নিদানসংযুত্ত
পটিচ্চসমুপ্পাদসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৱুসো ভগৱতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন নিদানৱগ্গসংযুত্তে পঠমং সংগীতং পটিচ্চসমুপ্পাদসুত্তং কত্থ তং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে পঞ্চসতে জনপদৱাসিনো ভিক্খূ আৰব্ভ ভাসিতং. পঞ্চসতা ভন্তে জনপদৱাসিনো ভিক্খূ সব্বে উগ্ঘাটিতঞ্ঞুনো ধুতঙ্গধৰা আৰদ্ধৱীৰিযা যুত্তযোগা ৱিপস্সকা সণ্হং সুখুমং সুঞ্ঞতং পচ্চযাকাৰধম্মদেসনং পত্থযমানা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা ভগৱন্তং পৰিৱাৰেত্ৱা নিসীদিংসু. তস্মিং ৱত্থুস্মিং ‘‘পটিচ্চসমুপ্পাদং ৱো ভিক্খৱে দেসেস্সামি, তং সুণাথ সাধুকং মনসি কৰোথ, ভাসিস্সামী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
কতমো চ ভিক্খৱে পটিচ্চসমুপ্পাদো. অৱিজ্জাপচ্চযা ভিক্খৱে সঙ্খাৰা, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং (পেয্যাল) জাতিপচ্চযা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাসা সম্ভৱন্তি, এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি. অযং ৱুচ্চতি ভিক্খৱে পটিচ্চসমুপ্পাদো.
অৱিজ্জায ত্ৱেৱ অসেসৱিৰাগনিৰোধো সঙ্খাৰনিৰোধো (পেয্যাল) জাতিনিৰোধা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা নিৰুজ্ঝন্তি, এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতি –
ৱিভঙ্গসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থাৱুসো দুতিযং সংগীতং ৱিভঙ্গসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে পঞ্চসতে জনপদৱাসিনো ৱিপঞ্চিতঞ্ঞুনো ভিক্খূ আৰব্ভ ভাসিতং. পঞ্চসতা ভন্তে জনপদৱাসিকা ভিক্খূ ৱিপঞ্চিতঞ্ঞুনো ধুতঙ্গধৰা আৰদ্ধৱীৰিযা যুত্তযোগা ৱিস্সকা সণ্হং সুখুমং সুঞ্ঞতপটিসংযুত্তং পচ্চযাকাৰধম্মদেসনং পত্থযমানা ভগৱন্তং পৰিৱাৰেত্ৱা নিসীদিংসু. তস্মিং ৱত্থুস্মিং ‘‘পটিচ্চ সমুপ্পাদং ৱো ভিক্খৱে দেদেস্সামি ৱিভজিস্সামি, তং সুণাথ সাধুকং মনসিকৰোথ, ভাসিস্সামী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
পঞ্চৱেৰভযসুত্ত
পুচ্ছা – পঞ্চৱেৰভযসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং আৰব্ভ ‘‘যতো খো গহপতি অৰিযসাৱকস্স পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি ৱূপসন্তানি হোন্তি, চতূহি চ সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগতো হোতি, অৰিযো চস্স ঞাযো পঞ্ঞায সুদিট্ঠো হোতি সুপ্পটিৱিদ্ধো, সো আকঙ্খমানো অত্তনাৱ অত্তানং ব্যাকৰেয্য খীণনিৰযোমি খীণতিৰচ্ছানযোনি খীণপেত্তিৱিসযো খীণাপাযদুগ্গতিৱিনিপাতো, সোতাপন্নোহমস্মি অৱিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপৰাযনো’’তি এৱং খো ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসোতত্থ ভগৱতা অৰিযসাৱকস্স পঞ্চন্নং ভযানং ৱেৰানং ৱূপসন্ততা পকাসিতা.
ৱিস্সজ্জনা – ‘‘কতমানি পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি ৱূপসন্তানি হোন্তি. যং গহপতি পাণাতিপাতী পাণাতিপাতপচ্চযা দিট্ঠধম্মিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি, সম্পৰাযিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি, চেতসিকম্পি দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদযতি. পাণাতিপাতা টিৱিৰতস্স এৱং তং ভযং ৱেৰং ৱূপসন্তং হোতী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে তত্থ ভগৱতা অৰিযসাৱকস্স পঞ্চন্নং ভযানং ৱেৰানং ৱূপসন্ততা পকাসিতা.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ ভগৱতা অৰিযসাৱকস্স চতূহি সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগততা পকাসিতা.
ৱিস্সজ্জনা – কতমেহি চতূহি সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগতো হোতি. ইধ গহপতি অৰিযসাৱকো বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি ‘‘ইতিপিসো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰোপুৰিসদম্মসাৰথি সত্থাদেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা’’তি এৱমাদিনা ভন্তে তত্থ ভগৱতা অৰিযসাৱকস্স চতূহি সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগততা পকাসিতা.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ ভগৱতা অৰিযসাৱকেন অৰিযস্স ঞাযস্স পঞ্ঞায সুদিট্ঠতা সুপ্পটিৱিদ্ধতা পকাসিতা.
ৱিস্সজ্জনা – কতমো চস্স অৰিযো ঞাযো পঞ্ঞায সুদিট্ঠো হোতি সুপ্পটিৱিদ্ধো. ইধ গহপতি অৰিযসাৱকো পটিচ্চসমুপ্পাদঞ্ঞেৱ সাধুকং যোনিসো মনসি কৰোতি ‘‘ইতি ইমস্মিং সতি ইদং হোতি, ইমস্মিং অসতি ইদং ন হোতি, ইমস্সুপ্পাদা ইদং উপ্পজ্জতি, ইমস্স নিৰোধা ইদং নিৰুজ্ঝতি, যদিদং অৱিজ্জাপচ্চযা (পেয্যাল) এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতী’’তি, এৱং খো ভন্তে ভগৱতা তত্থ অৰিযসাৱকেন অৰিযস্স ঞাযস্স পঞ্ঞায সুদিট্ঠতা সুপ্পটিৱিদ্ধতা পকাসিতা.
যতো খো গহপতি অৰিযসাৱকস্স ইমানি পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি ৱূপসন্তানি হোন্তি. ইমেহি চতূহি সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগতো হোতি. অযঞ্চস্স অৰিযো ঞাযো পঞ্ঞায সুদিট্ঠো হোতি সুপ্পটিৱিদ্ধো–
দুক্খসুত্ত
পুচ্ছা – দুক্খসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ‘‘দুক্খস্স ভিক্খৱে সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ দেসেস্সামী’’তি এৱমাদিনা ভগৱতা ভাসিতং.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ ভগৱতা দুক্খসমুদযো পকাসিতো.
ৱিস্সজ্জনা – কতমো চ ভিক্খৱে দুক্খস্স সমুদযো. চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণং, তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা. অযং খো ভিক্খৱে দুক্খস্স সমুদযো. সোতঞ্চ পটিচ্চ সদ্দে চ উপ্পজ্জতি সোতৱিঞ্ঞাণং…পে… ঘানঞ্চ পটিচ্চ গন্ধে চ…পে… জিৱ্হঞ্চ পটিচ্চ ৰসে চ…পে… কাযঞ্চ পটিচ্চ ফোট্ঠব্বে চ…পে… মনঞ্চ পটিচ্চ ধম্মে চ উপ্পজ্জতি মনোৱিঞ্ঞাণং, তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা. অযং খো ভিক্খৱে দুক্খস্স সমুদযোতি এৱংখো ভন্তে তত্থ ভগৱতা দুক্খস্স সমুদযো পকাসিতো.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ ভগৱতা দুক্খস্স অত্থঙ্গমো পকাসিতো.
ৱিস্সজ্জনা – কতমো চ ভিক্খৱে দুক্খস্স অত্থঙ্গমো. চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণং, তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা, তস্সাযেৱ তণ্হায অসেসৱিৰাগনিৰোধা উপাদাননিৰোধো উপাদাননিৰোধা ভৱনিৰোধো, ভৱনিৰোধা জাতিনিৰোধো, জাতিনিৰোধা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা নিৰুজ্ঝন্তি. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতীতি এৱমাদিনা ভন্তে তত্থ ভগৱতা দুক্খস্স অত্থঙ্গমো পকাসিতো.
পুত্তমংসূপমসুত্ত
পুচ্ছা – পুত্তমংসূপমসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে সম্বহুলে অধুনা পব্বজিতে ভিক্খূ আৰব্ভ ভাসিতং. ভগৱতো চ ভন্তে ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ মহালাভসক্কাৰো উদপাদি, একচ্চে চ ভন্তে ভিক্খূ নৱা অচিৰপব্বজিতা কুলপুত্তা আহাৰং অপচ্চৱেক্খিত্ৱা পৰিভুঞ্জিংসু. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘চত্তাৰোমে ভিক্খৱে আহাৰা ভূতানং ৱা সত্তানং ঠিতিযা সম্ভৱেসীনং ৱা অনুগ্গহায. কতমে চত্তাৰো কবড়ীকাৰো আহাৰো ওড়াৰিকো ৱা সুখুমো ৱা ফস্সো দুতিযো মনোসঞ্চেতনা ততিযা ৱিঞ্ঞাণং চতুত্থ’’ন্তি এৱং খো ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ কবড়ীকাৰস্স আহাৰস্স দট্ঠব্বাকাৰো ভগৱতা পকাসিতো.
ৱিস্সজ্জনা – সেয্যথাপি ভিক্খৱে দ্ৱে জাযম্পতিকা পৰিত্তং সম্বলং আদায কন্তাৰমগ্গং পটিপজ্জেয্যুং. তেসমস্স একপুত্তকো পিযো মনাপোতি এৱমাদিনা ভন্তে তত্থ ভগৱতা কবড়ীকাৰস্স আহাৰস্স দট্ঠব্বাকাৰো পকাসিতো.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ ভগৱতা ফস্সাহাৰস্স দট্ঠব্বাকাৰো পকাসিতো.
ৱিস্সজ্জনা – সেয্যথাপি ভিক্খৱে গাৱী নিচ্চম্মা কুট্টং চে নিস্সায তিট্ঠেয্য, যে কুট্টনিস্সিতা পাণা, তে নং খাদেয্যুং. ৰুক্খং চে নিস্সায তিট্ঠেয্য. উদকং চে নিস্সায তিট্ঠেয্য. আকাসং চে নিস্সায তিট্ঠেয্য, যে আকাসনিস্সিতা পাণা, তে নং খাদেয্যুন্তি এৱমাদিনা ভন্তে তত্থ ভগৱতা ফস্সস্স আহাৰস্স দট্ঠব্বাকাৰো ৱিত্থাৰেত্ৱা পকাসিতো.
এৱমেৱ খ্ৱাহং ভিক্খৱে ফস্সাহাৰো দট্ঠব্বোতি ৱদামি.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ ভগৱতা মনোসঞ্চেতনাহাৰস্স দট্ঠব্বাকাৰো পকাসিতো.
ৱিস্সজ্জনা – সেয্যথাপি ভিক্খৱে অঙ্গাৰকাসু সাধিকপোৰিসা পুণ্ণা অঙ্গাৰানং ৱীতচ্চিকানং ৱীতধূমানং. অথ পুৰিসো আগচ্ছেয্য জীৱিতুকামো অমৰিতুকামো সুখ কামো দুক্খপ্পটিকূলোতি এৱমাদিনা ভন্তে তত্থ ভগৱতা মনোসঞ্চেতনাহাৰস্স দট্ঠব্বাকাৰো ৱিত্থাৰেন পকাসিতো.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ ভগৱতা ৱিঞ্ঞাণাহাৰস্স দট্ঠব্বাকাৰো পকাসিতো.
ৱিস্সজ্জনা – সেয্যথাপি ভিক্খৱে চোৰং আগুচাৰিং গহেত্ৱা ৰঞ্ঞো দস্সেয্যুং ‘‘অযং তে দেৱচোৰো আগুচাৰী, ইমস্স যং ইচ্ছসি, তং দণ্ডং পণেহী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে তত্থ ভগৱতা ৱিঞ্ঞাণাহাৰস্স দট্ঠব্বাকাৰো পকাসিতো.
সুসিমপৰিব্বাজকসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৱুসো ভগৱতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন সুসিমপৰিব্বাজক সুত্তং কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – ৰাজগহে ভন্তে আযস্মন্তং সুসিমং আৰব্ভ ভাসিতং. আযস্মা ভন্তে সুসিমো যাৱতকো ভিক্খূহি সদ্ধিং অহোসি কথাসল্লাপো, তং সব্বং ভগৱতো আৰোচেসি. তস্মিং ৱত্থুস্মিং ‘‘পুব্বে খো সুসিম ধম্মট্ঠিতিঞাণং, পচ্ছা নিব্বানে ঞাণ’’ন্তি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৱুসো তত্থ ভগৱা আযস্মতো সুসিমত্থেৰস্স সম্পতিঅৰহত্তপত্তস্স অনুযোগৱসেন পটিপুচ্ছিত্ৱা পটিপুচ্ছিত্ৱা উত্তৰি ধম্মদেসনং ৱিত্থাৰেত্ৱা দেসেসি.
ৱিস্সজ্জনা – জাতিপচ্চযা জৰামৰণন্তি সুসিম পস্সসীতি. এৱং ভন্তে. ভৱপচ্চযা জাতীতি সুসিম পস্সসীতি. এৱং ভন্তেতি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱা তত্থ আযস্মতো সুসিমস্স সম্পতিঅৰহত্তপত্তস্স উত্তৰিপি অনুযোগৱসেন পটিপুচ্ছিত্ৱা পটিপুচ্ছিত্ৱা ৱিত্থাৰতো ধম্মং দেসেসি.
তস্স মে ভন্তে ভগৱা অচ্চযং অচ্চযতো পটিগ্গণ্হাতু আযতিংসংৱৰায–