৫. পকিণ্ণক-পৰিচ্ছেদো

নামং আৰোপনং পোত্থকং গন্থকাৰস্স চ. লেখংলেখাপনঞ্চেৱ, ৱদামি তদনন্তৰন্তি. তত্থ চতুৰাসীতিযা ধম্মক্খন্ধসহস্সানি পিটক, নিকাযঙ্গ, ৱগ্গ, নিপাতাদিকং নামং, কেনাৰোপিতং, কত্থ আৰোপিতং, কদা আৰোপিতং, কিমত্থং আৰোপিতন্তি? তত্ৰাযং পিৱিসজ্জনাকেন আৰোপিতন্তি পঞ্চসতখীণাসৱেহি আৰোপিতং. তেহি সব্ববুদ্ধৱচনং সঙ্গাযন্তি, ইদং পিটকং, অযং নিকাযো, ইদং অঙ্গং, অযং ৱগ্গো, অযং নিপাতোতি. এৱমাদিকং নামং আৰোপেন্তি. কত্থ আৰোপিতন্তি? ৰাজগহে ৱেভাৰপব্বতস্স পাদে ধম্মমণ্ডপ্পে আৰোপিতং. কদা আৰোপিতন্তি? ভগৱতো পৰিনিব্বুতে পঠমসঙ্গাযনকালে আৰোপিতং. কিমত্থং আৰোপিতন্তি? ধম্মক্খন্ধানং ৱোহাৰসুখত্থায সুখধাৰণত্থায চ আৰোপিতং. সঙ্গীতিকালে পঞ্চসতা খীণাসৱা তেসঞ্চ ধম্মক্খন্ধানং নাম ৱগ্গনিপাততো. ইমস্স ধম্মক্খন্ধস্স অযং নামো হোতু, ইমস্স চ পকৰণস্স অযং নামোতি, অব্ৰৱুং সব্বং নামাদিকং কিচ্চং অকংসু. তে খীণাসৱা, যদি নামাদিকং কিচ্চং অকতং ন সুপাকতং তস্মা ৱোহাৰসুখত্থাযনামাদিকং কিচ্চং কতং অনাগতে পনত্থায নামাদিকং পৱত্তিতং অসঞ্জাতনামো ন সুট্ঠু পাকতো সব্বসো ভৱেতি. ধম্মক্খন্ধানং নাম দীপনা নিট্ঠিতা.

চতুৰাসীতি ধম্মক্খন্ধসহস্সানি কেন পোত্থকে আৰোপিতানি, কদা আৰোপিতানি, কিমত্থং আৰোপিতানীতি. তত্ৰাযং ৱিসজ্জনা কেনাৰোপিতানিতি? খীণাসৱমহানাগেহি আৰোপিতানি. কত্থ আৰোপিতানীতি? লঙ্কাদীপে আৰোপিতানি. কদা আৰোপিতানীতি? সদ্ধাতিস্সস্সৰাজিনো পুত্তস্স ৱট্টগামনি ৰাজস্স কালে আৰোপিতানি. কিমত্থং আৰোপিতানীতি? ধম্মক্খন্ধানং অৱিধংসনত্থায সদ্ধম্মট্ঠিতিযা চ আৰোপিতানি.

ধৰমানো হি ভগৱা, অম্হাকং সুগতোধীৰো;

নিকাযে পঞ্চদেসেতি, যাৱ নিব্বানগমনা.

সব্বেপি তে ভিক্খু আদি, মনসা ৱচসাহাৰো;

সব্বে চ ৱাচুগ্গতা হোন্তি, মহাপঞ্ঞাসতিৱৰা.

নিব্বূতে লোকনাথম্হি, ততো ৱস্সসতং ভৱে;

অৰিযানৰিযা চাপি চ, সব্বে ৱাচুগ্গতা ধুৱং.

ততো পৰং অট্ঠৰসং, দ্ৱিসতংৱস্স গণনং;

সব্বে পুথুজ্জনা চেৱ, অৰিযা চ সব্বেপিতে.

মনসাৱচসাযেৱ, ৱাচুগ্গতাৱ সব্বদা;

দুট্ঠগামণিৰঞ্ঞো চ, কালে ৱাচুগ্গতা ধুৱং.

অৰিযানৰিযাপি চ, নিকাযে ধাৰণাসদা;

ততো পৰম্হি ৰাজা চ, ততো চুতো চ তুসিতে.

উপ্পজ্জি দেৱ লোকে সো, দেৱেহি পৰিৱাৰিতো;

সদ্ধা তিস্সোতি নামেন, তস্স কনিট্ঠকো হিতো.

ততো লদ্ধৰট্ঠো হোতি, বুদ্ধসাসনপালকো.

তদা কালে ভিক্খূ আসুং, সব্বে ৱাচুগ্গতা সদা;

নিকাযে পঞ্চৱেধেৱ, যাৱ ৰঞ্ঞো চ ধাৰণা;

ততো চুতো সো ৰাজা চ, তুস্সীতে উপপজ্জতি;

দেৱলোকেট্ঠিতো সন্তো, তদা ৱাচুগ্গতা ততো.

তস্স পুত্তাপি অহেসুং, অনেকা ৱৰজ্জং গতা;

অনুক্কমেন চুততে, দেৱলোকং গতা ধুৱং;

তদাপিতে সব্বে ভিক্খূ, ৱাচুগ্গতাৱ সব্বদা;

নিকাযে পঞ্চৱিধেৱ, ধাৰণাৱসতিমতা.

ততো পৰং পোত্থকেসু, নিকাযা পঞ্চ পিট্ঠিতা;

তদা অট্ঠকথা টীকা, সব্বে গন্থা পোত্থকে গতা;

সব্বে পোত্থেসু যে গন্থা, পাড়ি অট্ঠকথা টীকা;

সংট্ঠিতাসং ঠিতা হোন্তি, সব্বেপি নো ন সন্তিতে.

তদা তে পোত্থকেযেৱ, নিকাযা পিঠিতা খিলা;

তদা অট্ঠকথাদীনি, ভৱন্তীতি ৱদন্তি চ.

পৰিহাৰো পণ্ডিতেহি ৱত্তব্বোৱ;

লঙ্কাদীপস্স ৰঞ্ঞোৱ, সদ্ধা তিস্সস্স ৰাজিনো.

পুত্তকো লঙ্কাদীপস্স, ইস্সৰো ধম্মিকো ৱৰো;

তদা খীণাসৱা সব্বে, ওলোকেন্তি অনগতে.

খীণাসৱা পস্সন্তি তে, দুপঞ্ঞেৱ পুথুজ্জনে;

সব্বেপি তে ভিক্খূ আসুং, বহুংতৰা পুথুজ্জনা;

ন সক্খিস্সন্তি তে পঞ্চ, নিকাযে ৱাচুগ্গতং ইতি;

পোত্থকেসু সব্বে পঞ্চ, আৰোপেন্তি খীণাসৱা.

সদ্ধম্মট্ঠিতি চিৰত্তায, জনানং পুঞ্ঞত্থায চ;

ততো পট্ঠাযতে সব্বে, নিকাযা হোন্তি পোত্থকে;

অট্ঠকথা টীকা সব্বে, তে হোন্তি পোত্থকেট্ঠিতা.

ততো পট্ঠাযতে সব্বে, ভিক্খু আদি মহাগণা;

পোত্থকেসু ঠিতেযেৱ, সব্বে পস্সন্তি সব্বদা.

[পোত্থকে আৰোপন দীপকা নিট্ঠিতা.]

যো কোচি পণ্ডিতো ধীৰো, অট্ঠকথাদিকং গন্থং কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, তস্স অনন্তকো হোতি পুঞ্ঞসংচযো, অনন্তকো হোতি পুঞ্ঞানিসংসো. চতুৰাসীতি চেতিযসহস্স কৰণসদিসো, চতুৰাসীতি বুদ্ধৰূপসহস্স কৰণসদিসো, চতুৰাসীতি বোধিৰুক্খসহস্সৰোপনসদিসো, চতুৰাসীতি ৱিহাৰসহস্স কৰণসদিসো, যো চ বুদ্ধৱচনমঞ্জূসং কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, যো চ বুদ্ধৱচনং মণ্ডনং কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, যো চ বুদ্ধৱচনং লেখং কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, যো চ পোত্থকং ৱা, যো চ পোত্থকমূলং ৱা, দেতি ৱা দাপেতি ৱা, যো চ তেলং ৱা চুণ্ণং ৱা, ধঞ্ঞং ৱা পোত্থকভঞ্জনত্থায যং কিঞ্চি নিত্থং ৱা পোত্থকছিদ্দে আৱুনত্থায, যং কিঞ্চি সুত্তং ৱা কট্ঠফলকদ্ৱযং ৱা পোত্থকং পুটনত্থায যং কিঞ্চি ৱত্থং ৱা, পোত্থক-বন্ধনত্থায, যং কিঞ্চি যোত্তং ৱা পোত্থকলাপ পূটনত্থায যং কিঞ্চি থৱিকং দেতি ৱা দাপেতি ৱা.

যো চ হৰিতালেন ৱা মনোসিলায ৱা, সুৱণ্ণেন ৱা ৰজতেন ৱা পোত্থকমণ্ডনং ৱা কট্ঠফলকমণ্ডনং ৱা কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, তস্স অনন্তকো হোতি পুঞ্ঞসংচযো, অনন্তকো হোতি পুঞ্ঞানিসংসো. চতুৰাসীতি চেতিযসহস্স কৰণসদিসো, চতুৰাসীতি ৱিহাৰসহস্স কৰণসদিসো.

ভৱে নিব্বত্তমানো সো, সীলগুণমুপাগতা;

মহা তেজো সদা হোতি, সীহনাদো ৱিসাৰদো.

আযুৱণ্ণবলুপ্পেতো, ধম্মকামো ভৱে সদ্দা;

দেৱমনুস্সলোকেসু, মহেসক্খো অনামযো.

ভৱে নিব্বত্তমানো সো, পঞ্ঞৱা সুসমাহিতো;

অধিপচ্চ পৰিৱাৰো, সব্বসুখাধি গচ্ছতি.

সদ্দোহীৰিমা ৱদঞ্ঞূ, সংৱিগ্গ মানসো ভৱে;

অঙ্গপচ্চঙ্গ সম্পন্নো, আৰোহ পৰিণাহৱা.

সব্বে সত্তাপি যো লোকে, সব্বত্থ পূজিতাভৱে;

দেৱমনুস্স সঞ্চৰো, মিত্তসহায পালিতো.

দেৱমনুস্স সম্পত্তিং, অনুভোতি পুনপ্পুনং;

অৰহত্ত ফলং পত্তো, নিব্বানং পাপুণিস্সতি.

পটিসম্ভিদা চতস্সো, অভিঞ্ঞা ছব্বিধে ৱৰে;

ৱিমোক্খে অট্ঠকে সেট্ঠে, গমিস্সতি অনাগতে.

তস্মাহি পণ্ডিতো পোসো, সংপস্সং হিত মত্তনো;

কাৰেয্য সাম গন্থে চ, অঞ্ঞে চাপি কাৰাপযে.

পোত্থকে চ ঠিতে গন্থে, পাড়ি অট্ঠকথাদিকে;

ধম্মমঞ্জূসা গন্থে চ, লেখং কৰে কাৰাপযে.

পোত্থকং পোত্থকমূলঞ্চ, তেসং চুল্লথূসম্পি চ;

পিলোতিকাদিকং সুত্তং, কট্ঠফলদ্ৱযম্হি চ.

ধম্মবন্ধনত্থায চ, যং কিঞ্চি মহগ্ঘং ৱত্থং;

ধম্মবন্ধনযোত্তঞ্চ, যং কিঞ্চি থৱিকম্পি চ.

দদেয্য ধম্মখেত্তম্হি, ৱিপ্পস্সন্নেন চেতসা;

অঞ্ঞো চাপি দজ্জাপেয্য, মিত্তসহাযবন্ধৱেতি.

গন্থাকৰলেখলেখাপনানিসংস দীপনা নিট্ঠিতা.

[ইতি চূলগন্থৱংসে পকিণ্ণকদীপকো নাম পঞ্চমো পৰিচ্ছেদো.]

সোহং হংসাৰট্ঠ জাতো, নন্তপঞ্ঞোতি ৱিস্সুতো

সদ্ধা সীল ৱীৰপ্পেতো, ধম্মৰসং গৱেসনো.

সোহং ততো গন্ত্ৱা চিমং, জিন নৱং যং পূৰং;

সব্ব ধম্মং ৱিচিনন্তো, ৱীসতি ৱস্সমাগতো.

সব্ব ধম্মং ৱিস্সেজ্জেন্তো, কিকাৰে নেৱ ভিক্খুনো;

ছ ৱস্সানং গণং ভিত্ৱা, কামানং অভিমদ্দনং.

সন্তি সভা চ নিব্বানং, গৱেসিঞ্চ পুনপ্পুনং;

ৱসন্তোহং, ৱনাৰম্মং, পিটকত্তয সঙ্গহং;

গন্থৱংসং ইমং খুদ্দং, অৰিযসঙ্ঘদাসকন্তি.

ইতি পামোজ্জত্থায অৰঞ্ঞৱাসিনা, নন্দপঞ্ঞাচৰিযেন কতো চূড়গন্থৱংসো নিট্ঠিতো.

ধম্মৱটংসকনামেন ৱিসুতো থেৰো, যং পকৰণং লিক্খিতং তং পৰিপুণ্ণং তেন পুঞ্ঞেন তং পিটকং পৰিসিপ্পং পৰিনিট্ঠিতং.

মমেৱ সিস্সসমূহানঞ্চ পৰিসিপ্পং পৰিনিট্ঠিতং. তৱে সিস্সানূ সিস্সানি চ, পৰিসিপ্পং পৰিনিট্ঠিতং.

চূড়গন্থৱংসো নিট্ঠিতো.