১. পঠমউগ্গসুত্তং
২১. একং সমযং ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি ‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি [অব্ভুতধম্মেহি (স্যা. ক.)] সমন্নাগতং উগ্গং গহপতিং ৱেসালিকং ধাৰেথা’’তি. ইদমৱোচ ভগৱা. ইদং ৱত্ৱান সুগতো উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পাৱিসি.
অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন উগ্গস্স গহপতিনো ৱেসালিকস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো উগ্গো গহপতি ৱেসালিকো যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং ভিক্খুং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো উগ্গং গহপতিং ৱেসালিকং সো ভিক্খু এতদৱোচ –
‘‘অট্ঠহি খো ত্ৱং, গহপতি, অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভগৱতা ব্যাকতো. কতমে তে, গহপতি, অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যেহি ত্ৱং সমন্নাগতো ভগৱতা ব্যাকতো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ভন্তে, জানামি – কতমেহি অট্ঠহি অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভগৱতা ব্যাকতোতি. অপি চ, ভন্তে, যে মে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা সংৱিজ্জন্তি, তং সুণোহি, সাধুকং মনসি কৰোহি; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, গহপতী’’তি খো সো ভিক্খু উগ্গস্স গহপতিনো ৱেসালিকস্স পচ্চস্সোসি. উগ্গো গহপতি ৱেসালিকো এতদৱোচ – ‘‘যদাহং, ভন্তে, ভগৱন্তং পঠমং দূৰতোৱ অদ্দসং; সহ দস্সনেনেৱ মে, ভন্তে, ভগৱতো চিত্তং পসীদি. অযং খো মে, ভন্তে, পঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো সংৱিজ্জতি’’.
‘‘সো খো অহং, ভন্তে, পসন্নচিত্তো ভগৱন্তং পযিৰুপাসিং. তস্স মে ভগৱা অনুপুব্বিং কথং কথেসি, সেয্যথিদং – দানকথং সীলকথং সগ্গকথং; কামানং আদীনৱং ওকাৰং সংকিলেসং, নেক্খম্মে আনিসংসং পকাসেসি. যদা মং ভগৱা অঞ্ঞাসি কল্লচিত্তং মুদুচিত্তং ৱিনীৱৰণচিত্তং উদগ্গচিত্তং পসন্নচিত্তং, অথ যা বুদ্ধানং সামুক্কংসিকা ধম্মদেসনা তং পকাসেসি – দুক্খং, সমুদযং, নিৰোধং, মগ্গং. সেয্যথাপি নাম সুদ্ধং ৱত্থং অপগতকাড়কং সম্মদেৱ ৰজনং পটিগ্গণ্হেয্য; এৱমেৱং খো মে তস্মিংযেৱ আসনে ৱিৰজং ৱীতমলং ধম্মচক্খুং উদপাদি – ‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং, সব্বং তং নিৰোধধম্ম’ন্তি. সো খো অহং, ভন্তে, দিট্ঠধম্মো পত্তধম্মো ৱিদিতধম্মো পৰিযোগাড়্হধম্মো তিণ্ণৱিচিকিচ্ছো ৱিগতকথংকথো ৱেসাৰজ্জপ্পত্তো অপৰপ্পচ্চযো সত্থুসাসনে তত্থেৱ বুদ্ধঞ্চ ধম্মঞ্চ সঙ্ঘঞ্চ সৰণং অগমাসিং, ব্ৰহ্মচৰিযপঞ্চমানি চ সিক্খাপদানি সমাদিযিং. অযং খো মে, ভন্তে, দুতিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো সংৱিজ্জতি.
‘‘তস্স ময্হং, ভন্তে, চতস্সো কোমাৰিযো পজাপতিযো অহেসুং. অথ খ্ৱাহং, ভন্তে, যেন তা পজাপতিযো তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা তা পজাপতিযো এতদৱচং – ‘মযা খো, ভগিনিযো, ব্ৰহ্মচৰিযপঞ্চমানি সিক্খাপদানি সমাদিন্নানি [সমাদিণ্ণানি (সী. ক.)]. যা ইচ্ছতি সা ইধেৱ ভোগে চ ভুঞ্জতু পুঞ্ঞানি চ কৰোতু, সকানি ৱা ঞাতিকুলানি গচ্ছতু. হোতি ৱা পন পুৰিসাধিপ্পাযো, কস্স ৱো দম্মী’তি? এৱং ৱুত্তে সা, ভন্তে, জেট্ঠা পজাপতি মং এতদৱোচ – ‘ইত্থন্নামস্স মং, অয্যপুত্ত, পুৰিসস্স দেহী’তি. অথ খো অহং, ভন্তে, তং পুৰিসং পক্কোসাপেত্ৱা ৱামেন হত্থেন পজাপতিং গহেত্ৱা দক্খিণেন হত্থেন ভিঙ্গাৰং গহেত্ৱা তস্স পুৰিসস্স ওণোজেসিং. কোমাৰিং খো পনাহং, ভন্তে, দাৰং পৰিচ্চজন্তো নাভিজানামি চিত্তস্স অঞ্ঞথত্তং. অযং খো মে, ভন্তে, ততিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো সংৱিজ্জতি.
‘‘সংৱিজ্জন্তি খো পন মে, ভন্তে, কুলে ভোগা. তে চ খো অপ্পটিৱিভত্তা সীলৱন্তেহি কল্যাণধম্মেহি. অযং খো মে, ভন্তে, চতুত্থো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো সংৱিজ্জতি.
‘‘যং খো পনাহং, ভন্তে, ভিক্খুং পযিৰুপাসামি; সক্কচ্চংযেৱ পযিৰুপাসামি, নো অসক্কচ্চং. অযং খো মে, ভন্তে, পঞ্চমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো সংৱিজ্জতি.
‘‘সো চে, ভন্তে, মে আযস্মা ধম্মং দেসেতি; সক্কচ্চংযেৱ সুণোমি, নো অসক্কচ্চং. নো চে মে সো আযস্মা ধম্মং দেসেতি, অহমস্স ধম্মং দেসেমি. অযং খো মে, ভন্তে ছট্ঠো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো সংৱিজ্জতি.
‘‘অনচ্ছৰিযং খো পন মং, ভন্তে, দেৱতা উপসঙ্কমিত্ৱা আৰোচেন্তি – ‘স্ৱাক্খাতো, গহপতি, ভগৱতা ধম্মো’তি. এৱং ৱুত্তে অহং, ভন্তে, তা দেৱতা এৱং ৱদামি – ‘ৱদেয্যাথ ৱা এৱং খো তুম্হে দেৱতা নো ৱা ৱদেয্যাথ, অথ খো স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো’তি. ন খো পনাহং, ভন্তে, অভিজানামি ততোনিদানং চিত্তস্স উন্নতিং [উণ্ণতিং (ক.) ধ. স. ১১২১; ৱিভ. ৮৪৩, ৮৪৫ পস্সিতব্বং] – ‘মং ৱা দেৱতা উপসঙ্কমন্তি, অহং ৱা দেৱতাহি সদ্ধিং সল্লপামী’তি. অযং খো মে, ভন্তে, সত্তমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো সংৱিজ্জতি.
‘‘যানিমানি, ভন্তে, ভগৱতা দেসিতানি পঞ্চোৰম্ভাগিযানি সংযোজনানি, নাহং তেসং কিঞ্চি অত্তনি অপ্পহীনং সমনুপস্সামি. অযং খো মে, ভন্তে, অট্ঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো সংৱিজ্জতি. ইমে খো মে, ভন্তে, অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা সংৱিজ্জন্তি. ন চ খো অহং জানামি – কতমেহি চাহং [কতমেহিপহং (সী.), কতমেহিপাহং (পী. ক.)] অট্ঠহি অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভগৱতা ব্যাকতো’’তি.
অথ খো সো ভিক্খু উগ্গস্স গহপতিনো ৱেসালিকস্স নিৱেসনে পিণ্ডপাতং গহেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ খো সো ভিক্খু পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু যাৱতকো অহোসি উগ্গেন গহপতিনা ৱেসালিকেন সদ্ধিং কথাসল্লাপো, তং সব্বং ভগৱতো আৰোচেসি.
‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! যথা তং উগ্গো গহপতি ৱেসালিকো সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্য, ইমেহেৱ খো, ভিক্খু, অট্ঠহি অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উগ্গো গহপতি ৱেসালিকো মযা ব্যাকতো. ইমেহি চ পন, ভিক্খু, অট্ঠহি অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতং উগ্গং গহপতিং ৱেসালিকং ধাৰেহী’’তি. পঠমং.