১২. উপাদাপঞ্ঞত্তানুযোগো
৯৫. ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. ৰূপং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৱযধম্মং ৱিৰাগধম্মং নিৰোধধম্মং ৱিপৰিণামধম্মন্তি? আমন্তা? পুগ্গলোপি অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৱযধম্মো ৱিৰাগধম্মো নিৰোধধম্মো ৱিপৰিণামধম্মোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৯৬. ৱেদনং উপাদায… সঞ্ঞং উপাদায… সঙ্খাৰে উপাদায… ৱিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৱযধম্মং ৱিৰাগধম্মং নিৰোধধম্মং ৱিপৰিণামধম্মন্তি? আমন্তা. পুগ্গলোপি অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৱযধম্মো ৱিৰাগধম্মো নিৰোধধম্মো ৱিপৰিণামধম্মোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৯৭. ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. নীলং ৰূপং উপাদায নীলকস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পীতং ৰূপং উপাদায… লোহিতং ৰূপং উপাদায… ওদাতং ৰূপং উপাদায… সনিদস্সনং ৰূপং উপাদায… অনিদস্সনং ৰূপং উপাদায… সপ্পটিঘং ৰূপং উপাদায… অপ্পটিঘং ৰূপং উপাদায অপ্পটিঘস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৯৮. ৱেদনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. কুসলং ৱেদনং উপাদায কুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… কুসলং ৱেদনং উপাদায কুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. কুসলা ৱেদনা সফলা সৱিপাকা ইট্ঠফলা কন্তফলা মনুঞ্ঞফলা অসেচনকফলা সুখুদ্ৰযা সুখৱিপাকাতি? আমন্তা. কুসলোপি পুগ্গলো সফলো সৱিপাকো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্ৰযো সুখৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৯৯. ৱেদনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অকুসলং ৱেদনং উপাদায অকুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অকুসলং ৱেদনং উপাদায অকুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অকুসলা ৱেদনা সফলা সৱিপাকা অনিট্ঠফলা অকন্তফলা অমনুঞ্ঞফলা সেচনকফলা দুক্খুদ্ৰযা দুক্খৱিপাকাতি? আমন্তা. অকুসলোপি পুগ্গলো সফলো সৱিপাকো অনিট্ঠফলো অকন্তফলো অমনুঞ্ঞফলো সেচনকফলো দুক্খুদ্ৰযো দুক্খৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১০০. ৱেদনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অব্যাকতং ৱেদনং উপাদায অব্যাকতস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অব্যাকতং ৱেদনং উপাদায অব্যাকতস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অব্যাকতা ৱেদনা অনিচ্চা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৱযধম্মা ৱিৰাগধম্মা নিৰোধধম্মা ৱিপৰিণামধম্মাতি? আমন্তা. অব্যাকতোপি পুগ্গলো অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৱযধম্মো ৱিৰাগধম্মো নিৰোধধম্মো ৱিপৰিণামধম্মোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১০১. সঞ্ঞং উপাদায… সঙ্খাৰে উপাদায… ৱিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. কুসলং ৱিঞ্ঞাণং উপাদায কুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… কুসলং ৱিঞ্ঞাণং উপাদায কুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. কুসলং ৱিঞ্ঞাণং সফলং সৱিপাকং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকন্তি? আমন্তা. কুসলোপি পুগ্গলো সফলো সৱিপাকো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্ৰযো সুখৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১০২. ৱিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অকুসলং ৱিঞ্ঞাণং উপাদায অকুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অকুসলং ৱিঞ্ঞাণং উপাদায অকুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অকুসলং ৱিঞ্ঞাণং সফলং সৱিপাকং অনিট্ঠফলং অকন্তফলং অমনুঞ্ঞফলং সেচনকফলং দুক্খুদ্ৰযং দুক্খৱিপাকন্তি? আমন্তা. অকুসলোপি পুগ্গলো সফলো সৱিপাকো অনিট্ঠফলো অকন্তফলো অমনুঞ্ঞফলো সেচনকফলো দুক্খুদ্ৰযো দুক্খৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১০৩. ৱিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অব্যাকতং ৱিঞ্ঞাণং উপাদায অব্যাকতস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অব্যাকতং ৱিঞ্ঞাণং উপাদায অব্যাকতস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অব্যাকতং ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৱযধম্মং ৱিৰাগধম্মং নিৰোধধম্মং ৱিপৰিণামধম্মন্তি? আমন্তা. অব্যাকতোপি পুগ্গলো অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৱযধম্মো ৱিৰাগধম্মো নিৰোধধম্মো ৱিপৰিণামধম্মোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১০৪. চক্খুং উপাদায ‘‘চক্খুমা পুগ্গলো’’তি ৱত্তব্বোতি? আমন্তা. চক্খুম্হি নিৰুদ্ধে ‘‘চক্খুমা পুগ্গলো নিৰুদ্ধো’’তি ৱত্তব্বোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সোতং উপাদায… ঘানং উপাদায… জিৱ্হং উপাদায… কাযং উপাদায… মনং উপাদায ‘‘মনৱা পুগ্গলো’’তি ৱত্তব্বোতি? আমন্তা. মনম্হি নিৰুদ্ধে ‘‘মনৱা পুগ্গলো নিৰুদ্ধো’’তি ৱত্তব্বোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
১০৫. মিচ্ছাদিট্ঠিং উপাদায ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিযো পুগ্গলো’’তি ৱত্তব্বোতি? আমন্তা. মিচ্ছাদিট্ঠিযা নিৰুদ্ধায ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিযো পুগ্গলো নিৰুদ্ধো’’তি ৱত্তব্বোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. মিচ্ছাসঙ্কপ্পং উপাদায… মিচ্ছাৱাচং উপাদায… মিচ্ছাকম্মন্তং উপাদায… মিচ্ছাআজীৱং উপাদায … মিচ্ছাৱাযামং উপাদায… মিচ্ছাসতিং উপাদায… মিচ্ছাসমাধিং উপাদায ‘‘মিচ্ছাসমাধিযো পুগ্গলো’’তি ৱত্তব্বোতি? আমন্তা. মিচ্ছাসমাধিম্হি নিৰুদ্ধে ‘‘মিচ্ছাসমাধিযো পুগ্গলো নিৰুদ্ধো’’তি ৱত্তব্বোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
১০৬. সম্মাদিট্ঠিং উপাদায ‘‘সম্মাদিট্ঠিযো পুগ্গলো’’তি ৱত্তব্বোতি? আমন্তা. সম্মাদিট্ঠিযা নিৰুদ্ধায ‘‘সম্মাদিট্ঠিযো পুগ্গলো নিৰুদ্ধো’’তি ৱত্তব্বোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সম্মাসঙ্কপ্পং উপাদায… সম্মাৱাচং উপাদায… সম্মাকম্মন্তং উপাদায… সম্মাআজীৱং উপাদায… সম্মাৱাযামং উপাদায… সম্মাসতিং উপাদায… সম্মাসমাধিং উপাদায ‘‘সম্মাসমাধিযো পুগ্গলো’’তি ৱত্তব্বোতি? আমন্তা. সম্মাসমাধিম্হি নিৰুদ্ধে ‘‘সম্মাসমাধিযো পুগ্গলো নিৰুদ্ধো’’তি ৱত্তব্বোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১০৭. ৰূপং উপাদায, ৱেদনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং খন্ধানং উপাদায দ্ৱিন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰূপং উপাদায, ৱেদনং উপাদায, সঞ্ঞং উপাদায, সঙ্খাৰে উপাদায, ৱিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. পঞ্চন্নং খন্ধানং উপাদায পঞ্চন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১০৮. চক্খাযতনং উপাদায, সোতাযতনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং আযতনানং উপাদায দ্ৱিন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… চক্খাযতনং উপাদায, সোতাযতনং উপাদায…পে… ধম্মাযতনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৱাদসন্নং আযতনানং উপাদায দ্ৱাদসন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১০৯. চক্খুধাতুং উপাদায, সোতধাতুং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং ধাতূনং উপাদায দ্ৱিন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… চক্খুধাতুং উপাদায, সোতধাতুং উপাদায…পে… ধম্মধাতুং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অট্ঠাৰসন্নং ধাতূনং উপাদায অট্ঠাৰসন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১১০. চক্খুন্দ্ৰিযং উপাদায, সোতিন্দ্ৰিযং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং ইন্দ্ৰিযানং উপাদায দ্ৱিন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… চক্খুন্দ্ৰিযং উপাদায, সোতিন্দ্ৰিযং উপাদায…পে… অঞ্ঞাতাৱিন্দ্ৰিযং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. বাৱীসতীনং [বাৱীসতিযা (?)] ইন্দ্ৰিযানং উপাদায বাৱীসতীনং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১১১. একৱোকাৰভৱং উপাদায একস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. চতুৱোকাৰভৱং উপাদায চতুন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… একৱোকাৰভৱং উপাদায একস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. পঞ্চৱোকাৰভৱং উপাদায পঞ্চন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… একৱোকাৰভৱে একোৱ পুগ্গলোতি? আমন্তা. চতুৱোকাৰভৱে চত্তাৰোৱ [চত্তাৰো (?)] পুগ্গলাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… একৱোকাৰভৱে একোৱ পুগ্গলোতি? আমন্তা. পঞ্চৱোকাৰভৱে পঞ্চেৱ পুগ্গলাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১১২. যথা ৰুক্খং উপাদায ছাযায পঞ্ঞত্তি, এৱমেৱং ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ( ) [(আমন্তা) (?) এৱং অনন্তৰৱাৰত্তযেপি] যথা ৰুক্খং উপাদায ছাযায পঞ্ঞত্তি, ৰুক্খোপি অনিচ্চো ছাযাপি অনিচ্চা, এৱমেৱং ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, ৰূপম্পি অনিচ্চং পুগ্গলোপি অনিচ্চোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… যথা ৰুক্খং উপাদায ছাযায পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞো ৰুক্খো অঞ্ঞা ছাযা, এৱমেৱং ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞং ৰূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১১৩. যথা গামং উপাদায গামিকস্স পঞ্ঞত্তি, এৱমেৱং ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? যথা গামং উপাদায গামিকস্স পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞো গামো অঞ্ঞো গামিকো, এৱমেৱং ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞং ৰূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১১৪. যথা ৰট্ঠং উপাদায ৰঞ্ঞো পঞ্ঞত্তি, এৱমেৱং ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? যথা ৰট্ঠং উপাদায ৰঞ্ঞো পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞং ৰট্ঠং অঞ্ঞো ৰাজা, এৱমেৱং ৰূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞং ৰূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১১৫. যথা ন নিগড়ো নেগড়িকো, যস্স নিগড়ো সো নেগড়িকো, এৱমেৱং ন ৰূপং ৰূপৱা, যস্স ৰূপং সো ৰূপৱাতি? যথা ন নিগড়ো নেগড়িকো, যস্স নিগড়ো সো নেগড়িকো, অঞ্ঞো নিগড়ো অঞ্ঞো নেগড়িকো, এৱমেৱং ন ৰূপং ৰূপৱা, যস্স ৰূপং সো ৰূপৱা, অঞ্ঞং ৰূপং অঞ্ঞো ৰূপৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
১১৬. চিত্তে চিত্তে পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. চিত্তে চিত্তে পুগ্গলো জাযতি জীযতি মীযতি চৱতি উপপজ্জতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱাতি? আমন্তা. দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং কুমাৰকোতি ৱা কুমাৰিকাতি ৱাতি? ৱত্তব্বং.
আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা,’’ তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – ‘কুমাৰকোতি ৱা কুমাৰিকাতি ৱা’’’তি. যং তত্থ ৱদেসি – ‘‘ৱত্তব্বে খো – ‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা, দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৱত্তব্বং – কুমাৰকোতি ৱা কুমাৰিকাতি ৱা’’’তি মিচ্ছা.
হঞ্চি ৱা পন দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৱত্তব্বং – ‘‘কুমাৰকোতি ৱা কুমাৰিকা’’তি ৱা, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৱত্তব্বং – ‘সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা’’’তি. যং তত্থ ৱদেসি – ‘‘ৱত্তব্বে খো – ‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা, দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৱত্তব্বং – কুমাৰকোতি ৱা কুমাৰিকাতি ৱা’’’তি মিচ্ছা.
১১৭. দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা’’তি? আমন্তা. দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – ‘‘ইত্থীতি ৱা পুৰিসোতি ৱা গহট্ঠোতি ৱা পব্বজিতোতি ৱা দেৱোতি ৱা মনুস্সোতি ৱা’’তি? ৱত্তব্বং.
আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা,’’ তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – ‘দেৱোতি ৱা মনুস্সোতি ৱা’’’তি. যং তত্থ ৱদেসি – ‘‘ৱত্তব্বে খো – ‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা, দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৱত্তব্বং – দেৱোতি ৱা মনুস্সোতি ৱা’’’তি মিচ্ছা.
হঞ্চি ৱা পন দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৱত্তব্বং – ‘‘দেৱোতি ৱা মনুস্সোতি ৱা,’’ তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৱত্তব্বং – ‘সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা’’’তি. যং তত্থ ৱদেসি – ‘‘ৱত্তব্বে খো – ‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৱত্তব্বং – সোতি ৱা অঞ্ঞোতি ৱা, দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৱত্তব্বং – দেৱোতি ৱা মনুস্সোতি ৱা’’’তি মিচ্ছা…পে….
১১৮. ন ৱত্তব্বং – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনা’’তি? আমন্তা. ননু যো পস্সতি যং পস্সতি যেন পস্সতি, সো পস্সতি তং পস্সতি তেন পস্সতীতি? আমন্তা. হঞ্চি যো পস্সতি যং পস্সতি যেন পস্সতি, সো পস্সতি তং পস্সতি তেন পস্সতি; তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনা’’তি.
১১৯. ন ৱত্তব্বং – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনা’’তি? আমন্তা. ননু যো সুণাতি…পে… যো ঘাযতি… যো সাযতি… যো ফুসতি… যো ৱিজানাতি যং ৱিজানাতি যেন ৱিজানাতি, সো ৱিজানাতি তং ৱিজানাতি তেন ৱিজানাতীতি? আমন্তা. হঞ্চি যো ৱিজানাতি যং ৱিজানাতি যেন ৱিজানাতি, সো ৱিজানাতি তং ৱিজানাতি তেন ৱিজানাতি; তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনা’’তি.
১২০. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনাতি? আমন্তা. ননু যো ন পস্সতি যং ন পস্সতি যেন ন পস্সতি, সো ন পস্সতি তং ন পস্সতি তেন ন পস্সতীতি? আমন্তা. হঞ্চি যো ন পস্সতি যং ন পস্সতি যেন ন পস্সতি, সো ন পস্সতি তং ন পস্সতি তেন ন পস্সতি; নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনা’’তি.
পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনাতি? আমন্তা. ননু যো ন সুণাতি…পে… যো ন ঘাযতি… যো ন সাযতি… যো ন ফুসতি… যো ন ৱিজানাতি যং ন ৱিজানাতি যেন ন ৱিজানাতি, সো ন ৱিজানাতি তং ন ৱিজানাতি তেন ন ৱিজানাতীতি? আমন্তা. হঞ্চি যো ন ৱিজানাতি যং ন ৱিজানাতি যেন ন ৱিজানাতি, সো ন ৱিজানাতি তং ন ৱিজানাতি তেন ন ৱিজানাতি; নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনা’’তি.
১২১. ন ৱত্তব্বং – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনা’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘পস্সামহং, ভিক্খৱে, দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানামী’’তি [ম. নি. ১.২১৩ থোকং ৱিসদিসং]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনাতি.
১২২. ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘পস্সামহং, ভিক্খৱে, দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানামী’’তি কত্ৱা তেনেৱ কাৰণেন পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনাতি? আমন্তা. ভগৱা দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন ৰূপং পস্সতি পুগ্গলং পস্সতীতি? ৰূপং পস্সতি. ৰূপং পুগ্গলো, ৰূপং চৱতি, ৰূপং উপপজ্জতি, ৰূপং যথাকম্মূপগন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
ভগৱা দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন ৰূপং পস্সতি পুগ্গলং পস্সতীতি? পুগ্গলং পস্সতি. পুগ্গলো ৰূপং ৰূপাযতনং ৰূপধাতু নীলং পীতকং লোহিতকং ওদাতং চক্খুৱিঞ্ঞেয্যং চক্খুস্মিং পটিহঞ্ঞতি, চক্খুস্স আপাথং আগচ্ছতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
ভগৱা দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন ৰূপং পস্সতি পুগ্গলং পস্সতীতি? উভো পস্সতি. উভো ৰূপং ৰূপাযতনং ৰূপধাতু, উভো নীলা, উভো পীতকা, উভো লোহিতকা, উভো ওদাতা, উভো চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা, উভো চক্খুস্মিং পটিহঞ্ঞন্তি, উভো চক্খুস্স আপাথং আগচ্ছন্তি, উভো চৱন্তি, উভো উপপজ্জন্তি, উভো যথাকম্মূপগাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
উপাদাপঞ্ঞত্তানুযোগো.