৪. কাৰণপালীসুত্তং

১৯৪. একং সমযং ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. তেন খো পন সমযেন কাৰণপালী [কৰণপালী (ক.)] ব্ৰাহ্মণো লিচ্ছৱীনং কম্মন্তং কাৰেতি. অদ্দসা খো কাৰণপালী ব্ৰাহ্মণো পিঙ্গিযানিং ব্ৰাহ্মণং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং; দিস্ৱা পিঙ্গিযানিং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচ –

‘‘হন্দ, কুতো নু ভৱং পিঙ্গিযানী আগচ্ছতি দিৱা দিৱস্সা’’তি? ‘‘ইতোহং [ইধাহং (স্যা. কং.), ইতো হি খো অহং (ম. নি. ১.২৮৮)], ভো, আগচ্ছামি সমণস্স গোতমস্স সন্তিকা’’তি. ‘‘তং কিং মঞ্ঞতি ভৱং, পিঙ্গিযানী, সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযং? পণ্ডিতো মঞ্ঞে’’তি? ‘‘কো চাহং, ভো, কো চ সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযং জানিস্সামি! সোপি নূনস্স তাদিসোৱ যো সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযং জানেয্যা’’তি! ‘‘উড়াৰায খলু ভৱং, পিঙ্গিযানী, সমণং গোতমং পসংসায পসংসতী’’তি. ‘‘কো চাহং, ভো, কো চ সমণং গোতমং পসংসিস্সামি! পসত্থপ্পসত্থোৱ [পসট্ঠপসট্ঠো চ (স্যা. কং. ক.)] সো ভৱং গোতমো সেট্ঠো দেৱমনুস্সান’’ন্তি. ‘‘কিং পন ভৱং, পিঙ্গিযানী, অত্থৱসং সম্পস্সমানো সমণে গোতমে এৱং অভিপ্পসন্নো’’তি?

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পুৰিসো অগ্গৰসপৰিতিত্তো ন অঞ্ঞেসং হীনানং ৰসানং পিহেতি; এৱমেৱং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৱেয্যাকৰণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো ন অঞ্ঞেসং পুথুসমণব্ৰাহ্মণপ্পৱাদানং পিহেতি.

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পুৰিসো জিঘচ্ছাদুব্বল্যপৰেতো মধুপিণ্ডিকং অধিগচ্ছেয্য. সো যতো যতো সাযেথ, লভতেৱ [সাযেয্য, লভেথেৱ (ম. নি. ১.২০৫)] সাদুৰসং অসেচনকং; এৱমেৱং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৱেয্যাকৰণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো লভতেৱ অত্তমনতং, লভতি চেতসো পসাদং.

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পুৰিসো চন্দনঘটিকং অধিগচ্ছেয্য – হৰিচন্দনস্স ৱা লোহিতচন্দনস্স ৱা. সো যতো যতো ঘাযেথ – যদি মূলতো, যদি মজ্ঝতো, যদি অগ্গতো – অধিগচ্ছতেৱ [অধিগচ্ছেথেৱ (?)] সুৰভিগন্ধং অসেচনকং; এৱমেৱং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৱেয্যাকৰণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো অধিগচ্ছতি পামোজ্জং অধিগচ্ছতি সোমনস্সং.

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পুৰিসো আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. তস্স কুসলো ভিসক্কো ঠানসো আবাধং নীহৰেয্য; এৱমেৱং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৱেয্যাকৰণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পোক্খৰণী অচ্ছোদকা সাতোদকা সীতোদকা সেতকা সুপতিত্থা ৰমণীযা. অথ পুৰিসো আগচ্ছেয্য ঘম্মাভিতত্তো ঘম্মপৰেতো কিলন্তো তসিতো পিপাসিতো. সো তং পোক্খৰণিং ওগাহেত্ৱা ন্হাত্ৱা চ পিৱিত্ৱা চ সব্বদৰথকিলমথপৰিড়াহং পটিপ্পস্সম্ভেয্য. এৱমেৱং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৱেয্যাকৰণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো সব্বদৰথকিলমথপৰিড়াহা পটিপ্পস্সম্ভন্তী’’তি.

এৱং ৱুত্তে কাৰণপালী ব্ৰাহ্মণো উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা দক্খিণং জাণুমণ্ডলং পথৱিযং নিহন্ত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা তিক্খত্তুং উদানং উদানেসি –

‘‘নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স;

নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স;

নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’’তি.

‘‘অভিক্কন্তং, ভো পিঙ্গিযানি, অভিক্কন্তং, ভো পিঙ্গিযানি! সেয্যথাপি, ভো পিঙ্গিযানি, নিক্কুজ্জিতং [নিকুজ্জিতং (ক.)] ৱা উক্কুজ্জেয্য পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য – চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তীতি; এৱমেৱং ভোতা পিঙ্গিযানিনা অনেকপৰিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং, ভো পিঙ্গিযানি, তং ভৱন্তং গোতমং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. উপাসকং মং ভৱং পিঙ্গিযানী ধাৰেতু, অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি. চতুত্থং.