(১৮) ৩. উপাসকৱগ্গো
১. সাৰজ্জসুত্তং
১৭১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো সাৰজ্জং ওক্কন্তো হোতি. কতমেহি পঞ্চহি? পাণাতিপাতী হোতি, অদিন্নাদাযী হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰী হোতি, মুসাৱাদী হোতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠাযী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো সাৰজ্জং ওক্কন্তো হোতি.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো ৱিসাৰদো হোতি. কতমেহি পঞ্চহি? পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো ৱিসাৰদো হোতী’’তি. পঠমং.
২. ৱিসাৰদসুত্তং
১৭২. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো অৱিসাৰদো অগাৰং অজ্ঝাৱসতি. কতমেহি পঞ্চহি? পাণাতিপাতী হোতি…পে… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠাযী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো অৱিসাৰদো অগাৰং অজ্ঝাৱসতি.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো ৱিসাৰদো অগাৰং অজ্ঝাৱসতি. কতমেহি পঞ্চহি? পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো ৱিসাৰদো অগাৰং অজ্ঝাৱসতী’’তি. দুতিযং.
৩. নিৰযসুত্তং
১৭৩. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং নিৰযে. কতমেহি পঞ্চহি? পাণাতিপাতী হোতি…পে… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠাযী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং নিৰযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং সগ্গে’’তি. ততিযং.
৪. ৱেৰসুত্তং
১৭৪. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘পঞ্চ, গহপতি, ভযানি ৱেৰানি অপ্পহায ‘দুস্সীলো’ ইতি ৱুচ্চতি, নিৰযঞ্চ উপপজ্জতি. কতমানি পঞ্চ? পাণাতিপাতং, অদিন্নাদানং, কামেসুমিচ্ছাচাৰং, মুসাৱাদং, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং – ইমানি খো, গহপতি, পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি অপ্পহায ‘দুস্সীলো’ ইতি ৱুচ্চতি, নিৰযঞ্চ উপপজ্জতি.
‘‘পঞ্চ, গহপতি, ভযানি ৱেৰানি পহায ‘সীলৱা’ ইতি ৱুচ্চতি, সুগতিঞ্চ উপপজ্জতি. কতমানি পঞ্চ? পাণাতিপাতং, অদিন্নাদানং, কামেসুমিচ্ছাচাৰং, মুসাৱাদং, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং – ইমানি খো, গহপতি, পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি পহায ‘সীলৱা’ ইতি ৱুচ্চতি, সুগতিঞ্চ উপপজ্জতি.
‘‘যং, গহপতি, পাণাতিপাতী পাণাতিপাতপচ্চযা দিট্ঠধম্মিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি, সম্পৰাযিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি, চেতসিকম্পি দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি, পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো নেৱ দিট্ঠধম্মিকং ভযং ৱেৰং পসৱতি, ন সম্পৰাযিকং ভযং ৱেৰং পসৱতি, ন চেতসিকং দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. পাণাতিপাতা পটিৱিৰতস্স এৱং তং ভযং ৱেৰং ৱূপসন্তং হোতি.
‘‘যং, গহপতি, অদিন্নাদাযী…পে….
‘‘যং, গহপতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰী…পে….
‘‘যং, গহপতি, মুসাৱাদী…পে….
‘‘যং, গহপতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠাযী সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানপচ্চযা দিট্ঠধম্মিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি, সম্পৰাযিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি, চেতসিকম্পি দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো নেৱ দিট্ঠধম্মিকং ভযং ৱেৰং পসৱতি, ন সম্পৰাযিকং ভযং ৱেৰং পসৱতি, ন চেতসিকং দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতস্স এৱং তং ভযং ৱেৰং ৱূপসন্তং হোতী’’তি.
‘‘যো পাণমতিপাতেতি, মুসাৱাদঞ্চ ভাসতি;
লোকে অদিন্নং আদিযতি, পৰদাৰঞ্চ গচ্ছতি;
সুৰামেৰযপানঞ্চ, যো নৰো অনুযুঞ্জতি.
‘‘অপ্পহায পঞ্চ ৱেৰানি, দুস্সীলো ইতি ৱুচ্চতি;
কাযস্স ভেদা দুপ্পঞ্ঞো, নিৰযং সোপপজ্জতি.
‘‘যো পাণং নাতিপাতেতি, মুসাৱাদং ন ভাসতি;
লোকে অদিন্নং নাদিযতি, পৰদাৰং ন গচ্ছতি;
সুৰামেৰযপানঞ্চ, যো নৰো নানুযুঞ্জতি.
‘‘পহায পঞ্চ ৱেৰানি, সীলৱা ইতি ৱুচ্চতি;
কাযস্স ভেদা সপ্পঞ্ঞো, সুগতিং সোপপজ্জতী’’তি. চতুত্থং;
৫. চণ্ডালসুত্তং
১৭৫. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো উপাসকচণ্ডালো চ হোতি উপাসকমলঞ্চ উপাসকপতিকুট্ঠো চ [উপাসকপতিকিট্ঠো চ (সী. স্যা. কং. পী.)]. কতমেহি পঞ্চহি? অস্সদ্ধো হোতি; দুস্সীলো হোতি; কোতূহলমঙ্গলিকো হোতি, মঙ্গলং পচ্চেতি নো কম্মং; ইতো চ বহিদ্ধা দক্খিণেয্যং গৱেসতি; তত্থ চ পুব্বকাৰং কৰোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো উপাসকচণ্ডালো চ হোতি উপাসকমলঞ্চ উপাসকপতিকুট্ঠো চ.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো উপাসকৰতনঞ্চ হোতি উপাসকপদুমঞ্চ উপাসকপুণ্ডৰীকঞ্চ [উপাসকপুণ্ডৰীকো চ (পী. ক.)]. কতমেহি পঞ্চহি? সদ্ধো হোতি; সীলৱা হোতি; অকোতূহলমঙ্গলিকো হোতি, কম্মং পচ্চেতি নো মঙ্গলং; ন ইতো বহিদ্ধা দক্খিণেয্যং গৱেসতি; ইধ চ পুব্বকাৰং কৰোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো উপাসকো উপাসকৰতনঞ্চ হোতি উপাসকপদুমঞ্চ উপাসকপুণ্ডৰীকঞ্চা’’তি. পঞ্চমং.
৬. পীতিসুত্তং
১৭৬. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি পঞ্চমত্তেহি উপাসকসতেহি পৰিৱুতো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘তুম্হে খো, গহপতি, ভিক্খুসঙ্ঘং পচ্চুপট্ঠিতা চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেন. ন খো, গহপতি, তাৱতকেনেৱ তুট্ঠি কৰণীযা – ‘মযং ভিক্খুসঙ্ঘং পচ্চুপট্ঠিতা চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেনা’তি. তস্মাতিহ, গহপতি, এৱং সিক্খিতব্বং – ‘কিন্তি মযং কালেন কালং পৱিৱেকং পীতিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্যামা’তি! এৱঞ্হি ৱো, গহপতি, সিক্খিতব্ব’’ন্তি.
এৱং ৱুত্তে আযস্মা সাৰিপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অচ্ছৰিযং, ভন্তে, অব্ভুতং, ভন্তে! যাৱ সুভাসিতং চিদং, ভন্তে, ভগৱতা – ‘তুম্হে খো, গহপতি, ভিক্খুসঙ্ঘং পচ্চুপট্ঠিতা চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেন. ন খো, গহপতি, তাৱতকেনেৱ তুট্ঠি কৰণীযা – মযং ভিক্খুসঙ্ঘং পচ্চুপট্ঠিতা চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেনাতি. তস্মাতিহ, গহপতি, এৱং সিক্খিতব্বং – কিন্তি মযং কালেন কালং পৱিৱেকং পীতিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্যামাতি! এৱঞ্হি ৱো, গহপতি, সিক্খিতব্ব’ন্তি. যস্মিং, ভন্তে, সমযে অৰিযসাৱকো পৱিৱেকং পীতিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, পঞ্চস্স ঠানানি তস্মিং সমযে ন হোন্তি. যম্পিস্স কামূপসংহিতং দুক্খং দোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যম্পিস্স কামূপসংহিতং সুখং সোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যম্পিস্স অকুসলূপসংহিতং দুক্খং দোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যম্পিস্স অকুসলূপসংহিতং সুখং সোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যম্পিস্স কুসলূপসংহিতং দুক্খং দোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যস্মিং, ভন্তে, সমযে অৰিযসাৱকো পৱিৱেকং পীতিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, ইমানিস্স পঞ্চ [ইমানি পঞ্চস্স (স্যা. কং.)] ঠানানি তস্মিং সমযে ন হোন্তী’’তি.
‘‘সাধু সাধু, সাৰিপুত্ত! যস্মিং, সাৰিপুত্ত, সমযে অৰিযসাৱকো পৱিৱেকং পীতিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, পঞ্চস্স ঠানানি তস্মিং সমযে ন হোন্তি. যম্পিস্স কামূপসংহিতং দুক্খং দোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যম্পিস্স কামূপসংহিতং সুখং সোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যম্পিস্স অকুসলূপসংহিতং দুক্খং দোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যম্পিস্স অকুসলূপসংহিতং সুখং সোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যম্পিস্স কুসলূপসংহিতং দুক্খং দোমনস্সং, তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি. যস্মিং, সাৰিপুত্ত, সমযে অৰিযসাৱকো পৱিৱেকং পীতিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, ইমানিস্স [ইমানেত্থ (সী.)] পঞ্চ ঠানানি তস্মিং সমযে ন হোন্তী’’তি. ছট্ঠং.
৭. ৱণিজ্জাসুত্তং
১৭৭. ‘‘পঞ্চিমা, ভিক্খৱে, ৱণিজ্জা উপাসকেন অকৰণীযা. কতমা পঞ্চ? সত্থৱণিজ্জা, সত্তৱণিজ্জা, মংসৱণিজ্জা, মজ্জৱণিজ্জা, ৱিসৱণিজ্জা – ইমা খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ ৱণিজ্জা উপাসকেন অকৰণীযা’’তি. সত্তমং.
৮. ৰাজাসুত্তং
১৭৮. ‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা – ‘অযং পুৰিসো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৱিৰতোতি [পটিৱিৰতো হোতীতি (সী.), পটিৱিৰতো হোতি (স্যা. কং. পী.)]. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা পাণাতিপাতা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৱে, নেৱ দিট্ঠং ন সুতং – ‘অযং পুৰিসো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা পাণাতিপাতা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’তি. অপি চ, খ্ৱস্স তথেৱ পাপকম্মং পৱেদেন্তি [তথেৱ পাপকং কম্মং পৱেদযন্তি (সী.), তদেৱ পাপকম্মং পৱেদেতি (স্যা. কং.)] – ‘অযং পুৰিসো ইত্থিং ৱা পুৰিসং ৱা জীৱিতা ৱোৰোপেসীতি [ৱোৰোপেতীতি (স্যা. কং.)]. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা পাণাতিপাতহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তি. অপি নু তুম্হেহি এৱৰূপং দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা’’’তি? ‘‘দিট্ঠঞ্চ নো, ভন্তে, সুতঞ্চ সুয্যিস্সতি [সূযিস্সতি (সী. পী.)] চা’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা – ‘অযং পুৰিসো অদিন্নাদানং পহায অদিন্নাদানা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা অদিন্নাদানা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’’’তি? ‘‘নো হেতং ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৱে, নেৱ দিট্ঠং ন সুতং – ‘অযং পুৰিসো অদিন্নাদানং পহায অদিন্নাদানা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা অদিন্নাদানা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’তি. অপি চ খ্ৱস্স তথেৱ পাপকম্মং পৱেদেন্তি – ‘অযং পুৰিসো গামা ৱা অৰঞ্ঞা ৱা অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযীতি [আদিযতি (স্যা. কং.)]. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা অদিন্নাদানহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তি. অপি নু তুম্হেহি এৱৰূপং দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা’’’তি? ‘‘দিট্ঠঞ্চ নো, ভন্তে, সুতঞ্চ সুয্যিস্সতি চা’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা – ‘অযং পুৰিসো কামেসুমিচ্ছাচাৰং পহায কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা কামেসুমিচ্ছাচাৰা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৱে, নেৱ দিট্ঠং ন সুতং – ‘অযং পুৰিসো কামেসুমিচ্ছাচাৰং পহায কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা কামেসুমিচ্ছাচাৰা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’তি. অপি চ খ্ৱস্স তথেৱ পাপকম্মং পৱেদেন্তি – ‘অযং পুৰিসো পৰিত্থীসু পৰকুমাৰীসু চাৰিত্তং আপজ্জীতি [আপজ্জতি (স্যা. কং.)]. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা কামেসুমিচ্ছাচাৰহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তি. অপি নু তুম্হেহি এৱৰূপং দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা’’’তি? ‘‘দিট্ঠঞ্চ নো, ভন্তে, সুতঞ্চ সুয্যিস্সতি চা’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা – ‘অযং পুৰিসো মুসাৱাদং পহায মুসাৱাদা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা মুসাৱাদা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৱে, নেৱ দিট্ঠং ন সুতং – ‘অযং পুৰিসো মুসাৱাদং পহায মুসাৱাদা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা মুসাৱাদা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’তি. অপি চ খ্ৱস্স তথেৱ পাপকম্মং পৱেদেন্তি – ‘অযং পুৰিসো গহপতিস্স ৱা গহপতিপুত্তস্স ৱা মুসাৱাদেন অত্থং পভঞ্জীতি [ভঞ্জতীতি (সী.), ভঞ্জতি (স্যা. কং.), ভঞ্জীতি (পী.)]. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা মুসাৱাদহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তি. অপি নু তুম্হেহি এৱৰূপং দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা’’’তি? ‘‘দিট্ঠঞ্চ নো, ভন্তে, সুতঞ্চ সুয্যিস্সতি চা’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা – ‘অযং পুৰিসো সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং পহায সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৱে, নেৱ দিট্ঠং ন সুতং – ‘অযং পুৰিসো সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং পহায সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতোতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা ৱেৰমণিহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তী’তি. অপি চ খ্ৱস্স তথেৱ পাপকম্মং পৱেদেন্তি – ‘অযং পুৰিসো সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং অনুযুত্তো ইত্থিং ৱা পুৰিসং ৱা জীৱিতা ৱোৰোপেসি [ৱোৰোপেতি (স্যা.)]; অযং পুৰিসো সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং অনুযুত্তো গামা ৱা অৰঞ্ঞা ৱা অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযি [আদিযতি (সী. স্যা.)]; অযং পুৰিসো সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং অনুযুত্তো পৰিত্থীসু পৰকুমাৰীসু চাৰিত্তং আপজ্জি [আপজ্জতি (সী. স্যা.)]; অযং পুৰিসো সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং অনুযুত্তো গহপতিস্স ৱা গহপতিপুত্তস্স ৱা মুসাৱাদেন অত্থং পভঞ্জীতি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানহেতু হনন্তি ৱা বন্ধন্তি ৱা পব্বাজেন্তি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোন্তি. অপি নু তুম্হেহি এৱৰূপং দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা’’’তি? ‘‘দিট্ঠঞ্চ নো, ভন্তে, সুতঞ্চ সুয্যিস্সতি চা’’তি. অট্ঠমং.
৯. গিহিসুত্তং
১৭৯. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি পঞ্চমত্তেহি উপাসকসতেহি পৰিৱুতো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং আমন্তেসি – ‘‘যং কঞ্চি [যং কিঞ্চি (সী. পী.)], সাৰিপুত্ত, জানেয্যাথ গিহিং ওদাতৱসনং পঞ্চসু সিক্খাপদেসু সংৱুতকম্মন্তং চতুন্নং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰানং নিকামলাভিং অকিচ্ছলাভিং অকসিৰলাভিং, সো আকঙ্খমানো অত্তনাৱ অত্তানং ব্যাকৰেয্য – ‘খীণনিৰযোম্হি খীণতিৰচ্ছানযোনি খীণপেত্তিৱিসযো খীণাপাযদুগ্গতিৱিনিপাতো, সোতাপন্নোহমস্মি অৱিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপৰাযণো’’’তি.
‘‘কতমেসু পঞ্চসু সিক্খাপদেসু সংৱুতকম্মন্তো হোতি? ইধ, সাৰিপুত্ত, অৰিযসাৱকো পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি. ইমেসু পঞ্চসু সিক্খাপদেসু সংৱুতকম্মন্তো হোতি.
‘‘কতমেসং চতুন্নং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰানং নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিৰলাভী? ইধ, সাৰিপুত্ত, অৰিযসাৱকো বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘ইতিপি সো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি, সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা’তি. অযমস্স পঠমো আভিচেতসিকো দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰো অধিগতো হোতি অৱিসুদ্ধস্স চিত্তস্স ৱিসুদ্ধিযা অপৰিযোদাতস্স চিত্তস্স পৰিযোদপনায.
‘‘পুন চপৰং, সাৰিপুত্ত, অৰিযসাৱকো ধম্মে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো সন্দিট্ঠিকো অকালিকো এহিপস্সিকো ওপনেয্যিকো পচ্চত্তং ৱেদিতব্বো ৱিঞ্ঞূহী’তি. অযমস্স দুতিযো আভিচেতসিকো দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰো অধিগতো হোতি অৱিসুদ্ধস্স চিত্তস্স ৱিসুদ্ধিযা অপৰিযোদাতস্স চিত্তস্স পৰিযোদপনায.
‘‘পুন চপৰং, সাৰিপুত্ত, অৰিযসাৱকো সঙ্ঘে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো উজুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো ঞাযপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো সামীচিপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো, যদিদং চত্তাৰি পুৰিসযুগানি অট্ঠ পুৰিসপুগ্গলা এস ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো আহুনেয্যো পাহুনেয্যো দক্খিণেয্যো অঞ্জলিকৰণীযো অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’তি. অযমস্স ততিযো আভিচেতসিকো দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰো অধিগতো হোতি অৱিসুদ্ধস্স চিত্তস্স ৱিসুদ্ধিযা অপৰিযোদাতস্স চিত্তস্স পৰিযোদপনায.
‘‘পুন চপৰং, সাৰিপুত্ত, অৰিযসাৱকো অৰিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি অখণ্ডেহি অচ্ছিদ্দেহি অসবলেহি অকম্মাসেহি ভুজিস্সেহি ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থেহি অপৰামট্ঠেহি সমাধিসংৱত্তনিকেহি. অযমস্স চতুত্থো আভিচেতসিকো দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰো অধিগতো হোতি অৱিসুদ্ধস্স চিত্তস্স ৱিসুদ্ধিযা অপৰিযোদাতস্স চিত্তস্স পৰিযোদপনায. ইমেসং চতুন্নং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰানং নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিৰলাভী.
‘‘যং কঞ্চি, সাৰিপুত্ত, জানেয্যাথ গিহিং ওদাতৱসনং – ইমেসু পঞ্চসু সিক্খাপদেসু সংৱুতকম্মন্তং, ইমেসঞ্চ চতুন্নং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰানং নিকামলাভিং অকিচ্ছলাভিং অকসিৰলাভিং, সো আকঙ্খমানো অত্তনাৱ অত্তানং ব্যাকৰেয্য – ‘খীণনিৰযোম্হি খীণতিৰচ্ছানযোনি খীণপেত্তিৱিসযো খীণাপাযদুগ্গতিৱিনিপাতো, সোতাপন্নোহমস্মি অৱিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপৰাযণো’’’তি.
‘‘নিৰযেসু ভযং দিস্ৱা, পাপানি পৰিৱজ্জযে;
অৰিযধম্মং সমাদায, পণ্ডিতো পৰিৱজ্জযে.
‘‘ন হিংসে পাণভূতানি, ৱিজ্জমানে পৰক্কমে;
মুসা চ ন ভণে জানং, অদিন্নং ন পৰামসে.
‘‘সেহি দাৰেহি সন্তুট্ঠো, পৰদাৰঞ্চ আৰমে [নাৰমে (সী. স্যা.)];
মেৰযং ৱাৰুণিং জন্তু, ন পিৱে চিত্তমোহনিং.
‘‘অনুস্সৰেয্য সম্বুদ্ধং, ধম্মঞ্চানুৱিতক্কযে;
অব্যাপজ্জং [অব্যাপজ্ঝং (?) অব্যাপজ্ঝং (ক.)] হিতং চিত্তং, দেৱলোকায ভাৱযে.
‘‘উপট্ঠিতে দেয্যধম্মে, পুঞ্ঞত্থস্স জিগীসতো [জিগিংসতো (সী. স্যা. কং. পী.)];
সন্তেসু পঠমং দিন্না, ৱিপুলা হোতি দক্খিণা.
‘‘সন্তো হৱে পৱক্খামি, সাৰিপুত্ত সুণোহি মে;
ইতি কণ্হাসু সেতাসু, ৰোহিণীসু হৰীসু ৱা.
‘‘কম্মাসাসু সৰূপাসু, গোসু পাৰেৱতাসু ৱা;
যাসু কাসুচি এতাসু, দন্তো জাযতি পুঙ্গৱো.
‘‘ধোৰয্হো বলসম্পন্নো, কল্যাণজৱনিক্কমো;
তমেৱ ভাৰে যুঞ্জন্তি, নাস্স ৱণ্ণং পৰিক্খৰে.
‘‘এৱমেৱং মনুস্সেসু, যস্মিং কিস্মিঞ্চি জাতিযে;
খত্তিযে ব্ৰাহ্মণে ৱেস্সে, সুদ্দে চণ্ডালপুক্কুসে.
‘‘যাসু কাসুচি এতাসু, দন্তো জাযতি সুব্বতো;
ধম্মট্ঠো সীলসম্পন্নো, সচ্চৱাদী হিৰীমনো.
‘‘পহীনজাতিমৰণো, ব্ৰহ্মচৰিযস্স কেৱলী;
পন্নভাৰো ৱিসংযুত্তো, কতকিচ্চো অনাসৱো.
‘‘পাৰগূ সব্বধম্মানং, অনুপাদায নিব্বুতো;
তস্মিঞ্চ ৱিৰজে খেত্তে, ৱিপুলা হোতি দক্খিণা.
‘‘বালা চ অৱিজানন্তা, দুম্মেধা অস্সুতাৱিনো;
বহিদ্ধা দদন্তি দানানি, ন হি সন্তে উপাসৰে.
‘‘যে চ সন্তে উপাসন্তি, সপ্পঞ্ঞে ধীৰসম্মতে;
সদ্ধা চ নেসং সুগতে, মূলজাতা পতিট্ঠিতা.
‘‘দেৱলোকঞ্চ তে যন্তি, কুলে ৱা ইধ জাযৰে;
অনুপুব্বেন নিব্বানং, অধিগচ্ছন্তি পণ্ডিতা’’তি. নৱমং;
১০. গৱেসীসুত্তং
১৮০. একং সমযং ভগৱা কোসলেসু চাৰিকং চৰতি মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং. অদ্দসা খো ভগৱা অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নো অঞ্ঞতৰস্মিং পদেসে মহন্তং সালৱনং; দিস্ৱান [দিস্ৱা (সী. পী.)] মগ্গা ওক্কম্ম [উক্কম্ম (কত্থচি)] যেন তং সালৱনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং সালৱনং অজ্ঝোগাহেত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৱাকাসি.
অথ খো আযস্মতো আনন্দস্স এতদহোসি – ‘‘কো নু খো হেতু কো পচ্চযো ভগৱতো সিতস্স পাতুকম্মায? ন অকাৰণেন তথাগতা সিতং পাতুকৰোন্তী’’তি. অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু কো পচ্চযো ভগৱতো সিতস্স পাতুকম্মায? ন অকাৰণেন তথাগতা সিতং পাতুকৰোন্তী’’তি.
‘‘ভূতপুব্বং, আনন্দ, ইমস্মিং পদেসে নগৰং অহোসি ইদ্ধঞ্চেৱ ফীতঞ্চ বহুজনং আকিণ্ণমনুস্সং. তং খো পনানন্দ, নগৰং কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো উপনিস্সায ৱিহাসি. কস্সপস্স খো পনানন্দ, ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স গৱেসী নাম উপাসকো অহোসি সীলেসু অপৰিপূৰকাৰী. গৱেসিনা খো, আনন্দ, উপাসকেন পঞ্চমত্তানি উপাসকসতানি পটিদেসিতানি সমাদপিতানি [সমাদাপিতানি (?)] অহেসুং সীলেসু অপৰিপূৰকাৰিনো. অথ খো, আনন্দ, গৱেসিস্স উপাসকস্স এতদহোসি – ‘অহং খো ইমেসং পঞ্চন্নং উপাসকসতানং বহূপকাৰো [বহুকাৰো (কত্থচি)] পুব্বঙ্গমো সমাদপেতা [সমাদাপেতা (?)], অহঞ্চম্হি সীলেসু অপৰিপূৰকাৰী, ইমানি চ পঞ্চ উপাসকসতানি সীলেসু অপৰিপূৰকাৰিনো. ইচ্চেতং সমসমং, নত্থি কিঞ্চি অতিৰেকং; হন্দাহং অতিৰেকাযা’’’তি.
‘‘অথ খো, আনন্দ, গৱেসী উপাসকো যেন তানি পঞ্চ উপাসকসতানি তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তানি পঞ্চ উপাসকসতানি এতদৱোচ – ‘অজ্জতগ্গে মং আযস্মন্তো সীলেসু পৰিপূৰকাৰিং ধাৰেথা’তি! অথ খো, আনন্দ, তেসং পঞ্চন্নং উপাসকসতানং এতদহোসি – ‘অয্যো খো গৱেসী অম্হাকং বহূপকাৰো পুব্বঙ্গমো সমাদপেতা. অয্যো হি নাম গৱেসী সীলেসু পৰিপূৰকাৰী ভৱিস্সতি. কিমঙ্গং [কিমঙ্গ (সী. পী.)] পন ময’ন্তি [পন ন মযন্তি (সী.) অ. নি. ৪.১৫৯; চূড়ৱ. ৩৩০; সং. নি. ৫.১০২০ পাড়িযা সংসন্দেতব্বং]! অথ খো, আনন্দ, তানি পঞ্চ উপাসকসতানি যেন গৱেসী উপাসকো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা গৱেসিং উপাসকং এতদৱোচুং – ‘অজ্জতগ্গে অয্যো গৱেসী ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি সীলেসু পৰিপূৰকাৰিনো ধাৰেতূ’তি. অথ খো, আনন্দ, গৱেসিস্স উপাসকস্স এতদহোসি – ‘অহং খো ইমেসং পঞ্চন্নং উপাসকসতানং বহূপকাৰো পুব্বঙ্গমো সমাদপেতা, অহঞ্চম্হি সীলেসু পৰিপূৰকাৰী, ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি সীলেসু পৰিপূৰকাৰিনো. ইচ্চেতং সমসমং, নত্থি কিঞ্চি অতিৰেকং; হন্দাহং অতিৰেকাযা’’’তি!
‘‘অথ খো, আনন্দ, গৱেসী উপাসকো যেন তানি পঞ্চ উপাসকসতানি তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তানি পঞ্চ উপাসকসতানি এতদৱোচ – ‘অজ্জতগ্গে মং আযস্মন্তো ব্ৰহ্মচাৰিং ধাৰেথ আৰাচাৰি [অনাচাৰিং (পী.)] ৱিৰতং মেথুনা গামধম্মা’তি. অথ খো, আনন্দ, তেসং পঞ্চন্নং উপাসকসতানং এতদহোসি – ‘অয্যো খো গৱেসী অম্হাকং বহূপকাৰো পুব্বঙ্গমো সমাদপেতা. অয্যো হি নাম গৱেসী ব্ৰহ্মচাৰী ভৱিস্সতি আৰাচাৰী ৱিৰতো মেথুনা গামধম্মা. কিমঙ্গং পন ময’ন্তি! অথ খো, আনন্দ, তানি পঞ্চ উপাসকসতানি যেন গৱেসী উপাসকো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা গৱেসিং উপাসকং এতদৱোচুং – ‘অজ্জতগ্গে অয্যো গৱেসী ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি ব্ৰহ্মচাৰিনো ধাৰেতু আৰাচাৰিনো ৱিৰতা মেথুনা গামধম্মা’তি. অথ খো, আনন্দ, গৱেসিস্স উপাসকস্স এতদহোসি – ‘অহং খো ইমেসং পঞ্চন্নং উপাসকসতানং বহূপকাৰো পুব্বঙ্গমো সমাদপেতা. অহঞ্চম্হি সীলেসু পৰিপূৰকাৰী. ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি সীলেসু পৰিপূৰকাৰিনো. অহঞ্চম্হি ব্ৰহ্মচাৰী আৰাচাৰী ৱিৰতো মেথুনা গামধম্মা. ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাচাৰিনো ৱিৰতা মেথুনা গামধম্মা. ইচ্চেতং সমসমং, নত্থি কিঞ্চি অতিৰেকং; হন্দাহং অতিৰেকাযা’’’তি.
‘‘অথ খো, আনন্দ, গৱেসী উপাসকো যেন তানি পঞ্চ উপাসকসতানি তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তানি পঞ্চ উপাসকসতানি এতদৱোচ – ‘অজ্জতগ্গে মং আযস্মন্তো একভত্তিকং ধাৰেথ ৰত্তূপৰতং ৱিৰতং ৱিকালভোজনা’তি. অথ খো, আনন্দ, তেসং পঞ্চন্নং উপাসকসতানং এতদহোসি – ‘অয্যো খো গৱেসী বহূপকাৰো পুব্বঙ্গমো সমাদপেতা. অয্যো হি নাম গৱেসী একভত্তিকো ভৱিস্সতি ৰত্তূপৰতো ৱিৰতো ৱিকালভোজনা. কিমঙ্গং পন ময’ন্তি! অথ খো, আনন্দ, তানি পঞ্চ উপাসকসতানি যেন গৱেসী উপাসকো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা গৱেসিং উপাসকং এতদৱোচুং – ‘অজ্জতগ্গে অয্যো গৱেসী ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি একভত্তিকে ধাৰেতু ৰত্তূপৰতে ৱিৰতে ৱিকালভোজনা’তি. অথ খো, আনন্দ, গৱেসিস্স উপাসকস্স এতদহোসি – ‘অহং খো ইমেসং পঞ্চন্নং উপাসকসতানং বহূপকাৰো পুব্বঙ্গমো সমাদপেতা. অহঞ্চম্হি সীলেসু পৰিপূৰকাৰী. ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি সীলেসু পৰিপূৰকাৰিনো. অহঞ্চম্হি ব্ৰহ্মচাৰী আৰাচাৰী ৱিৰতো মেথুনা গামধম্মা. ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাচাৰিনো ৱিৰতা মেথুনা গামধম্মা. অহঞ্চম্হি একভত্তিকো ৰত্তূপৰতো ৱিৰতো ৱিকালভোজনা. ইমানিপি পঞ্চ উপাসকসতানি একভত্তিকা ৰত্তূপৰতা ৱিৰতা ৱিকালভোজনা. ইচ্চেতং সমসমং, নত্থি কিঞ্চি অতিৰেকং; হন্দাহং অতিৰেকাযা’’’তি.
‘‘অথ খো, আনন্দ, গৱেসী উপাসকো যেন কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং এতদৱোচ – ‘লভেয্যাহং, ভন্তে, ভগৱতো সন্তিকে পব্বজ্জং লভেয্যং উপসম্পদ’ন্তি. অলত্থ খো, আনন্দ, গৱেসী উপাসকো কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকে পব্বজ্জং, অলত্থ উপসম্পদং. অচিৰূপসম্পন্নো খো পনানন্দ, গৱেসী ভিক্খু একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো নচিৰস্সেৱ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৱ অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজন্তি, তদনুত্তৰং – ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহাসি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতৰো চ পনানন্দ, গৱেসী ভিক্খু অৰহতং অহোসি.
‘‘অথ খো, আনন্দ, তেস পঞ্চন্নং উপাসকসতানং এতদহোসি – ‘অয্যো খো গৱেসী অম্হাকং বহূপকাৰো পুব্বঙ্গমো সমাদপেতা. অয্যো হি নাম গৱেসী কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিস্সতি. কিমঙ্গং পন ময’ন্তি! অথ খো, আনন্দ, তানি পঞ্চ উপাসকসতানি যেন কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং এতদৱোচুং – ‘লভেয্যাম মযং, ভন্তে, ভগৱতো সন্তিকে পব্বজ্জং, লভেয্যাম উপসম্পদ’ন্তি. অলভিংসু খো, আনন্দ, তানি পঞ্চ উপাসকসতানি কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকে পব্বজ্জং, অলভিংসু উপসম্পদং.
‘‘অথ খো, আনন্দ, গৱেসিস্স ভিক্খুনো এতদহোসি – ‘অহং খো ইমস্স অনুত্তৰস্স ৱিমুত্তিসুখস্স নিকামলাভী হোমি অকিচ্ছলাভী অকসিৰলাভী. অহো ৱতিমানিপি পঞ্চ ভিক্খুসতানি ইমস্স অনুত্তৰস্স ৱিমুত্তিসুখস্স নিকামলাভিনো অস্সু অকিচ্ছলাভিনো অকসিৰলাভিনো’তি. অথ খো, আনন্দ, তানি পঞ্চ ভিক্খুসতানি ৱূপকট্ঠা [ভিক্খুসতানি একেকা ৱূপকট্ঠা (স্যা. কং.)] অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৱিহৰন্তা নচিৰস্সেৱ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৱ অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজন্তি, তদনুত্তৰং – ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰিংসু. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি অব্ভঞ্ঞিংসু’’.
‘‘ইতি খো, আনন্দ, তানি পঞ্চ ভিক্খুসতানি গৱেসীপমুখানি উত্তৰুত্তৰি [উত্তৰুত্তৰিং (সী. স্যা. কং. পী.)] পণীতপণীতং ৱাযমমানা অনুত্তৰং ৱিমুত্তিং সচ্ছাকংসু. তস্মাতিহ, আনন্দ, এৱং সিক্খিতব্বং – ‘উত্তৰুত্তৰি পণীতপণীতং ৱাযমমানা অনুত্তৰং ৱিমুত্তিং সচ্ছিকৰিস্সামা’তি. এৱঞ্হি ৱো, আনন্দ, সিক্খিতব্ব’’ন্তি. দসমং.
উপাসকৱগ্গো ততিযো.