১০. আনিসংসৱগ্গো

১. পাতুভাৱসুত্তং

৯৬. ‘‘ছন্নং, ভিক্খৱে, পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং. কতমেসং ছন্নং? তথাগতস্স অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, তথাগতপ্পৱেদিতস্স ধম্মৱিনযস্স দেসেতা পুগ্গলো দুল্লভো লোকস্মিং, অৰিযাযতনে পচ্চাজাতি দুল্লভা [পচ্চাজাতো দুল্লভো (স্যা.)] লোকস্মিং, ইন্দ্ৰিযানং অৱেকল্লতা দুল্লভা লোকস্মিং, অজড়তা অনেড়মূগতা দুল্লভা লোকস্মিং, কুসলে ধম্মে ছন্দো [কুসলধম্মচ্ছন্দো (সী. স্যা. পী.)] দুল্লভো লোকস্মিং. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, ছন্নং পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মি’’ন্তি. পঠমং.

২. আনিসংসসুত্তং

৯৭. ‘‘ছযিমে, ভিক্খৱে, আনিসংসা সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায. কতমে ছ? সদ্ধম্মনিযতো হোতি, অপৰিহানধম্মো হোতি, পৰিযন্তকতস্স দুক্খং হোতি [দুক্খং ন হোতি (স্যা. পী. ক.)], অসাধাৰণেন ঞাণেন সমন্নাগতো হোতি, হেতু চস্স সুদিট্ঠো, হেতুসমুপ্পন্না চ ধম্মা. ইমে খো, ভিক্খৱে, ছ আনিসংসা সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযাযা’’তি. দুতিযং.

৩. অনিচ্চসুত্তং

৯৮. ‘‘‘সো ৱত, ভিক্খৱে, ভিক্খু কঞ্চি সঙ্খাৰং নিচ্চতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৱিস্সতী’তি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি. ‘অনুলোমিকায খন্তিযা অসমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতী’তি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি. ‘সম্মত্তনিযামং অনোক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৱা সকদাগামিফলং ৱা অনাগামিফলং ৱা অৰহত্তং [অৰহত্তফলং (ক.) পটি. ম. ৩.৩৬] ৱা সচ্ছিকৰিস্সতী’তি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি.

‘‘‘সো ৱত, ভিক্খৱে, ভিক্খু সব্বসঙ্খাৰে [সব্বসঙ্খাৰং (সী. পী.)] অনিচ্চতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৱিস্সতী’তি ঠানমেতং ৱিজ্জতি. ‘অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতী’তি ঠানমেতং ৱিজ্জতি. ‘সম্মত্তনিযামং ওক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৱা সকদাগামিফলং ৱা অনাগামিফলং ৱা অৰহত্তং ৱা সচ্ছিকৰিস্সতী’তি ঠানমেতং ৱিজ্জতী’’তি. ততিযং.

৪. দুক্খসুত্তং

৯৯. ‘‘সো ৱত, ভিক্খৱে, ভিক্খু কঞ্চি সঙ্খাৰং সুখতো সমনুপস্সন্তো…পে… সব্বসঙ্খাৰে দুক্খতো সমনুপস্সন্তো…পে… ঠানমেতং ৱিজ্জতি’’. চতুত্থং.

৫. অনত্তসুত্তং

১০০. ‘‘সো ৱত, ভিক্খৱে, ভিক্খু কঞ্চি ধম্মং অত্ততো সমনুপস্সন্তো…পে… সব্বধম্মে [সব্বধম্মং (সী. পী.), কিঞ্চিধম্মং (ক.) পটি. ম. ৩.৩৬] অনত্ততো সমনুপস্সন্তো…পে… ঠানমেতং ৱিজ্জতি’’. পঞ্চমং.

৬. নিব্বানসুত্তং

১০১. ‘‘‘সো ৱত, ভিক্খৱে, ভিক্খু নিব্বানং দুক্খতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৱিস্সতী’তি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি. ‘অনুলোমিকায খন্তিযা অসমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতী’তি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি. ‘সম্মত্তনিযামং অনোক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৱা সকদাগামিফলং ৱা অনাগামিফলং ৱা অৰহত্তং ৱা সচ্ছিকৰিস্সতী’তি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি.

‘‘‘সো ৱত, ভিক্খৱে, ভিক্খু নিব্বানং সুখতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৱিস্সতী’তি ঠানমেতং ৱিজ্জতি. ‘অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতী’তি ঠানমেতং ৱিজ্জতি. ‘সম্মত্তনিযামং ওক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৱা সকদাগামিফলং ৱা অনাগামিফলং ৱা অৰহত্তং ৱা সচ্ছিকৰিস্সতী’তি ঠানমেতং ৱিজ্জতী’’তি. ছট্ঠং.

৭. অনৱত্থিতসুত্তং

১০২. ‘‘ছ, ভিক্খৱে, আনিসংসে সম্পস্সমানেন অলমেৱ ভিক্খুনা সব্বসঙ্খাৰেসু অনোধিং কৰিত্ৱা অনিচ্চসঞ্ঞং উপট্ঠাপেতুং. কতমে ছ? ‘সব্বসঙ্খাৰা চ মে অনৱত্থিতা [অনৱট্ঠিততো (সী. স্যা. পী.)] খাযিস্সন্তি, সব্বলোকে চ মে মনো নাভিৰমিস্সতি [ন ৰমিস্সতি (ক.)], সব্বলোকা চ মে মনো ৱুট্ঠহিস্সতি, নিব্বানপোণঞ্চ মে মানসং ভৱিস্সতি, সংযোজনা চ মে পহানং গচ্ছিস্সন্তি [গচ্ছন্তি (স্যা. পী. ক.)], পৰমেন চ সামঞ্ঞেন সমন্নাগতো ভৱিস্সামী’তি. ইমে খো, ভিক্খৱে, ছ আনিসংসে সম্পস্সমানেন অলমেৱ ভিক্খুনা সব্বসঙ্খাৰেসু অনোধিং কৰিত্ৱা অনিচ্চসঞ্ঞং উপট্ঠাপেতু’’ন্তি. সত্তমং.

৮. উক্খিত্তাসিকসুত্তং

১০৩. ‘‘ছ, ভিক্খৱে, আনিসংসে সম্পস্সমানেন অলমেৱ ভিক্খুনা সব্বসঙ্খাৰেসু অনোধিং কৰিত্ৱা দুক্খসঞ্ঞং উপট্ঠাপেতুং. কতমে ছ? ‘সব্বসঙ্খাৰেসু চ মে নিব্বিদসঞ্ঞা পচ্চুপট্ঠিতা ভৱিস্সতি, সেয্যথাপি উক্খিত্তাসিকে ৱধকে. সব্বলোকা চ মে মনো ৱুট্ঠহিস্সতি, নিব্বানে চ সন্তদস্সাৱী ভৱিস্সামি, অনুসযা চ মে সমুগ্ঘাতং গচ্ছিস্সন্তি [গচ্ছন্তি (পী. ক.)], কিচ্চকাৰী চ ভৱিস্সামি, সত্থা চ মে পৰিচিণ্ণো ভৱিস্সতি মেত্তাৱতাযা’তি. ইমে খো, ভিক্খৱে, ছ আনিসংসে সম্পস্সমানেন অলমেৱ ভিক্খুনা সব্বসঙ্খাৰেসু অনোধিং কৰিত্ৱা দুক্খসঞ্ঞং উপট্ঠাপেতু’’ন্তি. অট্ঠমং.

৯. অতম্মযসুত্তং

১০৪. ‘‘ছ, ভিক্খৱে, আনিসংসে সম্পস্সমানেন অলমেৱ ভিক্খুনা সব্বধম্মেসু অনোধিং কৰিত্ৱা অনত্তসঞ্ঞং উপট্ঠাপেতুং. কতমে ছ? সব্বলোকে চ অতম্মযো ভৱিস্সামি, অহঙ্কাৰা চ মে উপৰুজ্ঝিস্সন্তি, মমঙ্কাৰা চ মে উপৰুজ্ঝিস্সন্তি, অসাধাৰণেন চ ঞাণেন সমন্নাগতো ভৱিস্সামি, হেতু চ মে সুদিট্ঠো ভৱিস্সতি, হেতুসমুপ্পন্না চ ধম্মা. ইমে খো, ভিক্খৱে, ছ আনিসংসে সম্পস্সমানেন অলমেৱ ভিক্খুনা সব্বধম্মেসু অনোধিং কৰিত্ৱা অনত্তসঞ্ঞং উপট্ঠাপেতু’’ন্তি. নৱমং.

১০. ভৱসুত্তং

১০৫. ‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, ভৱা পহাতব্বা, তীসু সিক্খাসু সিক্খিতব্বং. কতমে তযো ভৱা পহাতব্বা? কামভৱো, ৰূপভৱো, অৰূপভৱো – ইমে তযো ভৱা পহাতব্বা. কতমাসু তীসু সিক্খাসু সিক্খিতব্বং? অধিসীলসিক্খায, অধিচিত্তসিক্খায, অধিপঞ্ঞাসিক্খায – ইমাসু তীসু সিক্খাসু সিক্খিতব্বং. যতো খো, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ইমে তযো ভৱা পহীনা হোন্তি, ইমাসু চ তীসু সিক্খাসু সিক্খিতসিক্খো হোতি – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ভিক্খু অচ্ছেচ্ছি তণ্হং, ৱিৱত্তযি সংযোজনং, সম্মা মানাভিসমযা অন্তমকাসি দুক্খস্সা’’তি. দসমং.

১১. তণ্হাসুত্তং

১০৬. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, তণ্হা পহাতব্বা, তযো চ মানা. কতমা তিস্সো তণ্হা পহাতব্বা? কামতণ্হা, ভৱতণ্হা, ৱিভৱতণ্হা – ইমা তিস্সো তণ্হা পহাতব্বা. কতমে তযো মানা পহাতব্বা? মানো, ওমানো, অতিমানো – ইমে তযো মানা পহাতব্বা. যতো খো, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ইমা তিস্সো তণ্হা পহীনা হোন্তি, ইমে চ তযো মানা; অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ভিক্খু অচ্ছেচ্ছি তণ্হং, ৱিৱত্তযি সংযোজনং, সম্মা মানাভিসমযা অন্তমকাসি দুক্খস্সা’’তি. একাদসমং.

আনিসংসৱগ্গো দসমো. [পঞ্চমো (স্যা. ক.)]