২. মিগসালাসুত্তং
৪৪. অথ খো আযস্মা আনন্দো পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন মিগসালায উপাসিকায নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো মিগসালা [মিগসাণা (ক.) অ. নি. ১০.৭৫] উপাসিকা যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্না খো মিগসালা উপাসিকা আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ –
‘‘কথং কথং নামাযং, ভন্তে আনন্দ, ভগৱতা ধম্মো দেসিতো অঞ্ঞেয্যো, যত্ৰ হি নাম ব্ৰহ্মচাৰী চ অব্ৰহ্মচাৰী চ উভো সমসমগতিকা ভৱিস্সন্তি অভিসম্পৰাযং? পিতা মে, ভন্তে, পুৰাণো ব্ৰহ্মচাৰী অহোসি আৰাচাৰী ৱিৰতো মেথুনা গামধম্মা. সো কালঙ্কতো ভগৱতা ব্যাকতো সকদাগামিসত্তো [সকদাগামিপত্তো (ক. স্যা. পী.)] তুসিতং কাযং উপপন্নোতি. পেত্তেয্যোপি [পেত্তয্যো পিযো (সী. পী. ক.), পিতু পিযো (স্যা. কং.)] মে, ভন্তে, ইসিদত্তো অব্ৰহ্মচাৰী অহোসি সদাৰসন্তুট্ঠো. সোপি কালঙ্কতো ভগৱতা ব্যাকতো সকদাগামিপত্তো তুসিতং কাযং উপপন্নোতি. কথং কথং নামাযং, ভন্তে আনন্দ, ভগৱতা ধম্মো দেসিতো অঞ্ঞেয্যো, যত্ৰ হি নাম ব্ৰহ্মচাৰী চ অব্ৰহ্মচাৰী চ উভো সমসমগতিকা ভৱিস্সন্তি অভিসম্পৰায’’ন্তি? ‘‘এৱং খো পনেতং, ভগিনি, ভগৱতা ব্যাকত’’ন্তি.
অথ খো আযস্মা আনন্দো মিগসালায উপাসিকায নিৱেসনে পিণ্ডপাতং গহেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ খো আযস্মা আনন্দো পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ –
‘‘ইধাহং, ভন্তে, পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন মিগসালায উপাসিকায নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদিং. অথ খো, ভন্তে, মিগসালা উপাসিকা যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্না খো, ভন্তে, মিগসালা উপাসিকা মং এতদৱোচ – ‘কথং কথং নামাযং, ভন্তে আনন্দ, ভগৱতা ধম্মো দেসিতো অঞ্ঞেয্যো, যত্ৰ হি নাম ব্ৰহ্মচাৰী চ অব্ৰহ্মচাৰী চ উভো সমসমগতিকা ভৱিস্সন্তি অভিসম্পৰাযং. পিতা মে, ভন্তে, পুৰাণো ব্ৰহ্মচাৰী অহোসি আৰাচাৰী ৱিৰতো মেথুনা গামধম্মা. সো কালঙ্কতো ভগৱতা ব্যাকতো সকদাগামিপত্তো তুসিতং কাযং উপপন্নোতি. পেত্তেয্যোপি মে, ভন্তে, ইসিদত্তো অব্ৰহ্মচাৰী অহোসি সদাৰসন্তুট্ঠো. সোপি কালঙ্কতো ভগৱতা ব্যাকতো সকদাগামিপত্তো তুসিতং কাযং উপপন্নোতি. কথং কথং নামাযং, ভন্তে আনন্দ, ভগৱতা ধম্মো দেসিতো অঞ্ঞেয্যো, যত্ৰ হি নাম ব্ৰহ্মচাৰী চ অব্ৰহ্মচাৰী চ উভো সমসমগতিকা ভৱিস্সন্তি অভিসম্পৰায’ন্তি? এৱং ৱুত্তে অহং, ভন্তে, মিগসালং উপাসিকং এতদৱোচং – ‘এৱং খো পনেতং, ভগিনি, ভগৱতা ব্যাকত’’’ন্তি.
‘‘কা চানন্দ, মিগসালা উপাসিকা বালা অব্যত্তা অম্মকা অম্মকসঞ্ঞা [অম্বকা অম্বকপঞ্ঞা (সী. পী.), অম্বকা অম্বকসঞ্ঞা (স্যা. কং.) অ. নি. ১০.৭৫ পস্সিতব্বং], কে চ পুৰিসপুগ্গলপৰোপৰিযঞাণে? ছযিমে, আনন্দ, পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং.
‘‘কতমে ছ? ইধানন্দ, একচ্চো পুগ্গলো সোৰতো হোতি সুখসংৱাসো, অভিনন্দন্তি সব্ৰহ্মচাৰী একত্তৱাসেন. তস্স সৱনেনপি অকতং হোতি, বাহুসচ্চেনপি অকতং হোতি, দিট্ঠিযাপি অপ্পটিৱিদ্ধং হোতি, সামাযিকম্পি ৱিমুত্তিং ন লভতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা হানায পৰেতি নো ৱিসেসায, হানগামীযেৱ হোতি নো ৱিসেসগামী.
‘‘ইধ পনানন্দ, একচ্চো পুগ্গলো সোৰতো হোতি সুখসংৱাসো, অভিনন্দন্তি সব্ৰহ্মচাৰী একত্তৱাসেন. তস্স সৱনেনপি কতং হোতি, বাহুসচ্চেনপি কতং হোতি, দিট্ঠিযাপি পটিৱিদ্ধং হোতি, সামাযিকম্পি ৱিমুত্তিং লভতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ৱিসেসায পৰেতি নো হানায, ৱিসেসগামীযেৱ হোতি নো হানগামী.
‘‘তত্ৰানন্দ, পমাণিকা পমিণন্তি – ‘ইমস্সপি তেৱ ধম্মা অপৰস্সপি তেৱ ধম্মা, কস্মা তেসং একো হীনো একো পণীতো’তি! তঞ্হি তেসং, আনন্দ, হোতি দীঘৰত্তং অহিতায দুক্খায.
‘‘তত্ৰানন্দ, য্ৱাযং পুগ্গলো সোৰতো হোতি সুখসংৱাসো, অভিনন্দন্তি সব্ৰহ্মচাৰী একত্তৱাসেন, তস্স সৱনেনপি কতং হোতি, বাহুসচ্চেনপি কতং হোতি, দিট্ঠিযাপি পটিৱিদ্ধং হোতি, সামাযিকম্পি ৱিমুত্তিং লভতি. অযং, আনন্দ, পুগ্গলো অমুনা পুৰিমেন পুগ্গলেন অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চ. তং কিস্স হেতু? ইমং হানন্দ, পুগ্গলং ধম্মসোতো নিব্বহতি, তদন্তৰং কো জানেয্য অঞ্ঞত্ৰ তথাগতেন! তস্মাতিহানন্দ, মা পুগ্গলেসু পমাণিকা অহুৱত্থ; মা পুগ্গলেসু পমাণং গণ্হিত্থ. খঞ্ঞতি হানন্দ, পুগ্গলেসু পমাণং গণ্হন্তো. অহং ৱা, আনন্দ, পুগ্গলেসু পমাণং গণ্হেয্যং, যো ৱা পনস্স মাদিসো.
‘‘ইধ পনানন্দ, একচ্চস্স পুগ্গলস্স কোধমানো অধিগতো [অৱিগতো (ক.)] হোতি, সমযেন সমযঞ্চস্স লোভধম্মা উপ্পজ্জন্তি. তস্স সৱনেনপি অকতং হোতি, বাহুসচ্চেনপি অকতং হোতি, দিট্ঠিযাপি অপ্পটিৱিদ্ধং হোতি, সামাযিকম্পি ৱিমুত্তিং ন লভতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা হানায পৰেতি নো ৱিসেসায, হানগামীযেৱ হোতি নো ৱিসেসগামী.
‘‘ইধ পনানন্দ, একচ্চস্স পুগ্গলস্স কোধমানো অধিগতো হোতি, সমযেন সমযঞ্চস্স লোভধম্মা উপ্পজ্জন্তি. তস্স সৱনেনপি কতং হোতি…পে… নো হানগামী.
‘‘তত্ৰানন্দ, পমাণিকা পমিণন্তি…পে… যো ৱা পনস্স মাদিসো.
‘‘ইধ, পনানন্দ, একচ্চস্স পুগ্গলস্স কোধমানো অধিগতো হোতি, সমযেন সমযঞ্চস্স ৱচীসঙ্খাৰা উপ্পজ্জন্তি. তস্স সৱনেনপি অকতং হোতি…পে… সামাযিকম্পি ৱিমুত্তিং ন লভতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা হানায পৰেতি নো ৱিসেসায, হানগামীযেৱ হোতি নো ৱিসেসগামী.
‘‘ইধ পনানন্দ, একচ্চস্স পুগ্গলস্স কোধমানো অধিগতো হোতি, সমযেন সমযঞ্চস্স ৱচীসঙ্খাৰা উপ্পজ্জন্তি. তস্স সৱনেনপি কতং হোতি, বাহুসচ্চেনপি কতং হোতি, দিট্ঠিযাপি পটিৱিদ্ধং হোতি, সামাযিকম্পি ৱিমুত্তিং লভতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ৱিসেসায পৰেতি নো হানায, ৱিসেসগামীযেৱ হোতি নো হানগামী.
‘‘তত্ৰানন্দ, পমাণিকা পমিণন্তি – ‘ইমস্সপি তেৱ ধম্মা, অপৰস্সপি তেৱ ধম্মা. কস্মা তেসং একো হীনো, একো পণীতো’তি? তঞ্হি তেসং, আনন্দ, হোতি দীঘৰত্তং অহিতায দুক্খায.
‘‘তত্ৰানন্দ, যস্স পুগ্গলস্স কোধমানো অধিগতো হোতি, সমযেন সমযঞ্চস্স ৱচীসঙ্খাৰা উপ্পজ্জন্তি, তস্স সৱনেনপি কতং হোতি, বাহুসচ্চেনপি কতং হোতি, দিট্ঠিযাপি পটিৱিদ্ধং হোতি, সামাযিকম্পি ৱিমুত্তিং লভতি. অযং, আনন্দ, পুগ্গলো অমুনা পুৰিমেন পুগ্গলেন অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চ. তং কিস্স হেতু? ইমং হানন্দ, পুগ্গলং ধম্মসোতো নিব্বহতি. তদন্তৰং কো জানেয্য অঞ্ঞত্ৰ তথাগতেন! তস্মাতিহানন্দ, মা পুগ্গলেসু পমাণিকা অহুৱত্থ; মা পুগ্গলেসু পমাণং গণ্হিত্থ. খঞ্ঞতি হানন্দ, পুগ্গলেসু পমাণং গণ্হন্তো. অহং ৱা, আনন্দ, পুগ্গলেসু পমাণং গণ্হেয্যং, যো ৱা পনস্স মাদিসো.
‘‘কা চানন্দ, মিগসালা উপাসিকা বালা অব্যত্তা অম্মকা অম্মকসঞ্ঞা, কে চ পুৰিসপুগ্গলপৰোপৰিযঞাণে! ইমে খো, আনন্দ, ছ পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং.
‘‘যথাৰূপেন, আনন্দ, সীলেন পুৰাণো সমন্নাগতো অহোসি, তথাৰূপেন সীলেন ইসিদত্তো সমন্নাগতো অভৱিস্স. নযিধ পুৰাণো ইসিদত্তস্স গতিম্পি অঞ্ঞস্স. যথাৰূপায চ, আনন্দ, পঞ্ঞায ইসিদত্তো সমন্নাগতো অহোসি, তথাৰূপায পঞ্ঞায পুৰাণো সমন্নাগতো অভৱিস্স. নযিধ ইসিদত্তো পুৰাণস্স গতিম্পি অঞ্ঞস্স. ইতি খো, আনন্দ, ইমে পুগ্গলা উভো একঙ্গহীনা’’তি. দুতিযং.