(২৩) ৩. দীঘচাৰিকৱগ্গো
১. পঠমদীঘচাৰিকসুত্তং
২২১. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা দীঘচাৰিকং অনৱত্থচাৰিকং অনুযুত্তস্স ৱিহৰতো. কতমে পঞ্চ? অস্সুতং ন সুণাতি, সুতং ন পৰিযোদাপেতি, সুতেনেকচ্চেন অৱিসাৰদো হোতি, গাড়্হং [বাড়্হং (স্যা.)] ৰোগাতঙ্কং ফুসতি, ন চ মিত্তৱা হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা দীঘচাৰিকং অনৱত্থচাৰিকং অনুযুত্তস্স ৱিহৰতো.
‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আনিসংসা সমৱত্থচাৰে. কতমে পঞ্চ? অস্সুতং সুণাতি, সুতং পৰিযোদাপেতি, সুতেনেকচ্চেন ৱিসাৰদো হোতি, ন গাড়্হং ৰোগাতঙ্কং ফুসতি, মিত্তৱা চ হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আনিসংসা সমৱত্থচাৰে’’তি. পঠমং.
২. দুতিযদীঘচাৰিকসুত্তং
২২২. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা দীঘচাৰিকং অনৱত্থচাৰিকং অনুযুত্তস্স ৱিহৰতো. কতমে পঞ্চ? অনধিগতং নাধিগচ্ছতি, অধিগতা পৰিহাযতি, অধিগতেনেকচ্চেন অৱিসাৰদো হোতি, গাড়্হং ৰোগাতঙ্কং ফুসতি, ন চ মিত্তৱা হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা দীঘচাৰিকং অনৱত্থচাৰিকং অনুযুত্তস্স ৱিহৰতো.
‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আনিসংসা সমৱত্থচাৰে. কতমে পঞ্চ? অনধিগতং অধিগচ্ছতি, অধিগতা ন পৰিহাযতি, অধিগতেনেকচ্চেন ৱিসাৰদো হোতি, ন গাড়্হং ৰোগাতঙ্কং ফুসতি, মিত্তৱা চ হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আনিসংসা সমৱত্থচাৰে’’তি. দুতিযং.
৩. অতিনিৱাসসুত্তং
২২৩. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা অতিনিৱাসে. কতমে পঞ্চ? বহুভণ্ডো হোতি বহুভণ্ডসন্নিচযো, বহুভেসজ্জো হোতি বহুভেসজ্জসন্নিচযো, বহুকিচ্চো হোতি বহুকৰণীযো ব্যত্তো কিংকৰণীযেসু, সংসট্ঠো ৱিহৰতি গহট্ঠপব্বজিতেহি অননুলোমিকেন গিহিসংসগ্গেন, তম্হা চ আৱাসা পক্কমন্তো সাপেক্খো পক্কমতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা অতিনিৱাসে.
‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আনিসংসা সমৱত্থৱাসে. কতমে পঞ্চ? ন বহুভণ্ডো হোতি ন বহুভণ্ডসন্নিচযো, ন বহুভেসজ্জো হোতি ন বহুভেসজ্জসন্নিচযো, ন বহুকিচ্চো হোতি ন বহুকৰণীযো ন ব্যত্তো কিংকৰণীযেসু, অসংসট্ঠো ৱিহৰতি গহট্ঠপব্বজিতেহি অননুলোমিকেন গিহিসংসগ্গেন, তম্হা চ আৱাসা পক্কমন্তো অনপেক্খো পক্কমতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আনিসংসা সমৱত্থৱাসে’’তি. ততিযং.
৪. মচ্ছৰীসুত্তং
২২৪. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা অতিনিৱাসে. কতমে পঞ্চ? আৱাসমচ্ছৰী হোতি, কুলমচ্ছৰী হোতি, লাভমচ্ছৰী হোতি, ৱণ্ণমচ্ছৰী হোতি, ধম্মমচ্ছৰী হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা অতিনিৱাসে.
‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আনিসংসা সমৱত্থৱাসে. কতমে পঞ্চ? ন আৱাসমচ্ছৰী হোতি, ন কুলমচ্ছৰী হোতি, ন লাভমচ্ছৰী হোতি, ন ৱণ্ণমচ্ছৰী হোতি, ন ধম্মমচ্ছৰী হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আনিসংসা সমৱত্থৱাসে’’তি. চতুত্থং.
৫. পঠমকুলূপকসুত্তং
২২৫. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা কুলূপকে [কুলুপকে (স্যা. পী.), কুলূপগে (সী.)]. কতমে পঞ্চ? অনামন্তচাৰে আপজ্জতি, ৰহো নিসজ্জায আপজ্জতি, পটিচ্ছন্নে আসনে আপজ্জতি, মাতুগামস্স উত্তৰি ছপ্পঞ্চৱাচাহি ধম্মং দেসেন্তো আপজ্জতি, কামসঙ্কপ্পবহুলো ৱিহৰতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা কুলূপকে’’তি. পঞ্চমং.
৬. দুতিযকুলূপকসুত্তং
২২৬. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা কুলূপকস্স ভিক্খুনো অতিৱেলং কুলেসু সংসট্ঠস্স ৱিহৰতো. কতমে পঞ্চ? মাতুগামস্স অভিণ্হদস্সনং, দস্সনে সতি সংসগ্গো, সংসগ্গে সতি ৱিস্সাসো, ৱিস্সাসে সতি ওতাৰো, ওতিণ্ণচিত্তস্সেতং পাটিকঙ্খং – ‘অনভিৰতো ৱা ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সতি অঞ্ঞতৰং ৱা সংকিলিট্ঠং আপত্তিং আপজ্জিস্সতি সিক্খং ৱা পচ্চক্খায হীনাযাৱত্তিস্সতি’. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা কুলূপকস্স ভিক্খুনো অতিৱেলং কুলেসু সংসট্ঠস্স ৱিহৰতো’’তি. ছট্ঠং.
৭. ভোগসুত্তং
২২৭. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা ভোগেসু. কতমে পঞ্চ? অগ্গিসাধাৰণা ভোগা, উদকসাধাৰণা ভোগা, ৰাজসাধাৰণা ভোগা, চোৰসাধাৰণা ভোগা, অপ্পিযেহি দাযাদেহি সাধাৰণা ভোগা. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা ভোগেসু.
‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আনিসংসা ভোগেসু. কতমে পঞ্চ? ভোগে নিস্সায অত্তানং সুখেতি পীণেতি সম্মা সুখং পৰিহৰতি, মাতাপিতৰো সুখেতি পীণেতি সম্মা সুখং পৰিহৰতি, পুত্তদাৰদাসকম্মকৰপোৰিসে সুখেতি পীণেতি সম্মা সুখং পৰিহৰতি, মিত্তামচ্চে সুখেতি পীণেতি সম্মা সুখং পৰিহৰতি, সমণব্ৰাহ্মণেসু উদ্ধগ্গিকং দক্খিণং পতিট্ঠাপেতি সোৱগ্গিকং সুখৱিপাকং সগ্গসংৱত্তনিকং. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আনিসংসা ভোগেসূ’’তি. সত্তমং.
৮. উস্সূৰভত্তসুত্তং
২২৮. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা উস্সূৰভত্তে কুলে. কতমে পঞ্চ? যে তে অতিথী পাহুনা, তে ন কালেন পটিপূজেন্তি; যা তা বলিপটিগ্গাহিকা দেৱতা, তা ন কালেন পটিপূজেন্তি; যে তে সমণব্ৰাহ্মণা একভত্তিকা ৰত্তূপৰতা ৱিৰতা ৱিকালভোজনা, তে ন কালেন পটিপূজেন্তি; দাসকম্মকৰপোৰিসা ৱিমুখা কম্মং কৰোন্তি; তাৱতকংযেৱ অসমযেন ভুত্তং অনোজৱন্তং হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা উস্সূৰভত্তে কুলে.
‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আনিসংসা সমযভত্তে কুলে. কতমে পঞ্চ? যে তে অতিথী পাহুনা, তে কালেন পটিপূজেন্তি; যা তা বলিপটিগ্গাহিকা দেৱতা, তা কালেন পটিপূজেন্তি; যে তে সমণব্ৰাহ্মণা একভত্তিকা ৰত্তূপৰতা ৱিৰতা ৱিকালভোজনা, তে কালেন পটিপূজেন্তি; দাসকম্মকৰপোৰিসা অৱিমুখা কম্মং কৰোন্তি; তাৱতকংযেৱ সমযেন ভুত্তং ওজৱন্তং হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আনিসংসা সমযভত্তে কুলে’’তি. অট্ঠমং.
৯. পঠমকণ্হসপ্পসুত্তং
২২৯. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা কণ্হসপ্পে. কতমে পঞ্চ? অসুচি, দুগ্গন্ধো, সভীৰু, সপ্পটিভযো, মিত্তদুব্ভী – ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা কণ্হসপ্পে. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চিমে আদীনৱা মাতুগামে. কতমে পঞ্চ? অসুচি, দুগ্গন্ধো, সভীৰু, সপ্পটিভযো, মিত্তদুব্ভী – ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা মাতুগামে’’তি. নৱমং.
১০. দুতিযকণ্হসপ্পসুত্তং
২৩০. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, আদীনৱা কণ্হসপ্পে. কতমে পঞ্চ? কোধনো, উপনাহী, ঘোৰৱিসো, দুজ্জিৱ্হো, মিত্তদুব্ভী – ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা কণ্হসপ্পে.
‘‘এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চিমে আদীনৱা মাতুগামে. কতমে পঞ্চ? কোধনো, উপনাহী, ঘোৰৱিসো, দুজ্জিৱ্হো, মিত্তদুব্ভী. তত্ৰিদং, ভিক্খৱে, মাতুগামস্স ঘোৰৱিসতা – যেভুয্যেন, ভিক্খৱে, মাতুগামো তিব্বৰাগো. তত্ৰিদং, ভিক্খৱে, মাতুগামস্স দুজ্জিৱ্হতা – যেভুয্যেন, ভিক্খৱে, মাতুগামো পিসুণৱাচো. তত্ৰিদং, ভিক্খৱে, মাতুগামস্স মিত্তদুব্ভিতা – যেভুয্যেন, ভিক্খৱে, মাতুগামো অতিচাৰিনী. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ আদীনৱা মাতুগামে’’তি. দসমং.
দীঘচাৰিকৱগ্গো ততিযো.