৮. সতিপট্ঠানকথা
৩০১. সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. সব্বে ধম্মা সতি সতিন্দ্ৰিযং সতিবলং সম্মাসতি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো একাযনমগ্গো খযগামী বোধগামী অপচযগামী অনাসৱা অসংযোজনিযা অগন্থনিযা অনোঘনিযা অযোগনিযা অনীৱৰণিযা অপৰামট্ঠা অনুপাদানিযা অসংকিলেসিকা, সব্বে ধম্মা বুদ্ধানুস্সতি ধম্মানুস্সতি সঙ্ঘানুস্সতি সীলানুস্সতি চাগানুস্সতি দেৱতানুস্সতি আনাপানস্সতি মৰণানুস্সতি কাযগতাসতি উপসমানুস্সতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. চক্খাযতনং সতিপট্ঠানন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… চক্খাযতনং সতিপট্ঠানন্তি? আমন্তা. চক্খাযতনং সতি সতিন্দ্ৰিযং সতিবলং সম্মাসতি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো একাযনমগ্গো খযগামী বোধগামী অপচযগামী অনাসৱং অসংযোজনিযং…পে… অসংকিলেসিকং, চক্খাযতনং বুদ্ধানুস্সতি ধম্মানুস্সতি সঙ্ঘানুস্সতি সীলানুস্সতি চাগানুস্সতি দেৱতানুস্সতি আনাপানস্সতি মৰণানুস্সতি কাযগতাসতি উপসমানুস্সতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সোতাযতনং… ঘানাযতনং… জিৱ্হাযতনং… কাযাযতনং… ৰূপাযতনং… সদ্দাযতনং… গন্ধাযতনং… ৰসাযতনং… ফোট্ঠব্বাযতনং… ৰাগো… দোসো… মোহো… মানো… দিট্ঠি… ৱিচিকিচ্ছা… থিনং… উদ্ধচ্চং… অহিৰিকং… অনোত্তপ্পং সতিপট্ঠানন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অনোত্তপ্পং সতিপট্ঠানন্তি? আমন্তা. অনোত্তপ্পং সতি সতিন্দ্ৰিযং সতিবলং সম্মাসতি…পে… কাযগতাসতি উপসমানুস্সতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সতি সতিপট্ঠানা, সা চ সতীতি? আমন্তা. চক্খাযতনং সতিপট্ঠানং, তঞ্চ সতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সতি সতিপট্ঠানা, সা চ সতীতি? আমন্তা. সোতাযতনং…পে… কাযাযতনং… ৰূপাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং… ৰাগো… দোসো… মোহো…পে… অনোত্তপ্পং সতিপট্ঠানং, তঞ্চ সতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
চক্খাযতনং সতিপট্ঠানং, তঞ্চ ন সতীতি? আমন্তা. সতি সতিপট্ঠানা, সা চ ন সতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সোতাযতনং…পে… কাযাযতনং… ৰূপাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং… ৰাগো … দোসো… মোহো…পে… অনোত্তপ্পং সতিপট্ঠানং, তঞ্চ ন সতীতি? আমন্তা. সতি সতিপট্ঠানা, সা চ ন সতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৩০২. ন ৱত্তব্বং – ‘‘সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানা’’তি? আমন্তা. ননু সব্বে ধম্মে আৰব্ভ সতি সন্তিট্ঠতীতি? আমন্তা. হঞ্চি সব্বে ধম্মে আৰব্ভ সতি সন্তিট্ঠতীতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানা’’তি.
সব্বং ধম্মং আৰব্ভ সতি সন্তিট্ঠতীতি সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. সব্বং ধম্মং আৰব্ভ ফস্সো সন্তিট্ঠতীতি সব্বে ধম্মা ফস্সপট্ঠানাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সব্বং ধম্মং আৰব্ভ সতি সন্তিট্ঠতীতি সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. সব্বং ধম্মং আৰব্ভ ৱেদনা সন্তিট্ঠতি… সঞ্ঞা সন্তিট্ঠতি… চেতনা সন্তিট্ঠতি… চিত্তং সন্তিট্ঠতীতি সব্বে ধম্মা চিত্তপট্ঠানাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. সব্বে সত্তা উপট্ঠিতসতিনো সতিযা সমন্নাগতা সতিযা সমোহিতা; সব্বেসং সত্তানং সতি পচ্চুপট্ঠিতাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৩০৩. সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘অমতং তে, ভিক্খৱে, ন পৰিভুঞ্জন্তি যে কাযগতাসতিং ন পৰিভুঞ্জন্তি. অমতং তে, ভিক্খৱে, পৰিভুঞ্জন্তি যে কাযগতাসতিং পৰিভুঞ্জন্তী’’তি [অ. নি. ১.৬০০]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. সব্বে সত্তা কাযগতাসতিং পৰিভুঞ্জন্তি পটিলভন্তি আসেৱন্তি ভাৱেন্তি বহুলীকৰোন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘একাযনো অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায যদিদং চত্তাৰো সতিপট্ঠানা’’তি [দী. নি. ২.৩৭৩; ম. নি. ১.১০৬; সং. নি. ৫.৩৬৭]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা? সব্বে ধম্মা একাযনমগ্গোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ৰঞ্ঞো, ভিক্খৱে, চক্কৱত্তিস্স পাতুভাৱা সত্তন্নং ৰতনানং পাতুভাৱো হোতি. কতমেসং সত্তন্নং? চক্কৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি, হত্থিৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি, অস্সৰতনস্স… মণিৰতনস্স… ইত্থিৰতনস্স … গহপতিৰতনস্স… পৰিণাযকৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি. ৰঞ্ঞো, ভিক্খৱে, চক্কৱত্তিস্স পাতুভাৱা ইমেসং সত্তন্নং ৰতনানং পাতুভাৱো হোতি.
‘‘তথাগতস্স, ভিক্খৱে, পাতুভাৱা অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গৰতনানং পাতুভাৱো হোতি. কতমেসং সত্তন্নং? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি, ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি, পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি, সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গৰতনস্স পাতুভাৱো হোতি. তথাগতস্স, ভিক্খৱে, পাতুভাৱা অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স ইমেসং সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গৰতনানং পাতুভাৱো হোতী’’তি [সং. নি. ৫.২২৩]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তথাগতস্স পাতুভাৱা অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সব্বে ধম্মা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গৰতনাৱ হোন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সব্বে ধম্মা সতিপট্ঠানাতি? আমন্তা. সব্বে ধম্মা সম্মপ্পধানা… ইদ্ধিপাদা… ইন্দ্ৰিযা… বলা… বোজ্ঝঙ্গাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সতিপট্ঠানকথা নিট্ঠিতা.