৩. সামঞ্ঞকণ্ড

১. ৱিসেস্যাধীনৱগ্গ

৬৯১. ৱিসেস্যাধীন সংকিণ্ণা, নেকত্থেহ্য’ব্যযেহি চ;

সা’ঙ্গো’পাঙ্গেহি কথ্যন্তে, কণ্ডে ৱগ্গা ইহ ক্কমা.

৬৯২. গুণদব্বক্ৰিযাসদ্দা, সিযুং সব্বে ৱিসেসনা;

ৱিসেস্যাধীনভাৱেন, ৱিসেস্যসমলিঙ্গিনো.

৬৯৩. সোভনং ৰুচিৰং সাধু, মনুঞ্ঞং চাৰু সুন্দৰং;

ৱগ্গু মনোৰমং কন্তং, হাৰী মঞ্জু চ পেসলং.

৬৯৪. ভদ্দং ৱামঞ্চ কল্যাণং, মনাপং লদ্ধকং সুভং;

উত্তমো পৱৰো জেট্ঠো, পমুখা’নুত্তৰো ৱৰো.

৬৯৫. মুখ্যো পধানং পামোক্খো, পৰ মগ্গঞ্ঞ মুত্তৰং;

পণীতং পৰমং সেয্যো, গামণী সেট্ঠ সত্তমা.

৬৯৬. ৱিসিট্ঠা’ৰিয নাগে’কো, সভগ্গা মোক্খ পুঙ্গৱা;

সীহ কুঞ্জৰ সদ্দূলা, দী তু সমাসগা পুমে.

৬৯৭. চিত্ত’ক্খি পীতিজনন, মব্যাসেক মসেচনং;

ইট্ঠং তু সুভগং হজ্জং, দযিতং ৱল্লভং পিযং.

৬৯৮. তুচ্ছঞ্চ ৰিত্তকং সুঞ্ঞং, অথা’সাৰঞ্চ ফেগ্গু চ;

মেজ্ঝং পূতং পৱিত্তো থ, অৱিৰদ্ধো অপণ্ণকো.

৬৯৯. উক্কট্ঠো চ পকট্ঠো থ, নিহীনো হীন লামকা;

পতিকিট্ঠং নিকিট্ঠঞ্চ, ইত্তৰা’ৱজ্জ কুচ্ছিতা.

৭০০. অধমো’মক গাৰয্হা,

মলীনো তু মলীমসো;

ব্ৰহা মহন্তং ৱিপুলং, ৱিসালং পুথুলং পুথু.

৭০১. গৰু’ৰু ৱিত্থিণ্ণ মথো, পীনং থূলঞ্চ পীৱৰং;

থুল্লঞ্চ ৱঠৰঞ্চা থ, আচিতং নিচিতং ভৱে.

৭০২. সব্বং সমত্ত মখিলং, নিখিলং সকলং তথা;

নিস্সেসং কসিণা’সেসং, সমগ্গঞ্চ অনূনকং,

৭০৩. ভূৰি পহুতং পচুৰং, ভিয্যো সম্বহুলং বহু;

যেভুয্যং বহুলং চাথ, বাহিৰং পৰিবাহিৰং.

৭০৪. পৰোসতাদী তে, যেসং, পৰং মত্তং সতাদিতো;

পৰিত্তং সুখুমং খুদ্দং, থোক মপ্পং কিসং তনু.

৭০৫. চুল্লং মত্তে’ত্থিযং লেস,

লৱা’ণুহি কণো পুমে;

সমীপং নিকটা’সন্নো, পকট্ঠা’ভ্যাস সন্তিকং.

৭০৬. অৱিদূৰঞ্চ সামন্তং, সন্নিকট্ঠ মুপন্তিকং;

সকাসং অন্তিকং ঞত্তং, দূৰং তু ৱিপ্পকট্ঠকং.

৭০৭. নিৰন্তৰং ঘনং সন্দং, ৱিৰড়ং পেলৱং তনু;

অথা যতং দীঘ মথো, নিত্তলং ৱট্ট ৱট্টুলং.

৭০৮. উচ্চো তু উন্নতো তুঙ্গো, উদগ্গো চেৱ উচ্ছিতো;

নীচো ৰস্সো ৱামনো থ, অজিম্হো পগুণো উজু.

৭০৯. অড়াৰং ৱেল্লিতং ৱঙ্কং, কুটিলং জিম্হ কুঞ্চিতং;

ধুৱো চ সস্সতো নিচ্চো, সদাতন সনন্তনা.

৭১০. কূটট্ঠো ত্ৱে’কৰূপেন, কালব্যাপী পকাসিতো;

লহু সল্লহুকং চাথ, সঙ্খ্যাতং গণিতং মিতং.

৭১১. তিণ্হং তু তিখিণং তিব্বং, চণ্ডং উগ্গং খৰং ভৱে;

জঙ্গমঞ্চ চৰঞ্চেৱ, তসং ঞেয্যং চৰাচৰং.

৭১২. কম্পনং চলনং চাথ, অতিৰিত্তো তথা’ধিকো;

থাৱৰো জঙ্গমা অঞ্ঞো, লোলং তু চঞ্চলং চলং.

৭১৩. তৰলঞ্চ পুৰাণো তু, পুৰাতন সনন্তনা;

চিৰন্তনো থ পচ্চগ্ঘো, নূতনো’ভিনৱো নৱো.

৭১৪. কুৰূৰং কঠিনং দড়্হং, নিট্ঠুৰং কক্খড়ং ভৱে;

অনিত্থ্য’ন্তো পৰিযন্তো, পন্তো চ পচ্ছিম’ন্তিমা.

৭১৫. জিঘঞ্ঞং চৰিমং পুব্বং, ত্ৱ’গ্গং পঠম মাদি সো;

পতিৰূপো নুচ্ছৱিকং, অথ মোঘং নিৰত্থকং.

৭১৬. ব্যত্তং পুট [ফুটং (সী.)] ঞ্চ মুদু তু, সুকুমাৰঞ্চ কোমলং;

পচ্চক্খং ইন্দ্ৰিযগ্গয্হং, অপচ্চক্খং অতিন্দ্ৰিযং.

৭১৭. ইতৰা’ঞ্ঞতৰো একো, অঞ্ঞো বহুৱিধো তু চ;

নানাৰূপো চ ৱিৱিধো, অবাধং তু নিৰগ্গলং.

৭১৮. অথে’কাকী চ একচ্চো, একো চ এককো সমা;

সাধাৰণঞ্চ সামঞ্ঞং, সম্বাধো তু চ সংকটং.

৭১৯. ৱামং কড়েৱৰং সব্যং; অপসব্যং তু দক্খিণং;

পটিকূলং ত্ৱ’পসব্যং, গহনং কলিলং সমা.

৭২০. উচ্চাৱচং বহুভেদং, সংকিণ্ণা’ কিণ্ণ সংকুলা;

কতহত্থো চ কুসলো, পৱীণা’ভিঞ্ঞ সিক্খিতা.

৭২১. নিপুণো চ পটু ছেকো, চাতুৰো দক্খ পেসলা;

বালো দত্তু জলো মূড়্হো, মন্দো ৱিঞ্ঞূ চ বালিসো.

৭২২. পুঞ্ঞৱা সুকতী ধঞ্ঞো, মহুস্সাহো মহাধিতি;

মহাতণ্হো মহিচ্ছো থ, হদযী হদযালু চ.

৭২৩. সুমনো হট্ঠচিত্তো থ, দুম্মনো ৱিমনো প্যথ;

ৱদানিযো ৱদঞ্ঞূ চ, দানসোণ্ডো বহুপ্পদো.

৭২৪. খ্যাতো পতীতো পঞ্ঞাতো,

ভিঞ্ঞাতো পথিতো সুতো,

ৱিস্সুতো ৱিদিতো চেৱ, পসিদ্ধো পাকটো ভৱে.

৭২৫. ইস্সৰো নাযকো সামী, পতী’সা’ধিপতী পভূ;

অয্যা’ধিপা’ধিভূ নেতা,

ইব্ভো ত্ৱ’ড্ঢো তথা ধনী.

৭২৬. দানাৰহো দক্খিণেয্যো, সিনিদ্ধো তু চ ৱচ্ছলো;

পৰিক্খকো কাৰণিকো,

আসত্তো তু চ তপ্পৰো.

৭২৭. কাৰুণিকো দযালুপি, সূৰতো উস্সুকো তু চ;

ইট্ঠত্থে উয্যুতো চাথ, দীঘসুত্তো চিৰক্ৰিযো.

৭২৮. পৰাধীনো পৰাযত্তো, আযত্তো তু চ সন্তকো;

পৰিগ্গহো অধীনো চ, সচ্ছন্দো তু চ সেৰিনি.

৭২৯. অনিসম্মকাৰী জম্মো, অতিতণ্হো তু লোলুপো;

গিদ্ধো তু লুদ্ধো লোলো থ,

কুণ্ঠো মন্দো ক্ৰিযাসু হি.

৭৩০. কামযিতা তু কমিতা, কামনো কামি কামুকো;

সোণ্ডো মত্তো ৱিধেয্যো তু,

অস্সৱো সুব্বচো সমা.

৭৩১. পগব্ভো পটিভাযুত্তো, ভীসীলো ভীৰু ভীৰুকো;

অধীৰো [অৱীৰো (টী.)] কাতৰো চাথ,

হিংসাসীলো চ ঘাতুকো.

৭৩২. কোধনো ৰোসনো [দোসনো (সী.)] কোপী,

চণ্ডো ত্ৱচ্চন্তকোধনো;

সহনো খমনো খন্তা, তিতিক্খৱা চ খন্তিমা.

৭৩৩. সদ্ধাযুত্তো তু সদ্ধালু, ধজৱা তু ধজালু চ [লজ্জালুতু চ লজ্জৱা (ক.)];

নিদ্দালু নিদ্দাসীলো থ, ভস্সৰো ভাসুৰো ভৱে.

৭৩৪. নগ্গো দিগম্বৰো’ৱত্থো, ঘস্মৰো তু চ ভক্খকো;

এড়মূগো তু ৱত্তুঞ্চ, সোতুং চা’কুসলো ভৱে.

৭৩৫. মুখৰো দুম্মুখা’বদ্ধ, মুখা চাপ্পিযৱাদিনি;

ৱাচালো বহুগাৰয্হ, ৱচে ৱত্তা তু সো ৱদো.

৭৩৬. নিজো সকো অত্তনিযো,

ৱিম্হযো’চ্ছৰিয’ব্ভুতো;

ৱিহত্থো ব্যাকুলো চাথ,

আততাযী ৱধুদ্যতো.

৭৩৭. সীসচ্ছেজ্জম্হি ৱজ্ঝো থ, নিকতো চ সঠো’নুজু;

সূচকো পিসুণো কণ্ণে,

জপো ধুত্তো তু ৱঞ্চকো.

৭৩৮. অনিসম্ম হি যো কিচ্চং, পুৰিসো ৱধবন্ধনাদি মাচৰতি;

অৱিনিচ্ছিতকাৰিত্তা, সোখলু চপলোতি ৱিঞ্ঞেয্যো.

৭৩৯. খুদ্দো কদৰিযো থদ্ধ, মচ্ছৰী কপণো প্যথ;

অকিঞ্চনো দলিদ্দো চ, দীনো নিদ্ধন দুগ্গতা.

৭৪০. অসম্ভাৱিতসম্পত্তং, কাকতালিয মুচ্চতে;

অথ যাচনকো অত্থী, যাচকো চ ৱনিব্বকো.

৭৪১. অণ্ডজা পক্খিসপ্পাদী, নৰাদী তু জলাবুজা;

সেদজা কিমিডংসাদী, দেৱাদী ত্ৱো’ পপাতিকা.

৭৪২. জণ্ণুতগ্ঘো জণ্ণুমত্তো, কপ্পো তু কিঞ্চিদূনকে;

অন্তগ্গতং ভু পৰিযা, পন্ন মন্তোগধো’গধা.

৭৪৩. ৰাধিতো সাধিতো চাথ, নিপ্পক্কং কুথিতং ভৱে;

আপন্নো ত্ৱা’পদপ্পত্তো, ৱিৱসো ত্ৱৱসো ভৱে.

৭৪৪. নুণ্ণো নুত্তা’ত্ত, খিত্তা চে’, ৰিতা ৱিদ্ধা থ কম্পিতো;

ধূতো আধূত চলিতা, নিসিতং তু চ তেজিতং.

৭৪৫. পত্তব্বং গম্ম মাপজ্জং [আসজ্জং (ক.)], পক্কং পৰিণতং সমা;

ৱেঠিতং তু ৱলযিতং, ৰুদ্ধং সংৱুত মাৱুতং.

৭৪৬. পৰিক্খিত্তঞ্চ নিৱুতং, ৱিসটং ৱিত্থতং ততং;

লিত্তো তু দিদ্ধো গূড়্হো তু,

গুত্তো পুট্ঠো তু পোসিতো.

৭৪৭. লজ্জিতো হীড়িতো চাথ, সনিতং ধনিতং প্যথ;

সন্দানিতো সিতো বদ্ধো,

কীলিতো সংযতো ভৱে.

৭৪৮. সিদ্ধে নিপ্ফন্ন নিব্বত্তা, দাৰিতে ভিন্ন ভেদিতা;

ছন্নো তু ছাদিতে চাথ, ৱিদ্ধে ছিদ্দিত ৱেধিতা.

৭৪৯. আহটো আভতা’নীতা,

দন্তো তু দমিতো সিযা;

সন্তো তু সমিতো চেৱ,

পুণ্ণো তু পূৰিতো ভৱে.

৭৫০. অপচাযিতো মহিতো, পূজিতা’ৰহিতো’চ্চিতো;

মানিতো চা’পচিতো চ, তচ্ছিতং তুতনূকতে.

৭৫১. সন্তত্তো ধূপিতো চোপ,

চৰিতো তু উপাসিতো;

ভট্ঠং তু গলিতং পন্নং, চুতঞ্চ ধংসিতং ভৱে.

৭৫২. পীতো পমুদিতো হট্ঠো,

মত্তো তুট্ঠো থ কন্তিতো;

সঞ্ছিন্নো লূন দাতা থ,

পসত্থো ৱণ্ণিতো থুতো.

৭৫৩. তিন্তো’ল্ল’দ্দ কিলিন্নো’ন্না, মগ্গিতং পৰিযেসিতং;

অন্ৱেসিতং গৱেসিতং, লদ্ধং তু পত্ত মুচ্চতে.

৭৫৪. ৰক্খিতং গোপিতং গুত্তং, তাতং গোপাযিতা’ৱিতা;

পালিতং অথ ওস্সট্ঠং, চত্তং হীনং সমুজ্ঝিতং.

৭৫৫. ভাসিতং লপিতং ৱুত্তা, ভিহিতা’খ্যাত জপ্পিতা;