১. ৱিভঙ্গৱাৰো
হেতুপচ্চযো
৬৬. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – নীৱৰণসম্পযুত্তা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং পুচ্ছিতব্বং) নীৱৰণসম্পযুত্তা হেতূ চিত্তসমুট্ঠানানং ৰূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং পুচ্ছিতব্বং) নীৱৰণসম্পযুত্তা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – নীৱৰণৱিপ্পযুত্তা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো; পটিসন্ধিক্খণে…পে…. (১)
আৰম্মণপচ্চযো
৬৭. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – ৰাগং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি…পে… ৱিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; দিট্ঠিং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি…পে… ৱিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; ৱিচিকিচ্ছং আৰব্ভ ৱিচিকিচ্ছা…পে… দিট্ঠি…পে… উদ্ধচ্চং…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; উদ্ধচ্চং আৰব্ভ উদ্ধচ্চং উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি…পে… ৱিচিকিচ্ছা, দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; দোমনস্সং আৰব্ভ দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; দিট্ঠি …পে… ৱিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং উপ্পজ্জতি. (১)
নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – অৰিযা নীৱৰণসম্পযুত্তে পহীনে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, ৱিক্খম্ভিতে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, পুব্বে সমুদাচিণ্ণে কিলেসে জানন্তি; নীৱৰণসম্পযুত্তে খন্ধে অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সতি, চেতোপৰিযঞাণেন নীৱৰণসম্পযুত্তচিত্তসমঙ্গিস্স চিত্তং জানাতি; নীৱৰণসম্পযুত্তা খন্ধা চেতোপৰিযঞাণস্স, পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণস্স, যথাকম্মূপগঞাণস্স, অনাগতংসঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
৬৮. নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং…পে… সীলং…পে… উপোসথকম্মং কত্ৱা তং পচ্চৱেক্খতি, পুব্বে সুচিণ্ণানি…পে… ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ঝানং…পে… অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং…পে… ফলং…পে… নিব্বানং…পে… নিব্বানং গোত্ৰভুস্স, ৱোদানস্স, মগ্গস্স, ফলস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো; চক্খুং…পে… ৱত্থুং নীৱৰণৱিপ্পযুত্তে খন্ধে অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সতি, দিব্বেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি (যাৱ আৱজ্জনায). (১)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং…পে… সীলং…পে… উপোসথকম্মং…পে… পুব্বে…পে… ঝানা…পে… চক্খুং…পে… ৱত্থুং নীৱৰণৱিপ্পযুত্তে খন্ধে অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি…পে… ৱিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. (২)
অধিপতিপচ্চযো
৬৯. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – ৰাগং গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; দিট্ঠিং গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি…পে…. সহজাতাধিপতি – নীৱৰণসম্পযুত্তাধিপতি নীৱৰণসম্পযুত্তকানং খন্ধানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. সহজাতাধিপতি – নীৱৰণসম্পযুত্তাধিপতি চিত্তসমুট্ঠানানং ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং পুচ্ছিতব্বং) নীৱৰণসম্পযুত্তাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
৭০. নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – দানং…পে… সীলং…পে… উপোসথকম্মং কত্ৱা তং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি, পুব্বে সুচিণ্ণানি…পে… ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ঝানং…পে… অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং গৰুং কত্ৱা…পে… ফলং…পে… নিব্বানং…পে… নিব্বানং গোত্ৰভুস্স, ৱোদানস্স, মগ্গস্স, ফলস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. সহজাতাধিপতি – নীৱৰণৱিপ্পযুত্তাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আৰম্মণাধিপতি – দানং…পে… সীলং…পে… পুব্বে…পে… ঝানং…পে… চক্খুং…পে… ৱত্থুং নীৱৰণৱিপ্পযুত্তে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. (২)
অনন্তৰপচ্চযো
৭১. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা নীৱৰণসম্পযুত্তা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং নীৱৰণসম্পযুত্তকানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং পুচ্ছিতব্বং) নীৱৰণসম্পযুত্তা খন্ধা ৱুট্ঠানস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো (ইধ পুৰিমা পুৰিমাতি নত্থি). (২)
(মূলং পুচ্ছিতব্বং) পুৰিমা পুৰিমা নীৱৰণৱিপ্পযুত্তা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং নীৱৰণৱিপ্পযুত্তানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো; অনুলোমং গোত্ৰভুস্স…পে… ফলসমাপত্তিযা অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – আৱজ্জনা নীৱৰণসম্পযুত্তকানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
সমনন্তৰপচ্চযাদি
৭২. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স সমনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো… সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন পচ্চযো… নিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো.
উপনিস্সযপচ্চযো
৭৩. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – ৰাগং উপনিস্সায পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; দোসং… মোহং… মানং… দিট্ঠিং… পত্থনং উপনিস্সায পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; ৰাগো…পে… পত্থনা ৰাগস্স…পে… পত্থনায উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – ৰাগং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… সীলং…পে… উপোসথকম্মং…পে… ঝানং…পে… ৱিপস্সনং… মগ্গং… অভিঞ্ঞং… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি; দোসং…পে… পত্থনং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি; ৰাগো…পে… পত্থনা সদ্ধায …পে… পঞ্ঞায… কাযিকস্স সুখস্স, কাযিকস্স দুক্খস্স, মগ্গস্স, ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
৭৪. নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায দানং দেতি, সীলং…পে… মগ্গং…পে… অভিঞ্ঞং…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি, সীলং…পে… পঞ্ঞং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি; সদ্ধা…পে… সেনাসনং সদ্ধায…পে… পঞ্ঞায…পে… মগ্গস্স ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায মানং জপ্পেতি, দিট্ঠিং গণ্হাতি; সীলং…পে… পঞ্ঞং, কাযিকং সুখং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; সদ্ধা…পে… সেনাসনং ৰাগস্স… দোসস্স… মোহস্স… মানস্স… দিট্ঠিযা… পত্থনায উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
পুৰেজাতপচ্চযো
৭৫. নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণপুৰেজাতং, ৱত্থুপুৰেজাতং. আৰম্মণপুৰেজাতং – চক্খুং…পে… ৱত্থুং অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সতি. দিব্বেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি. ৰূপাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণস্স…পে…. ৱত্থুপুৰেজাতং – চক্খাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স…পে… কাযাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণস্স…পে… ৱত্থু নীৱৰণৱিপ্পযুত্তানং খন্ধানং পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণপুৰেজাতং, ৱত্থুপুৰেজাতং. আৰম্মণপুৰেজাতং – চক্খুং…পে… ৱত্থুং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো… দোসো… মোহো…. ৱত্থুপুৰেজাতং – ৱত্থু নীৱৰণসম্পযুত্তানং খন্ধানং পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
পচ্ছাজাতাসেৱনপচ্চযা
৭৬. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো… দ্ৱে, আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো… দ্ৱে.
কম্মপচ্চযাদি
৭৭. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – নীৱৰণসম্পযুত্তা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং) সহজাতা, নানাক্খণিকা. সহজাতা – নীৱৰণসম্পযুত্তা চেতনা চিত্তসমুট্ঠানানং ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. নানাক্খণিকা – নীৱৰণসম্পযুত্তা চেতনা ৱিপাকানং খন্ধানং কটত্তা চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং) নীৱৰণসম্পযুত্তা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতা, নানাক্খণিকা (সংখিত্তং). ৱিপাকপচ্চযা… একং.
আহাৰপচ্চযাদি
৭৮. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স আহাৰপচ্চযেন পচ্চযো… ইন্দ্ৰিযপচ্চযেন পচ্চযো… ঝানপচ্চযেন পচ্চযো… মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো… সম্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো… দ্ৱে.
ৱিপ্পযুত্তপচ্চযো
৭৯. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং). (১)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং). (১)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পুৰেজাতং – ৱত্থু নীৱৰণসম্পযুত্তকানং খন্ধানং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
অত্থিপচ্চযো
৮০. নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – নীৱৰণসম্পযুত্তো একো খন্ধো তিণ্ণন্নং খন্ধানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো…পে…. (১)
নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং. সহজাতা – নীৱৰণসম্পযুত্তা খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – নীৱৰণসম্পযুত্তা খন্ধা পুৰেজাতস্স ইমস্স কাযস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নীৱৰণসম্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স চ নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স চ ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – নীৱৰণসম্পযুত্তো একো খন্ধো তিণ্ণন্নং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো…পে… দ্ৱে খন্ধা দ্ৱিন্নং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
৮১. নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং, পচ্ছাজাতং, আহাৰং, ইন্দ্ৰিযং (সংখিত্তং). (১)
নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো ধম্মো নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পুৰেজাতং – চক্খুং…পে… ৱত্থুং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো…পে… দিট্ঠি…পে… ৱিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; ৱত্থু নীৱৰণসম্পযুত্তকানং খন্ধানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
৮২. নীৱৰণসম্পযুত্তো চ নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো চ ধম্মা নীৱৰণসম্পযুত্তস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং. সহজাতো – নীৱৰণসম্পযুত্তো একো খন্ধো চ ৱত্থু চ তিণ্ণন্নং খন্ধানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো…পে… দ্ৱে খন্ধা চ ৱত্থু চ দ্ৱিন্নং খন্ধানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নীৱৰণসম্পযুত্তো চ নীৱৰণৱিপ্পযুত্তো চ ধম্মা নীৱৰণৱিপ্পযুত্তস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং, আহাৰং, ইন্দ্ৰিযং. সহজাতা – নীৱৰণসম্পযুত্তা খন্ধা চ মহাভূতা চ চিত্তসমুট্ঠানানং ৰূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – নীৱৰণসম্পযুত্তা খন্ধা চ কবড়ীকাৰো আহাৰো চ ইমস্স কাযস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – নীৱৰণসম্পযুত্তা খন্ধা চ ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযঞ্চ কটত্তাৰূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. (২)