খন্ধৱগ্গসংযুত্তপাড়ি
সংগাযনস্স পুচ্ছা ৱিস্সজ্জনা
নকুলপিতুসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৱুসো ভগৱতা জানতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন খন্ধৱগ্গসংযুত্তে পঠমং নকুলপিতুসুত্তং কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – ভগ্গেসু ভন্তে সুসুমাৰগিৰে ভেসকড়াৱনে মিগদাযে নকুলপিতৰং গহপতিং আৰব্ভ ভাসিতং. নকুলপিতা ভন্তে গহপতি ভগৱন্তং ‘‘অহমস্মি ভন্তে জিণ্ণো ৱুড্ঢো মহল্লকো অদ্ধগতো ৱযোঅনুপ্পত্তো আতুৰকাযো অভিক্খণাতঙ্কো, অনিচ্চদস্সাৱী খো পনাহং ভন্তে ভগৱতো মনোভাৱনীযানঞ্চ ভিক্খূনং, ওৱদতু মং ভন্তে ভগৱা, অনুসাসতু মং ভন্তে ভগৱা, যং মমস্স দীঘৰত্তং হিতায সুখাযা’’তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘এৱমেতং গহপতি, এৱমেতং গহপতি, আতুৰো হাযং গহপতি কাযো অণ্ডভূতো পৰিযোনদ্ধো, যো হি গহপতি ইমং কাযং পৰিহৰন্তো মুহুত্তম্পি আৰোগ্যং পটিজানেয্য, কিমঞ্ঞত্ৰ বাল্যা. তস্মাতিহ তে গহপতি এৱং সিক্খিতব্বং ‘আতুৰকাযস্স মে সতো চিত্তং অনাতুৰং ভৱিস্সতী’তি. এৱঞ্হি তে গহপতি সিক্খিতব্ব’’ন্তি. এৱং খো ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
তস্মাতিহ তে গহপতি এৱং সিক্খিতব্বং.
পুচ্ছা – তঞ্চাৱুসো ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতং ৱিত্থাৰেন কেন কথঞ্চ ৱিভত্তং.
ৱিস্সজ্জনা – তং খো ভন্তে ভগৱতা সংখিত্তেন দেসিতং ‘‘কথঞ্চ গহপতি আতুৰকাযো চেৱ হোতি আতুৰচিত্তো চ. ইধ গহপতি অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং, ‘‘অহং ৰূপং মম ৰূপ’’ন্তি পৰিযুট্ঠট্ঠাযী হোতি. তস্স ‘‘অহং ৰূপং মম ৰূপ’’ন্তি পৰিযুট্ঠট্ঠাযিনো তং ৰূপং ৱিপৰিণমতি অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৰূপৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা উপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি এৱমাদিনা ভন্তে আযস্মতা সাৰিপুত্তেন ধম্মসেনাপতিনা ৱিত্থাৰেন ৱিভত্তং.
অনিচ্চসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৱ আৱুসো দুতিযৱগ্গে পোৰাণকেহি ধম্মসংগাহক মহাথেৰেহি পঠমং সংগীতং অনিচ্চসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘ৰূপং ভিক্খৱেঅনিচ্চং, ৱেদনা অনিচ্চা, সঞ্ঞা অনিচ্চা, সঙ্খাৰা অনিচ্চা, ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং. এৱং পস্সং ভিক্খৱে সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৱেদনাযপি নিব্বিন্দতি, সঞ্ঞাযপি নিব্বিন্দতি, সঙ্খাৰেসুপি নিব্বিন্দতি, ৱিঞ্ঞাণস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি, ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি, ৱিমুত্তস্মিং ‘ৱিমুত্ত’মিতি ঞাণং হোতী’’তি. এৱং খো ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
দুক্খঅনত্তসুত্ত
পুচ্ছা – দুক্খঅনত্তসুত্তানি পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতানি.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযংযেৱ ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘ৰূপং ভিক্খৱে দুক্খং, ৱেদনা দুক্খা, সঞ্ঞা দুক্খা, সঙ্খাৰা দুক্খা, ৱিঞ্ঞাণং দুক্খং. ৰূপং ভিক্খৱে অনত্তা, ৱেদনা অনত্তা, সঞ্ঞা অনত্তা, সঙ্খাৰা অনত্তা, ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা. এৱং পস্সং ভিক্খৱে সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৱেদনাযপি নিব্বিন্দতি, সঞ্ঞাযপি নিব্বিন্দতি, সঙ্খাৰেসুপি নিব্বিন্দতি, ৱিঞ্ঞাণস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি, ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি, ৱিমুত্তস্মিং ‘ৱিমুত্ত’মিতি ঞাণং হোতি, খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতী’’তি এৱং খো ভন্তে ভগৱতা ভাসিতানি.
ভাৰসুত্ত
পুচ্ছা – ভাৰসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযংযেৱ ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘ভাৰঞ্চ ৱো ভিক্খৱে দেসেস্সামি ভাৰহাৰঞ্চ ভাৰাদানঞ্চ ভাৰনিক্খেপনঞ্চ, তং সুণাথ. কতমো চ ভিক্খৱেভাৰো, ‘পঞ্চুপাদানক্খন্ধা’ তিস্স ৱচনীযং. কতমে পঞ্চ, ৰূপুপাদানক্খন্ধো ৱেদনুপাদানক্খন্ধো সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো সঙ্খাৰুপাদানক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো. অযং ৱুচ্চতি ভিক্খৱে ভাৰো’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
ভাৰা হৱে পঞ্চক্খন্ধা, ভাৰহাৰো চ পুগ্গলো;
ভাৰাদানং দুখং লোকে, ভাৰনিক্খেপনং সুখং;
নিক্খিপিত্ৱা গৰুং ভাৰং, অঞ্ঞং ভাৰং অনাদিয;
সমূলং তণ্হমব্বুয্হ, নিচ্ছাতো পৰিনিব্বুতো.
নতুম্হাকসুত্ত
পুচ্ছা – ন তুম্হাকসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযংযেৱ ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খু আৰব্ভ ‘‘যং ভিক্খৱে নতুম্হাকং তং পজহথ, তং ৱো পহীনং হিতায সুখাযভৱিস্সতী’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
অনত্তলক্খণসুত্ত
পুচ্ছা – অনত্তলক্খণসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – বাৰাণসিযং ভন্তে ইসিপতনে মিগদাযে পঞ্চৱগ্গিযে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘ৰূপং ভিক্খৱে অনত্তা, ৰূপঞ্চ হিদং ভিক্খৱে অত্তা অভৱিস্স, নযিদং ৰূপং আবাধায সংৱত্তেয্য, লব্ভেথ চ ৰূপে এৱং মে ৰূপং হোতু, এৱং মে ৰূপং মা অহোসী’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
যমকসুত্ত
পুচ্ছা – থেৰৱগ্গে পনাৱুসো ততিযং সংগীতং যমকসুত্তং কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে আযস্মন্তং যমকত্থেৰং আৰব্ভ আযস্মতা সাৰিপুত্তত্থেৰেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং. আযস্মতো ভন্তে যমকত্থেৰস্স এৱৰূপং পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পন্নং হোতি ‘‘তথাহং ভগৱতা ধম্মং দেসিতং আজানামি, যথা খীণাসৱো ভিক্খু কাযস্স ভেদা উচ্ছিজ্জতি ৱিনস্সতি, ন হোতি পৰংমৰণা’’তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি আৱুসো যমক, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি এৱমাদিনা ভন্তে আযস্মতা সাৰিপুত্তত্থেৰেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ আযস্মা সাৰিপুত্তত্থেৰো ধম্মসেনাপতি আযস্মতো যমকত্থেৰস্স পটিৱিদ্ধসচ্চস্স দিট্ঠিসম্পন্নস্স অনুযোগৱত্তঝাপনৱসেন পটিপুচ্ছিত্ৱা উত্তৰি ধম্মদেসনং ৱিত্থাৰেন দেসেসি.
ৱিস্সজ্জনা – তং কিং মঞ্ঞসি আৱুসো যমক, ৰূপং ‘তথাগতো’তি সমনুপস্সসীতি. ‘নো হেতং আৱুসো’. ৱেদনং. সঞ্ঞং. সঙ্খাৰে. ৱিঞ্ঞাণং ‘তথাগতো’তি সমনুপস্সসীতি. ‘নো হেতং আৱুসো’তি এৱমাদিনা ভন্তে আযস্মা সাৰিপুত্তত্থেৰো ধম্মসেনাপতি আযস্মতো যমকত্থেৰস্স অনুযোগৱত্তঝাপনৱসেন পটিপুচ্ছিত্ৱা পটিপুচ্ছিত্ৱা উত্তৰি ধম্মদেসনং পৱত্তেসি.
তং কিং মঞ্ঞসি আৱুসো যমক, ৰূপং, ৱেদনং, সঞ্ঞং, সঙ্খাৰে, ৱিঞ্ঞাণং ‘তথাগতো’তি সমনুপস্সসি–
ৱক্কলিসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৱুসো ভগৱতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন খন্ধৱগ্গসংযুত্তে থেৰৱগ্গে পঞ্চমং ৱক্কলিসুত্তং কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – ৰাজগহে ভন্তে আযস্মন্তং ৱক্কলিং থেৰং আৰব্ভ ভাসিতং. আযস্মা ভন্তে ৱক্কলিথেৰো আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘‘চিৰপটিকাহং ভন্তে ভগৱন্তং দস্সনায উপসঙ্কমিতুকামো, নত্থি চ মে কাযস্মিং তাৱতিকা বলমত্তা, যাৱতাহং ভগৱন্তং দস্সনায উপসঙ্কমেয্য’’ন্তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘অলং ৱক্কলি, কিং তে ইমিনা পূতিকাযেন দিট্ঠেন, যো খো ৱক্কলি ধম্মং পস্সতি, সো মং পস্সতি, যো মং পস্সতি, সো ধম্মং পস্সতি. ধম্মঞ্হি ৱক্কলি পস্সন্তো মং পস্সতি, মং পস্সন্তো ধম্মং পস্সতি. তং কিং মঞ্ঞসি ৱক্কলি, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
‘‘অহং ৱক্কলি, কিং তে ইমিনা পূতিকাযেন দিট্ঠেন’’ –
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি ৱক্কলি, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’ –
অনিচ্চং ভন্তে.
‘‘যং পনানিচ্চং, দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’–
দুক্খং ভন্তে.
যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং ‘‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’–
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো পুনপি ভগৱা ভিক্খূ পেসেত্ৱা আযস্মতো ৱক্কলিত্থেৰস্স পগ্গহৱচনং আৰোচাপেসি. সোপি কথং অত্তনো পৱত্তিং ভগৱতো পচ্চাৰোচাপেসি. কথঞ্চস্স অভিসম্পৰাযো অহোসি.
ৱিস্সজ্জনা – সুণাৱুসো ত্ৱং ৱক্কলি ভগৱতো ৱচনং দ্ৱিন্নঞ্চ দেৱতানং, ইমং আৱুসো ৰত্তিং দ্ৱে দেৱতাযো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং গিজ্ঝকূটং ওভাসেত্ৱা যেন
ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু, একমন্তং ঠিতা খো আৱুসো একা দেৱতা ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘ৱক্কলি ভন্তে ভিক্খু ৱিমোক্খায চেতেতী’তি. অপৰা দেৱতা ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘সো হি নূন ভন্তে সুৱিমুত্তো ৱিমুচ্চিস্সতী’তি. ভগৱা চ তং আৱুসো ৱক্কলি এৱমাহ ‘মা ভাযি ৱক্কলি, মা ভাযি ৱক্কলি, অপাপকং তে মৰণং ভৱিস্সতি, অপাপিকা কালকিৰিযা’তি. এৱং খো ভন্তে ভগৱা পুনপি ভিক্খূ পেসেত্ৱা আযস্মতো ৱক্কলিত্থেৰস্স পগ্গহৱচনং আৰোচাপেসি. সোপি ভন্তে আযস্মা তেনহাৱুসো মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দথ ‘‘ৱক্কলি ভন্তে ভিক্খু আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো, সো ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতী’’তি, এৱঞ্চ ৱদেথ ‘‘ৰূপং অনিচ্চং, তাহং ভন্তে ন কঙ্খামি, যদনিচ্চং তং দুক্খন্তি নৱিচিকিচ্ছামি, যদনিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, নত্থি মে তত্থ ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমংৱাতি ন ৱিচিকিচ্ছামী’’তি এৱমাদিনা ভগৱতো অত্তনো পৱত্তিং পচ্চাৰোচাপেসি. সো হি ভন্তে আযস্মা অচিৰপক্কন্তেসু তেসু ভিক্খূসু সত্থং আহৰিত্ৱা ৱেদনং ৱিক্খম্ভেত্ৱা মূলকম্মট্ঠানং আদায সম্পজানো অৰহত্তং সচ্ছিকত্ৱা কালমকাসি. এৱং খো ভন্তে তস্স আযস্মতো অভিসম্পৰাযো অহোসি.
অস্সজিসুত্ত
পুচ্ছা – অস্সজিসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – ৰাজগহে ভন্তে আযস্মন্তং অস্সজিং আৰব্ভ ভাসিতং. আযস্মা ভন্তে অস্সজি আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘‘পুব্বে খ্ৱাহং ভন্তে গেলঞ্ঞে পস্সম্ভেত্ৱা পস্সম্ভেত্ৱা কাযসঙ্খাৰে ৱিহৰামি, সোহং সমাধিং নপ্পটিলভামি. তস্স ময্হং ভন্তে তং সমাধিং অপ্পটিলভতো এৱং হোতি নো চস্সাহং পৰিহাযামী’’তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘যে তে অস্সজি সমণব্ৰাহ্মণা সমাধিসাৰকা সমাধিসামঞ্ঞা, তেসং তং সমাধিং অপ্পটিলভতং এৱং হোতি ‘নো চস্সু মযং পৰিহাযামা’তি. তং কিং মঞ্ঞসি অস্সজি, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
খেমকসুত্ত
পুচ্ছা – খেমকসুত্তং পনাৱুসো কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – কোসম্বিযং ভন্তে সম্বহুলে থেৰে ভিক্খূ আৰব্ভ আযস্মতা খেমকত্থেৰেন ভাসিতং. সম্বহুলা ভন্তে থেৰা ভিক্খূ আযস্মন্তং দাসকং পেসেত্ৱা চতুক্খত্তুং আযস্মন্তং খেমকং আবাধিকং দুক্খিতং বাড়্হগিলানং গেলঞ্ঞকাৰণঞ্চ ধম্মঞ্চ পুচ্ছিংসু, তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘পঞ্চিমে আৱুসো উপাদানক্খন্ধা ৱুত্তা ভগৱতা. সেয্যথিদং, ৰূপুপাদানক্খন্ধো ৱেদনুপাদানক্খন্ধো সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো সঙ্খাৰুপাদানক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো, ইমেসু খ্ৱাহং আৱুসো পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু ন কিঞ্চি অত্তং ৱা অত্তনিযং ৱা সমনুপস্সামী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে আযস্মতা খেমকত্থেৰেন ভাসিতং.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ আযস্মা খেমকো উত্তৰি ধম্মদেসনং পৱড্ঢেত্ৱা ৱিত্থাৰেন থেৰানং ভিক্খূনং দেসেসি. কীদিসো চ নেসং ধম্মদেসকধম্মপ্পটিগ্গাহকানং ধম্মদেসনায আনিসংসো অধিগতো.
ৱিস্সজ্জনা – চতুত্থে ভন্তে ৱাৰে আযস্মা খেমকো ‘‘অলং আৱুসো দাসক কিং ইমায সন্ধাৱনিকায, আহৰাৱুসো দণ্ডং, অহমেৱ থেৰানং সন্তিকং গমিস্সামী’’তি দণ্ডমোলুব্ভ আযস্মা খেমকো যেন থেৰা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা থেৰেহি ভিক্খূহি পুচ্ছিতো ‘‘নখ্ৱাহং আৱুসো ৰূপং অস্মীতি ৱদামি, নপি অঞ্ঞত্ৰ ৰূপা অস্মীতি ৱদামি. ন খ্ৱাহং আৱুসো ৱেদনং অস্মীতি ৱদামি, নপি অঞ্ঞত্ৰ ৱেদনা অস্মীতি ৱদামী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে আযস্মা খেমকো উত্তৰিপি ধম্মদেসনং পৱড্ঢেত্ৱা ৱিত্থাৰেন দেসেসি. ইমস্মিঞ্চ পন ভন্তে ৱেয্যাকৰণস্মিং ভঞ্ঞমানে সট্ঠিমত্তানং থেৰানং ভিক্খূনং অনুপাদায আসৱেহি চিত্তানি ৱিমুচ্চিংসু আযস্মতোচ খেমকস্স. এৱং খো ভন্তে তেসং থেৰানং ধম্মদেসকধম্মপ্পটিগ্গাহকানং ধম্মাভিসমযো অহোসি.
ছন্নসুত্ত
পুচ্ছা – ছন্নসুত্তং পনাৱুসো কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – কোসম্বিযং ভন্তে আযস্মন্তং ছন্নত্থেৰং আৰব্ভ ভাসিতং. আযস্মা ভন্তে ছন্নত্থেৰো আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ ‘‘ওৱদতু মং আযস্মা আনন্দো, অনুসাসতু মং আযস্মা আনন্দো, কৰোতু মে আযস্মা আনন্দো ধম্মিং কথং, যথাহং ধম্মং পস্সেয্য’’ন্তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘সম্মুখা মে তং আৱুসো ছন্ন ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং কচ্চানগোত্তং ভিক্খুং ওৱদন্তস্স, দ্ৱযনিস্সিতো খ্ৱাযং কচ্চান লোকো যেভুয্যেন অত্থিতঞ্চেৱ নত্থিতঞ্চ, লোকসমুদযং খো কচ্চান যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যা লোকে নত্থিতা, সা ন হোতী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে আযস্মতা আনন্দত্থেৰেন ধম্মভণ্ডাগাৰিকেন ভাসিতং.
ওৱদতু মং আযস্মা আনন্দো, অনুসাসতু মং আযস্মা আনন্দো.
পুপ্ফসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৱুসো…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন খন্ধৱগ্গসংযুত্তে পুপ্ফৱগ্গে পুপ্ফসুত্তং কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘নাহং ভিক্খৱে লোকেন ৱিৱদামি, লোকোৱ মযা ৱিৱদতি, ন ভিক্খৱে ধম্মৱাদী কেনচি লোকস্মিং ৱিৱদতি, যং ভিক্খৱে নত্থি সম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, অহম্পিতং ‘‘নত্থী’’তি ৱদামি, যং ভিক্খৱে অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, অহম্পিতং ‘‘অত্থী’’তি ৱদামী’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
নাহং ভিক্খৱে লোকেন ৱিৱদামি.
ন ভিক্খৱে ধম্মৱাদী কেনচি লোকস্মিং ৱিৱদতি.
ফেণপিণ্ডূপমসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৱ আৱুসো ফেণপিণ্ডূপমসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – অযুজ্ঝাযং ভন্তে গঙ্গায নদিযা তীৰে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘সেয্যথাপি ভিক্খৱে অযং গঙ্গা নদী মহন্তং ফেণপিণ্ডং আৱহেয্য, তমেনং চক্খুমা পুৰিসো পস্সেয্য নিজ্ঝাযেয্য যোনিসো উপপৰিক্খেয্য, তস্স তং পস্সতো নিজ্ঝাযতো যোনিসো উপপৰিক্খতো ৰিত্তকঞ্ঞেৱ খাযেয্য, তুচ্ছকঞ্ঞেৱ খাযেয্য, অসাৰকঞ্ঞেৱ খাযেয্য, কিং সিযা ভিক্খৱে ফেণপিণ্ডে সাৰো. এৱমেৱ খো ভিক্খৱে যং কিঞ্চি ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তংৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, তং ভিক্খু পস্সতি নিজ্ঝাযতি যোনিসো উপপৰিক্খতি, তস্স তং পস্সতো নিজ্ঝাযতো যোনিসো উপপৰিক্খতো ৰিত্তকঞ্ঞেৱ খাযতি, তুচ্ছকঞ্ঞেৱ খাযতি, অসাৰকঞ্ঞেৱ খাযতি, কিঞ্হি সিযা ভিক্খৱে ৰূপে সাৰো’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
ফেণপিণ্ডূপমং ৰূপং, ৱেদনা পুব্বুড়ুপমা;
মৰীচিকূপমা সঞ্ঞা, সঙ্খাৰা কদলূপমা;
মাযূপমঞ্চ ৱিঞ্ঞাণং, দেসিতাদিচ্চবন্ধুনা;
যথা যথা নিজ্ঝাযতি, যোনিসো উপপৰিক্খতি;
ৰিত্তকং তুচ্ছকং হোতি, যো নং পস্সতি যোনিসো.
ইমঞ্চ কাযং আৰব্ভ, ভূৰিপঞ্ঞেন দেসিতং;
পহানং তিণ্ণং ধম্মানং, ৰূপং পস্সথ ছড্ডিতং.
আযু উস্মাচ ৱিঞ্ঞাণং, যদা কাযং জহন্তিমং;
অপৱিদ্ধো তদা সেতি, পৰভত্তং অচেতনং.
এতাদিসাযং সন্তানো, মাযাযং বাললাপিনী;
ৱধকো এস অক্খাতো, সাৰো এত্থ ন ৱিজ্জতি.
এৱং খন্ধে অৱেক্খেয্য, ভিক্খু আৰদ্ধৱীৰিযো;
দিৱা ৱা যদি ৱা ৰত্তিং, সম্পজানো পটিস্সতো.
জহেয্য সব্বসংযোগং, কৰেয্য সৰণত্তনো;
চৰেয্যাদিত্তসীসোৱ, পত্থযং অচ্চুতং পদং.
দুতিযধম্মকতিকসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৱ আৱুসো ধম্মকথিকৱগ্গে দুতিযধম্মকথিকসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং আৰব্ভ ভাসিতং. অঞ্ঞতমো ভন্তে ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘‘ধম্মকথিকো ধম্মকথিকোতি ভন্তে ৱুচ্চতি, কিত্তাৱতা নু খো ভন্তে ধম্মকথিকো হোতি, কিত্তাৱতা ধম্মানুধম্মপ্পটিপন্নো হোতি, কিত্তাৱতা দিট্ঠধম্মনিব্বানপ্পত্তো হোতী’’তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘ৰূপস্স চে ভিক্খু নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায ধম্মং দেসেতি, ‘ধম্মকথিকো ভিক্খূ’তি অলং ৱচনাযা’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
সীলৱন্তসুত্ত, সুতৱন্তসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৱ আৱুসো পোৰাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেৰেহি সংগীতং সীলৱন্তসুত্তঞ্চ সুতৱন্তসুত্তঞ্চ কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – বাৰাণসিযং ভন্তে আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং আৰব্ভ আযস্মতা সাৰিপুত্তত্থেৰেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং. আযস্মা ভন্তে মহাকোট্ঠিকো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ ‘‘সীলৱতাৱুসো সাৰিপুত্ত ভিক্খুনা কতমে ধম্মা যোনিসো মনসিকাতব্বা. সুতাৱতাৱুসো সাৰিপুত্ত ভিক্খুনা কতমে ধম্মা যোনিসো মনসিকাতব্বা’’তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘সীলৱতাৱুসো কোট্ঠিক ভিক্খুনা, সুতাৱতাৱুসো কোট্ঠিক ভিক্খুনা পঞ্চুপাদানক্খন্ধা অনিচ্চতো দুক্খতো ৰোগতো গণ্ডতো সল্লতো অঘতো আবাধতো পৰতো পলোকতো সুঞ্ঞতো অনত্ততো যোনিসো মনসিকাতব্বা’’তি এৱমাদিনা আযস্মতা সাৰিপুত্তত্থেৰেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং.
ৰাধসংযুত্ত
সত্তসুত্ত
পুচ্ছা – ৰাধসংযুত্তে পনাৱুসো দুতিযং সত্তসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে আযস্মন্তং ৰাধত্থেৰং আৰব্ভ ভাসিতং. আযস্মা ভন্তে ৰাধত্থেৰো ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘‘সত্তো সত্তোতি ভন্তে ৱুচ্চতি, কিত্তাৱতা নু খো ভন্তে সত্তোতি ৱুচ্চতী’’তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘ৰূপে খো ৰাধ যো ছন্দো যো ৰাগো যা নন্দী যা তণ্হা, তত্ৰ সত্তো তত্ৰ ৱিসত্তো, তস্মা সত্তোতি ৱুচ্চতী’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
দিট্ঠিসংযুত্ত
সোঅত্তাসুত্ত
পুচ্ছা – দিট্ঠিসংযুত্তে পনাৱুসো ততিযং সংগীতং সোঅত্তা সুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘কিস্মিং নু খো ভিক্খৱে সতি কিং উপাদায কিং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি সো অত্তা সো লোকো সো পেচ্চ ভৱিস্সামি নিচ্চো ধুৱো সস্সতো অৱিপৰিণামধম্মো’’তি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
নত্থিদিন্নসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৱ আৱুসো পঞ্চমং নত্থিদিন্নসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযংযেৱ ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘কিস্মিং নু খো ভিক্খৱে সতি কিং উপাদায কিং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি নত্থি দিন্নং, নত্থি যিট্ঠং, নত্থি হুতং, নত্থি সুকতদুক্কটানং কম্মানং ফলং ৱিপাকো’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
ওক্কন্তসংযুত্ত
চক্খুসুত্ত
পুচ্ছা – ওক্কন্তসংযুত্তে পনাৱুসো পঠমং চক্খুসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘চক্খুং ভিক্খৱে অনিচ্চং ৱিপৰিণামি অঞ্ঞথাভাৱি. সোতং. ঘানং. জিৱ্হং. কাযো. মনো অনিচ্চো ৱিপৰিণামী অঞ্ঞথাভাৱী’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
সাৰিপুত্তসংযুত্ত
সুচিমুখীসুত্ত
পুচ্ছা – সাৰিপুত্তসংযুত্তে পনাৱুসো দসমং সুচিমুখীসুত্তং কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – ৰাজগহে ভন্তে সুচিমুখিং পৰিব্বাজিকং আৰব্ভ আযস্মতা সাৰিপুত্তত্থেৰেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং. সুচিমুখী ভন্তে পৰিব্বাজিকা আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ ‘‘কিং নু খো সমণ অধোমুখো ভুঞ্জসী’’তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘ন খ্ৱাহং ভগিনি অধোমুখো ভুঞ্জামী’’তি এৱমাদিনা পটিক্খিপিত্ৱা ‘‘যে হি কেচি ভগিনি সমণব্ৰাহ্মণা ৱত্থুৱিজ্জা তিৰচ্ছানৱিজ্জায মিচ্ছাজীৱেন জীৱিকং কপ্পেন্তি, ইমে ৱুচ্চন্তি ভগিনি সমণব্ৰাহ্মণা অধোমুখা ভুঞ্জন্তী’’তি এৱমাদিনা আযস্মতা সাৰিপুত্তত্থেৰেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং.
কিং নু খো সমণ অধো মুখো ভুঞ্জসি.
ন খ্ৱাহং ভগিনি অধোমুখো ভুঞ্জামি.
তেন হি সমণ উব্ভমুখো ভুঞ্জসি.
ন খ্ৱাহং ভগিনি উব্ভমুখো ভুঞ্জামি.