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং. সহজাতো – নোকিলেসো একো খন্ধো চ লোভো চ তিণ্ণন্নং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং মোহস্স চ, দিট্ঠিযা, থিনস্স, উদ্ধচ্চস্স, অহিৰিকস্স, অনোত্তপ্পস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো…পে… দ্ৱে খন্ধা চ…পে…. সহজাতো – লোভো চ ৱত্থু চ মোহস্স, দিট্ঠিযা, থিনস্স, উদ্ধচ্চস্স, অহিৰিকস্স, অনোত্তপ্পস্স সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (চক্কং). (৩)
নত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… ৱিগতপচ্চযেন পচ্চযো… অৱিগতপচ্চযেন পচ্চযো.
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
সুদ্ধং
৩২. হেতুযা চত্তাৰি, আৰম্মণে নৱ, অধিপতিযা নৱ, অনন্তৰে নৱ, সমনন্তৰে নৱ, সহজাতে নৱ, অঞ্ঞমঞ্ঞে নৱ, নিস্সযে নৱ, উপনিস্সযে নৱ, পুৰেজাতে তীণি, পচ্ছাজাতে তীণি, আসেৱনে নৱ, কম্মে তীণি, ৱিপাকে একং, আহাৰে তীণি, ইন্দ্ৰিযে তীণি, ঝানে তীণি, মগ্গে নৱ, সম্পযুত্তে নৱ, ৱিপ্পযুত্তে পঞ্চ, অত্থিযা নৱ, নত্থিযা নৱ, ৱিগতে নৱ, অৱিগতে নৱ.