২. গন্থকাৰকাচৰিয-পৰিচ্ছেদো

আচৰিযো পন অত্থি. পোৰাণাচৰিযা অত্থি, অট্ঠকথাচৰিযা অত্থি, গন্থকাৰকাচৰিযা অত্থি, তিৱিধনামিকাচৰিযা. কতমে পোৰাণাচৰিযা? পঠমসঙ্গাযনাযং পঞ্চসতা খীণাসৱা পঞ্চন্নং নিকাযানং নামঞ্চ অত্থঞ্চ অধিপ্পাযঞ্চ যদঞ্চ ব্যঞ্জন সোধনঞ্চ অৱসেসং কিচ্চং কৰিংসু. দুতিযসঙ্গাযনাযং সত্তসতা খীণাসৱা তেসংযেৱ সদ্দত্থাদিকং কিচ্চং পুন কৰিংসু. ততিযসঙ্গাযনাযং সহস্সমত্তা খীণাসৱা তেসংযেৱ সদ্দত্থাদিকং কিচ্চং পুন কৰিংসু. ইচ্চেৱং দ্ৱেসতাধিকা দ্ৱেসহস্স খীণাসৱা মহাকচ্চাযনং ঠপেত্ৱা অৱসেসা পোৰাণাচৰিযা নাম. যে পোৰাণাচৰিযা তেযেৱ অট্ঠকথাচৰিযা নাম. কতমে গন্থকাৰকাচৰিযা? মহাঅট্ঠকথিকাপেভদঅনেকাচৰিযা গন্থকাৰকাচৰিযা নাম. কতমে তিৱিধ নামাচৰিযা মহাকচ্চাযনো তিৱিধনামং. কতমে গন্থা মহাকচ্চাযনেন কতা? কচ্চাযনগন্থো, মহানিৰুত্তিগন্থো, চুল্লনিৰুত্তিগন্থো, যমকগন্থো, নেত্তিগন্থো, পেটকোপদেসগন্থোতি, ইমে ছ গন্থা মহাকচ্চাযনেন কতা. কতমে অনেকাচৰিযেন কতা গন্থা? মহাপচ্চৰিকাচৰিযো মহাপচ্চৰিযং নাম গন্থং অকাসি. মহাকুৰুন্দিকাচৰিযো কুৰুন্দি নাম গন্থং অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো মহাপচ্চৰিয গন্থস্স অট্ঠকথং অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো কুৰুন্দি গন্থস্স অট্ঠকথং অকাসি, মহাবুদ্ধঘোসা নামচৰিযো ৱিসুদ্ধিমগ্গো দীঘনিকাযস্স সুমঙ্গলৱিলাসনি নাম অট্ঠকথা, মজ্ঝিমনিকাযস্স পপঞ্চসূদনী নাম অট্ঠকথা, সংযুত্তনিকাযস্স সাৰত্থপ্পকাসিনী নাম অট্ঠকথা, অঙ্গুত্তৰনিকাযস্স মনোৰথপূৰণী নাম অট্ঠকথা, পঞ্চৱিনয গন্থানং সমন্তপাসাদিকা নাম অট্ঠকথা, সত্তন্নং অভিধম্মগন্থানং পৰমত্থকথা নাম অট্ঠকথা, পাতিমোক্খ সংখাতায মাতিকায কঙ্খাৱিতৰণীতি ৱিসুদ্ধি নাম অট্ঠকথা, ধম্মপদস্স অট্ঠকথা, জাতকস্স অট্ঠকথা, খুদ্দকপাঠস্স অট্ঠকথা, সুত্তনিপাতস্স অট্ঠকথা, অপদানস্স অট্ঠকথাতি, ইমে তেৰস গন্থে অকাসি. বুদ্ধদত্তোনামাচৰিযো ৱিনয ৱিনিচ্ছযো, উত্তৰৱিনিচ্ছযো, অভিধম্মাৱতাৰো, বুদ্ধৱংসস্স মধুৰত্থৱিলাসিনী নাম অট্ঠকথাতি, ইমে চত্তাৰো গন্থে অকাসি. আনন্দোনামাচৰিযা সত্তাভিধম্মগন্থট্ঠকথায মূটীকং নাম টীকং অকাসি. ধম্মপালাচৰিযো নেত্তিপ্পকৰণট্ঠকথা, ইতিৱুত্তকট্ঠকথা, উদানট্ঠকথা, চৰিযাপিটকট্ঠকথা, থেৰকথট্ঠকথা, থেৰীকথট্ঠকথা, ৱিমানৱত্থুস্স ৱিমলৱিলাসিনি নাম অট্ঠকথা, পেতৱত্থুস্স ৱিমলৱিলাসিনি নাম অট্ঠকথা, ৱিসুদ্ধিমগ্গস্স পৰমত্থমঞ্জূসা নাম টীকা, দীঘনিকাযস্স অট্ঠকথাদীনং চতুন্নং অট্ঠকথানং লীনত্থপ্পকাসনি নাম টীকা, জাতকট্ঠকথায লীনত্থপ্পকাসনি নাম টীকা, নেত্তিপকৰণট্ঠকথায টীকা, বুদ্ধৱংসট্ঠকথায পৰমত্থদীপনী নাম টীকা, অভিধম্মট্ঠকথাযটীকা লীনত্থৱণ্ণনা নাম অনুটীকাতি ইমে চুদ্দস মত্তে গন্থে অকাসি.

দ্ৱে পুব্বাচৰিযানামা চৰিযানিৰুত্তি মঞ্জূসং নাম চুল্লনিৰুত্তি টীকঞ্চ মহানিৰুত্তি সঙ্খেপঞ্চ অকংসু. মহাৱজিৰবুদ্ধিনামাচৰিযো ৱিনযগণ্ঠিনাম পকৰণং অকাসি. দীপঙ্কৰসঙ্খাতো ৱিমলবুদ্ধি নামাচৰিযো মুখমত্তদীপনী নামকং ন্যাসপ্পকৰণং অকাসি. চুল্লৱজিৰবুদ্ধি নামাচৰিযো অত্থব্যাখ্যানং নাম পকৰণং অকাসি.

দীপঙ্কৰো নামাচৰিযো ৰূপসিদ্ধি পকৰণং, ৰূপসিদ্ধি টীকং, সম্পপঞ্চ সুত্তঞ্চেতি তিৱিধং পকৰণং অকাসি. আনন্দাচৰিযস্স জেট্ঠসিস্সো ধম্মপালো নামাচৰিযো সচ্চসঙ্খেপং নাম পকৰণং অকাসি. কস্সপো নামাচৰিযো মোহৱিচ্ছেদনী, ৱিমতিচ্ছেদনী, দসবুদ্ধৱংসো, অনাগতৱংসোতি, চতুৱিধং পকৰণং অকাসি.

মহানামো নামাচৰিযো, সদ্ধম্মপকাসনী নাম পটিসম্ভিদামগ্গস্স অট্ঠকথং অকাসি. দীপৱংসো, থূপৱংসো, বোধিৱংসো, চূলৱংসো, মহাৱংসো, পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠকথা গণ্ঠি চেতি ইমে ছ গন্থা মহানামাচৰি ৱিসুং ৱিসুং কতা.

নৱো মহানামো নামাচৰিযো নৱং মহাৱংস নাম পকৰণং অকাসি. উপসেনো নামাচৰিযো সদ্ধম্মপজ্জোতিকং নাম মহানিদ্দেসস্স অট্ঠকথং অকাসি. মোগ্গলানো নামাচৰিযো মোগ্গলানব্যাকৰণং নাম পকৰণং অকাসি. সঙ্ঘৰক্খিতো নামাচৰিযো, সুবোধালঙ্কাৰং নাম পকৰণং অকাসি. ৱুত্তোদযকাৰো নামাচৰিযো ৱুত্তোদযং নাম পকৰণং অকাসি. ধম্মসিৰি নামাচৰিযো খুদ্দকসিক্খং নাম পকৰণং অকাসি. পুৰাণখুদ্দসিক্খায টীকা, মূলসিক্খা চেতি, ইমে দ্ৱে গন্থা দ্ৱেহাচৰিযেহি ৱিসুং ৱিসুং কতা.

অনুৰুদ্ধো নামাচৰিযো পৰমত্থৱিনিচ্ছযং, নামৰূপপৰিচ্ছেদং, অভিধম্মত্থসঙ্গহং চেতি তিৱিধং পকৰণং অকাসি. খেমো নামাচৰিযো খেমং নাম পকৰণং অকাসি. সাৰিপুত্তো নামাচৰিযো ৱিনযট্ঠকথায সাৰত্থদীপনী নাম টীকং; ৱিনযসঙ্গহপকৰণং, ৱিনযসঙ্গহস্সটীকং; অঙ্গুত্তৰট্ঠকথায সাৰত্থমঞ্জূসং নাম নৱং টীকং; পঞ্চিকা টীকঞ্চেতি, ইমে পঞ্চ গন্থে অকাসি. বুদ্ধনাগো নামাচৰিযো ৱিনযত্থমঞ্জূসং নাম কঙ্খাৱিতৰণীযা টীকং অকাসি. নৱো মোগ্গলানো নামাচৰিযো অভিধানপ্পদীপিকং নাম পকৰণং অকাসি. ৱাচিস্সৰো নামাচৰিযো মহাসামি নাম সুবোধালঙ্কাৰস্স টীকা, ৱুত্তোদয ৱিৱৰণং, সুমঙ্গলপ্পসাদনি নাম খুদ্দসিক্খায টীকা; সম্বন্ধচিন্তা, সম্বন্ধচিন্তায টীকা; বালাৱতাৰো, মোগ্গলানব্যাকৰণস্স পঞ্চিকায টীকা; যোগৱিনিচ্ছযো, ৱিনযৱিনিচ্ছযস্স টীকা, উত্তৰৱিনিচ্ছযস্স টীকা, নামৰূপ-পৰিচ্ছেদস্স ৱিভাগো, সদ্দত্থস্স পদৰূপৱিভাৱনং; খেমস্স পকৰণস্স টীকা, সীমালঙ্কাৰো, মূলসিক্খায টীকা, ৰূপৱিভাগো, পচ্চযসঙ্গহো, সচ্চসঙ্খেপস্স টীকা চেতি, ইমে অট্ঠাৰস গন্থে অকাসি.

সুমঙ্গলো নামাচৰিযো অভিধম্মাৱতাৰস্সটীকং, অভিধম্মত্থসঙ্গহস্সটীকঞ্চ দুৱিধং পকৰণং অকাসি. বুদ্ধপিযো নামাচৰিযো সাৰত্থসঙ্গহং নাম পকৰণং অকাসি. ধম্মকিত্তি নামাচৰিযো দন্তধাতু পকৰণং অকাসি. মেধঙ্কৰো নামাচৰিযো জিনচৰিতং নাম পকৰণং অকাসি. বুদ্ধৰক্খিতো নামাচৰিযো জিনলঙ্কাৰং, জিনলঙ্কাৰস্স টীকঞ্চাতি দুৱিধং পকৰণং অকাসি. উপতিস্সো নামাচৰিযো অনাগতৱংসস্স অট্ঠকথং অকাসি.

কঙ্খাৱিতৰণীযা লীনত্থপ্পকাসিনি, নিসন্দেহো, ধম্মানুসাৰণী, ঞেয্যাসন্ততি, ঞেয্যাসন্ততিযা টীকা, সুমতাদাৱতাৰো, লোকপঞ্ঞত্তি পকৰণং, তথাগতুপ্পত্তি পকৰণং, নলাটধাতু ৱণ্ণনা, সীহড়ৱত্থু, ধম্মদীপকো, পটিপত্তিসঙ্গহো, ৱিসুদ্ধিমগ্গণ্ঠি, অভিধম্মগণ্ঠি, নেত্তিপকৰণগণ্ঠি, ৱিসুদ্ধিমগ্গচুল্লনৱটীকা, সোতব্বমালিনী, পসাদজননী, ওকাসলোকো, সুবোধালঙ্কাৰস্স নৱ টীকা চেতি, ইমে ৱীসতি গন্থা ৱীসতাচৰিযেহি ৱিসুং ৱিসুং কতা.

সদ্ধম্মসিৰি নামাচৰিযো সদ্দত্থভেদচিন্তা নাম পকৰণং অকাসি. দেৱো নামাচৰিযো সুমন কূটৱণ্ণনং নাম পকৰণং অকাসি. চুল্লবুদ্ধঘোসো নামাচৰিযো সোতত্থকিনিদানং নাম পকৰণং অকাসি. ৰট্ঠপালো নামাচৰিযো মধুৰসঙ্গাহণীকিত্তি নাম পকৰণং অকাসি. সুভূতচন্দো নামাচৰিযো লিঙ্গত্থৱিৱৰণ-পকৰণং অকাসি. অগ্গৱংসো নামাচৰিযো সদ্দনীতি পকৰণং নাম অকাসি. ৱজিৰবুদ্ধি নামাচৰিযো মহাটীকং নাম ন্যাসপকৰণটীকং অকাসি. গুণসাগৰো নামাচৰিযো মুখমত্তসাৰং, মুখমত্তসাৰস্স টীকঞ্চ দুৱিধং পকৰণং অকাসি. অভযো নামাচৰিযো সদ্দত্থভেদচিন্তায মহাটীকং অকাসি. ঞাণসাগৰো নামাচৰিযো লিঙ্গত্থৱিৱৰণপ্পকাসনং নাম পকৰণং অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো গূড়ত্থটীকং, বালপ্পবোধনঞ্চ দুৱিধং পকৰণং অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো সদ্দত্থ-ভেদচিন্তায মজ্ঝিমটীকং অকাসি. উত্তমো নামাচৰিযো বালাৱতাৰটীকং, লিঙ্গত্থৱিৱৰণটীকঞ্চ দুৱিধং পকৰণং অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো সদ্দত্থভেদচিন্তায নৱ-টীকং অকাসি. একো অমচ্চো অভিধানপ্পদীপিকাযটীকং, গণ্ঠিপকৰণস্স দণ্ডীপ্পকৰণস্স মাগধভূতং টীকং, কোলদ্ধজনস্স সকটভাসায কতটীকঞ্চ তিৱিধং পকৰণং অকাসি. ধম্মসেনাপতি নামাচৰিযো কাৰিকং, এতিমাসপিদীপনী, মনোহাৰঞ্চ তিৱিধং পকৰণং অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো কাৰিকায টীকং অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো এতিমাসপিদীপিকায টীকং অকাসি.

অঞ্ঞতৰো আচৰিযো সদ্দবিন্দু নাম পকৰণং অকাসি. সদ্ধম্মগুৰু নামাচৰিযো সদ্দৱুত্তিপ্পকাসকং নাম পকৰণং অকাসি. সাৰিপুত্তো নামাচৰিযো সদ্দৱুত্তিপ্পকাসকস্স টীকং অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো কচ্চাযনসাৰং নাম পকৰণং কচ্চাযনসাৰস্স টীকঞ্চ দুৱিধং পকৰণং অকাসি. নৱো মেধঙ্কৰো নামাচৰিযো লোকদীপকসাৰং নাম পকৰণং অকাসি. অগ্গপণ্ডিতো নামাচৰিযো লোকুপ্পত্তি নাম পকৰণং অকাসি. চীৱৰো নামাচৰিযো জঙ্ঘদাসকস্স টীকং অকাসি. মাতিকত্থদীপনী, অভিধম্মত্থসঙ্গহৱণ্ণনা, সীমালঙ্কাৰস্সটীকা, ৱিনযসমুট্ঠানদীপনী টীকা, গণ্ঠি সাৰো, পট্ঠানগণনা নযো, সুত্তনিদ্দেসো, পাতিমোক্খো, চেতি, ইমে অট্ঠ গন্থে সদ্ধম্মজোতিপালাচৰিযো অকাসি. ৱিমলবুদ্ধি নামাচৰিযো অভিধম্ম-পন্নৰসট্ঠানং নাম পকৰণং অকাসি. নৱো ৱিমলবুদ্ধি নামাচৰিযো সদ্দসাৰত্থজালিনী, সদ্দসাৰত্থজালিনিযা টীকা, ৱুত্তোদয টীকা, পৰমত্থমঞ্জূসা নাম অভিধম্মসঙ্গহটীকায অনুটীকা দসগণ্ঠিৱণ্ণনা, মাগধভূতাৱিদগ্গমুখমণ্ডনটীকা চেতি ইমে ছ গন্থে অকাসি. অঞ্ঞতৰো আচৰিযো পঞ্চপকৰণটীকায নৱানুটীকং অকাসি. অৰিযৱংসো নামাচৰিযো অভিধম্মসঙ্গহ-টীকায [পৰমত্থ] মণিসাৰমঞ্জূসং নাম নৱানুটীকং অকাসি. অভিধম্মত্থসঙ্গহস্স টীকা, পেটকোপদেসস্স টীকা, চতুভাণৱাৰস্স অট্ঠকথা, মহাসাৰপকাসনী, মহাদীপনী, সাৰত্থদীপনী গতি পকৰণং, হত্থসাৰো, ভুম্মসঙ্গহো, ভুম্মনিদ্দেসো, দসৱত্থুকাযৱিৰতিটীকা, জোতনা নিৰুত্তি, ৱিভত্তিকথা, কচ্চাযনৱিৱৰণা, সদ্ধম্মমালিনী, পঞ্চগতি ৱণ্ণনা, বালচিত্তপবোধনং, ধম্মচক্কসুত্তস্স নৱট্ঠকথা, দন্তধাতু পকৰণস্স টীকা চেতি, ইমে ৱীসতি গন্থা নানাচৰিযেহি কতা, অঞ্ঞানি পন পকৰণানি অত্থি.

কতমানি সদ্ধম্মো পাযনো, বালপ্পবোধনপকৰণস্স টীকা চ, জিনালঙ্কাৰপকৰণস্স নৱটীকা চ, লিঙ্গত্থৱিৱৰণং, লিঙ্গৱিনিচ্ছযো; পাতিমোক্খৱিৱৰণং, পৰমত্থকথাৱিৱৰণং, সমন্তপাসাদিকা ৱিৱৰণং, চতুভাণৱাৰট্ঠকথা ৱিৱৰণং, অভিধম্মত্থসঙ্গহৱিৱৰণং, সচ্চসঙ্খেপৱিৱৰণং, সদ্দত্থভেদচিন্তাৱিৱৰণং, সদ্দৱুত্তিৱিৱৰণং, কচ্চাযনসাৰৱিৱৰণং, অভিধম্মত্থসঙ্গহস্স টীকা ৱিৱৰণং, মহাৱেস্সন্তৰাজাতকস্স ৱিৱৰণং, সক্কাভিমতং, মহাৱেস্সন্তৰজাতকস্স নৱট্ঠকথা, পঠম সংবোধি, লোকনেত্তি চ, বুদ্ধঘোসাচৰিযনিদানং মিলিন্দপঞ্হা ৱণ্ণনা, চতুৰা ৰক্খা, চতুৰক্খায অট্ঠকথা, সদ্দৱুত্তিপকৰণস্স নৱটীকা, ইচ্চেৱং পঞ্চৱীসতি পমাণানি পকৰণানি লঙ্কো দীপাদীসুট্ঠানেসু পণ্ডিতেহি কতানি অহেসুং, সম্বুদ্ধেগাথা চ, নৰদেৱ নাম গাথা চ, দাতৱে চীৰত্তি গাথা চ, ৱীসতি ওৱাদগাথা চ, দানসত্তৰি, সীলসত্তৰি, সপ্পাদানৱণ্ণনা, অনন্তবুদ্ধৱন্দনগাথা চ, অট্ঠৱীসতি বুদ্ধৱন্দনগাথা চ, অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নৱন্দনগাথা চ, অসীতিমহাসাৱকৱন্দনগাথা চ, নৱহাৰগুণৱণ্ণনা চাতি, ইমে বুদ্ধপণাম-গাথাদিকা গাথা যো পণ্ডিতেহি লঙ্কাদীপাদিসুট্ঠানেসু কতা অহেসুং [ইতি চুল্লগন্থৱংসে গন্থকাৰকাচৰিয দীপকো নাম দুতিযো পৰিচ্ছেদো]