(৭) ২. সতিপট্ঠানৱগ্গো
১. সিক্খাদুব্বল্যসুত্তং
৬৩. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, সিক্খাদুব্বল্যানি. কতমানি পঞ্চ? পাণাতিপাতো, অদিন্নাদানং, কামেসুমিচ্ছাচাৰো, মুসাৱাদো, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ সিক্খাদুব্বল্যানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং সিক্খাদুব্বল্যানং পহানায চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং সিক্খাদুব্বল্যানং পহানায ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. পঠমং.
২. নীৱৰণসুত্তং
৬৪. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, নীৱৰণানি. কতমানি পঞ্চ? কামচ্ছন্দনীৱৰণং, ব্যাপাদনীৱৰণং, থিনমিদ্ধনীৱৰণং, উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চনীৱৰণং, ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণং – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ নীৱৰণানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং নীৱৰণানং পহানায চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং নীৱৰণানং পহানায ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. দুতিযং.
৩. কামগুণসুত্তং
৬৫. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, কামগুণা. কতমে পঞ্চ? চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা, সোতৱিঞ্ঞেয্যা সদ্দা…পে… ঘানৱিঞ্ঞেয্যা গন্ধা… জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যা ৰসা… কাযৱিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ কামগুণা.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং কামগুণানং পহানায…পে… ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. ততিযং.
৪. উপাদানক্খন্ধসুত্তং
৬৬. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, উপাদানক্খন্ধা. কতমে পঞ্চ? ৰূপুপাদানক্খন্ধো, ৱেদনুপাদানক্খন্ধো, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো, সঙ্খাৰুপাদানক্খন্ধো, ৱিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো – ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চুপাদানক্খন্ধা.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং উপাদানক্খন্ধানং পহানায…পে… ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. চতুত্থং.
৫. ওৰম্ভাগিযসুত্তং
৬৭. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, ওৰম্ভাগিযানি সংযোজনানি. কতমানি পঞ্চ? সক্কাযদিট্ঠি, ৱিচিকিচ্ছা, সীলব্বতপৰামাসো, কামচ্ছন্দো, ব্যাপাদো – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চোৰম্ভাগিযানি সংযোজনানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পহানায…পে… ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. পঞ্চমং.
৬. গতিসুত্তং
৬৮. ‘‘পঞ্চিমা, ভিক্খৱে, গতিযো. কতমা পঞ্চ? নিৰযো, তিৰচ্ছানযোনি, পেত্তিৱিসযো, মনুস্সা, দেৱা – ইমা খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ গতিযো.
‘‘ইমাসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং গতীনং পহানায…পে… ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. ছট্ঠং.
৭. মচ্ছৰিযসুত্তং
৬৯. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, মচ্ছৰিযানি. কতমানি পঞ্চ? আৱাসমচ্ছৰিযং, কুলমচ্ছৰিযং, লাভমচ্ছৰিযং, ৱণ্ণমচ্ছৰিযং, ধম্মমচ্ছৰিযং – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ মচ্ছৰিযানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং মচ্ছৰিযানং পহানায…পে… ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. সত্তমং.
৮. উদ্ধম্ভাগিযসুত্তং
৭০. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, উদ্ধম্ভাগিযানি সংযোজনানি. কতমানি পঞ্চ? ৰূপৰাগো, অৰূপৰাগো, মানো, উদ্ধচ্চং, অৱিজ্জা – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চুদ্ধম্ভাগিযানি সংযোজনানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং উদ্ধম্ভাগিযানং সংযোজনানং পহানায…পে… ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. অট্ঠমং.
৯. চেতোখিলসুত্তং
৭১. [অ. নি. ৫.২০৫; দী. নি. ৩.৩১৯; ম. নি. ১.১৮৫] ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, চেতোখিলা [চেতোখীলা (ক.)]. কতমে পঞ্চ? ইধ ভিক্খৱে, ভিক্খু সত্থৰি কঙ্খতি ৱিচিকিচ্ছতি নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি. যো সো, ভিক্খৱে, ভিক্খু সত্থৰি কঙ্খতি ৱিচিকিচ্ছতি নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঠমো চেতোখিলো.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু ধম্মে কঙ্খতি…পে… সঙ্ঘে কঙ্খতি… সিক্খায কঙ্খতি… সব্ৰহ্মচাৰীসু কুপিতো হোতি অনত্তমনো আহতচিত্তো খিলজাতো. যো সো, ভিক্খৱে, ভিক্খু সব্ৰহ্মচাৰীসু কুপিতো হোতি অনত্তমনো আহতচিত্তো খিলজাতো, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঞ্চমো চেতোখিলো.
‘‘ইমেসং, খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং চেতোখিলানং পহানায…পে… ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. নৱমং.
১০. চেতসোৱিনিবন্ধসুত্তং
৭২. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, চেতসোৱিনিবন্ধা [চেতোৱিনিবদ্ধা (সাৰত্থদীপনীটীকা) অ. নি. ৫.২০৬; দী. নি. ৩.৩২০]. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কামেসু অৱীতৰাগো হোতি অৱিগতচ্ছন্দো অৱিগতপেমো অৱিগতপিপাসো অৱিগতপৰিড়াহো অৱিগততণ্হো. যো সো, ভিক্খৱে, ভিক্খু কামেসু অৱীতৰাগো হোতি অৱিগতচ্ছন্দো অৱিগতপেমো অৱিগতপিপাসো অৱিগতপৰিড়াহো অৱিগততণ্হো, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঠমো চেতসোৱিনিবন্ধো.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে অৱীতৰাগো হোতি…পে… ৰূপে অৱীতৰাগো হোতি… যাৱদত্থং উদৰাৱদেহকং ভুঞ্জিত্ৱা সেয্যসুখং পস্সসুখং মিদ্ধসুখং অনুযুত্তো ৱিহৰতি … অঞ্ঞতৰং দেৱনিকাযং পণিধায ব্ৰহ্মচৰিযং চৰতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৱা ৱতেন ৱা তপেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা দেৱো ৱা ভৱিস্সামি দেৱঞ্ঞতৰো ৱা’তি. যো সো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অঞ্ঞতৰং দেৱনিকাযং পণিধায ব্ৰহ্মচৰিযং চৰতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৱা ৱতেন ৱা তপেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা দেৱো ৱা ভৱিস্সামি দেৱঞ্ঞতৰো ৱা’তি, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঞ্চমো চেতসোৱিনিবন্ধো. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ চেতসোৱিনিবন্ধা.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং চেতসোৱিনিবন্ধানং পহানায চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং চেতসোৱিনিবন্ধানং পহানায ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱেতব্বা’’তি. দসমং.
সতিপট্ঠানৱগ্গো দুতিযো.