৮. মচ্ছবন্ধসুত্তং
১৮. একং সমযং ভগৱা কোসলেসু চাৰিকং চৰতি মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং. অদ্দসা খো ভগৱা অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নো অঞ্ঞতৰস্মিং পদেসে মচ্ছিকং মচ্ছবন্ধং মচ্ছে ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৱিক্কিণমানং. দিস্ৱা মগ্গা ওক্কম্ম অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, অমুং মচ্ছিকং মচ্ছবন্ধং মচ্ছে ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৱিক্কিণমান’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা – ‘মচ্ছিকো মচ্ছবন্ধো মচ্ছে ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৱিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৱেন হত্থিযাযী ৱা অস্সযাযী ৱা ৰথযাযী ৱা যানযাযী ৱা ভোগভোগী ৱা মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসন্তো’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৱে, নেৱ দিট্ঠং ন সুতং – ‘মচ্ছিকো মচ্ছবন্ধো মচ্ছে ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৱিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৱেন হত্থিযাযী ৱা অস্সযাযী ৱা ৰথযাযী ৱা যানযাযী ৱা ভোগভোগী ৱা মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসন্তো’তি. তং কিস্স হেতু? তে হি সো, ভিক্খৱে, মচ্ছে ৱজ্ঝে ৱধাযুপনীতে [ৱধাযানীতে (স্যা. কং.), ৱধায নীতে (ক.)] পাপকেন মনসানুপেক্খতি, তস্মা সো নেৱ হত্থিযাযী হোতি ন অস্সযাযী ন ৰথযাযী ন যানযাযী ন ভোগভোগী, ন মহন্তং ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসতি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা – ‘গোঘাতকো গাৱো ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৱিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৱেন হত্থিযাযী ৱা অস্সযাযী ৱা ৰথযাযী ৱা যানযাযী ৱা ভোগভোগী ৱা মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসন্তো’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৱে, নেৱ দিট্ঠং ন সুতং – ‘গোঘাতকো গাৱো ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৱিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৱেন হত্থিযাযী ৱা অস্সযাযী ৱা ৰথযাযী ৱা যানযাযী ৱা ভোগভোগী ৱা মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসন্তো’তি. তং কিস্স হেতু? তে হি সো, ভিক্খৱে, গাৱো ৱজ্ঝে ৱধাযুপনীতে পাপকেন মনসানুপেক্খতি, তস্মা সো নেৱ হত্থিযাযী হোতি ন অস্সযাযী ন ৰথযাযী ন যানযাযী ন ভোগভোগী, ন মহন্তং ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসতি’’.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা – ‘ওৰব্ভিকো…পে… সূকৰিকো [সোকৰিকো (স্যা.)] …পে… সাকুণিকো…পে… মাগৱিকো মগে [মিগে (স্যা. কং.)] ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৱিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৱেন হত্থিযাযী ৱা অস্সযাযী ৱা ৰথযাযী ৱা যানযাযী ৱা ভোগভোগী ৱা মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসন্তো’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৱে, নেৱ দিট্ঠং ন সুতং – ‘মাগৱিকো মগে ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৱিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৱেন হত্থিযাযী ৱা অস্সযাযী ৱা ৰথযাযী ৱা যানযাযী ৱা ভোগভোগী ৱা মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসন্তো’তি. তং কিস্স হেতু? তে হি সো, ভিক্খৱে, মগে ৱজ্ঝে ৱধাযুপনীতে পাপকেন মনসানুপেক্খতি, তস্মা সো নেৱ হত্থিযাযী হোতি ন অস্সযাযী ন ৰথযাযী ন যানযাযী ন ভোগভোগী, ন মহন্তং ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসতি. তে হি (নাম) [( ) বহূসু নত্থি] সো, ভিক্খৱে, তিৰচ্ছানগতে পাণে ৱজ্ঝে ৱধাযুপনীতে পাপকেন মনসানুপেক্খমানো [মনসানুপেক্খতি, তস্মা সো (স্যা. ক.)] নেৱ হত্থিযাযী ভৱিস্সতি [হোতি (স্যা. ক.)] ন অস্সযাযী ন ৰথযাযী ন যানযাযী ন ভোগভোগী, ন মহন্তং ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৱসিস্সতি [অজ্ঝাৱসতি (স্যা. ক.)]. কো পন ৱাদো যং মনুস্সভূতং ৱজ্ঝং ৱধাযুপনীতং পাপকেন মনসানুপেক্খতি! তঞ্হি তস্স [তং হিস্স (পী. ক.)], ভিক্খৱে, হোতি দীঘৰত্তং অহিতায দুক্খায. কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতী’’তি. অট্ঠমং.