২. দুকং
৩৮৯. হেতূহি ধম্মেহি যে ধম্মা… সহেতুকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… হেতুসম্পযুত্তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… হেতূহি চেৱ সহেতুকেহি চ ধম্মেহি যে ধম্মা… সহেতুকেহি চেৱ ন চ হেতূহি ধম্মেহি যে ধম্মা… হেতূহি চেৱ হেতুসম্পযুত্তেহি চ ধম্মেহি যে ধম্মা… হেতুসম্পযুত্তেহি চেৱ ন চ হেতূহি ধম্মেহি যে ধম্মা… ন হেতুসহেতুকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি সোড়সহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯০. অপ্পচ্চযেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… অসঙ্খতেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… সনিদস্সনেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… সপ্পটিঘেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… ৰূপীহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা চতূহি খন্ধেহি একেনাযতনেন সত্তহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯১. লোকুত্তৰেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা ন কেহিচি খন্ধেহি ন কেহিচি আযতনেহি ছহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯২. আসৱেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… আসৱসম্পযুত্তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… আসৱেহি চেৱ সাসৱেহি চ ধম্মেহি যে ধম্মা… আসৱেহি চেৱ আসৱসম্পযুত্তেহি চ ধম্মেহি যে ধম্মা… আসৱসম্পযুত্তেহি চেৱ নো চ আসৱেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি সোড়সহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯৩. অনাসৱেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… আসৱৱিপ্পযুত্তেহি অনাসৱেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা ন কেহিচি খন্ধেহি ন কেহিচি আযতনেহি ছহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯৪. সংযোজনেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… গন্থেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… ওঘেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… যোগেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… নীৱৰণেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… পৰামাসেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… পৰামাসসম্পযুত্তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… পৰামাসেহি চেৱ পৰামট্ঠেহি চ ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি সোড়সহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯৫. অপৰামট্ঠেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… পৰামাসৱিপ্পযুত্তেহি অপৰামট্ঠেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা ন কেহিচি খন্ধেহি ন কেহিচি আযতনেহি ছহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯৬. সাৰম্মণেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… চিত্তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… চেতসিকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… চিত্তসম্পযুত্তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… চিত্তসংসট্ঠেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানসহভূহি ধম্মেহি যে ধম্মা… চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানানুপৰিৱত্তীহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি দসহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯৭. অনাৰম্মণেহি [অনুপাদিণ্ণেহি (সী. ক.)] ধম্মেহি যে ধম্মা… চিত্তৱিপ্পযুত্তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… চিত্তৱিসংসট্ঠেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… উপাদাধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা চতূহি খন্ধেহি একেনাযতনেন সত্তহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯৮. অনুপাদিন্নেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা ন কেহিচি খন্ধেহি ন কেহিচি আযতনেহি পঞ্চহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা.
৩৯৯. উপাদানেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… কিলেসেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… সংকিলিট্ঠেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… কিলেসসম্পযুত্তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… কিলেসেহি চেৱ সংকিলেসিকেহি চ ধম্মেহি যে ধম্মা… কিলেসেহি চেৱ সংকিলিট্ঠেহি চ ধম্মেহি যে ধম্মা… সংকিলিট্ঠেহি চেৱ নো চ কিলেসেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… কিলেসেহি চেৱ কিলেসসম্পযুত্তেহি চ ধম্মেহি যে ধম্মা… কিলেসসম্পযুত্তেহি চেৱ নো চ কিলেসেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি সোড়সহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৪০০. অসংকিলেসিকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… কিলেসৱিপ্পযুত্তেহি অসংকিলেসিকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা ন কেহিচি খন্ধেহি ন কেহিচি আযতনেহি ছহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা.
৪০১. দস্সনেন পহাতব্বেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… ভাৱনায পহাতব্বেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… দস্সনেন পহাতব্বহেতুকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… ভাৱনায পহাতব্বহেতুকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি সোড়সহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৪০২. সৱিতক্কেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… সৱিচাৰেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি পন্নৰসহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৪০৩. অৱিতক্কেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… অৱিচাৰেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা ন কেহিচি খন্ধেহি ন কেহিচি আযতনেহি একায ধাতুযা ৱিপ্পযুত্তা.
৪০৪. সপ্পীতিকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… পীতিসহগতেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি সোড়সহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৪০৫. সুখসহগতেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি পন্নৰসহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৪০৬. উপেক্খাসহগতেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি একাদসহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
৪০৭. ন কামাৱচৰেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… অপৰিযাপন্নেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… অনুত্তৰেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা… তে ধম্মা ন কেহিচি খন্ধেহি ন কেহিচি আযতনেহি ছহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা.
৪০৮. ৰূপাৱচৰেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… অৰূপাৱচৰেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… নিয্যানিকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… নিযতেহি ধম্মেহি যে ধম্মা… সৰণেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৱিপ্পযুত্তা, তে ধম্মা কতিহি খন্ধেহি কতিহাযতনেহি কতিহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা? তে ধম্মা একেন খন্ধেন দসহাযতনেহি সোড়সহি ধাতূহি ৱিপ্পযুত্তা; একেনাযতনেন একায ধাতুযা কেহিচি ৱিপ্পযুত্তা.
ধম্মাযতনং ধম্মধাতু, দুক্খসচ্চঞ্চ জীৱিতং;
সড়াযতনং নামৰূপং, চত্তাৰো চ মহাভৱা.
জাতি জৰা চ মৰণং, তিকেস্ৱেকূনৱীসতি;
গোচ্ছকেসু চ পঞ্ঞাস, অট্ঠ চূড়ন্তৰে পদা.
মহন্তৰে পন্নৰস, অট্ঠাৰস ততো পৰে;
তেৱীস পদসতং এতং, সম্পযোগে ন লব্ভতীতি.
ৱিপ্পযুত্তেনৱিপ্পযুত্তপদনিদ্দেসো দসমো.