৬. ততিযসদ্ধম্মসম্মোসসুত্তং
১৫৬. [অ. নি. ৪.১৬০] ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, ধম্মা সদ্ধম্মস্স সম্মোসায অন্তৰধানায সংৱত্তন্তি. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ দুগ্গহিতং সুত্তন্তং পৰিযাপুণন্তি দুন্নিক্খিত্তেহি পদব্যঞ্জনেহি. দুন্নিক্খিত্তস্স, ভিক্খৱে, পদব্যঞ্জনস্স অত্থোপি দুন্নযো হোতি. অযং, ভিক্খৱে, পঠমো ধম্মো সদ্ধম্মস্স সম্মোসায অন্তৰধানায সংৱত্ততি.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খূ দুব্বচা হোন্তি, দোৱচস্সকৰণেহি ধম্মেহি সমন্নাগতা, অক্খমা অপ্পদক্খিণগ্গাহিনো অনুসাসনিং. অযং, ভিক্খৱে, দুতিযো ধম্মো সদ্ধম্মস্স সম্মোসায অন্তৰধানায সংৱত্ততি.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, যে তে ভিক্খূ বহুস্সুতা আগতাগমা ধম্মধৰা ৱিনযধৰা মাতিকাধৰা, তে ন সক্কচ্চং সুত্তন্তং পৰং ৱাচেন্তি; তেসং অচ্চযেন ছিন্নমূলকো সুত্তন্তো হোতি অপ্পটিসৰণো. অযং, ভিক্খৱে, ততিযো ধম্মো সদ্ধম্মস্স সম্মোসায অন্তৰধানায সংৱত্ততি.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, থেৰা ভিক্খূ বাহুলিকা হোন্তি সাথলিকা ওক্কমনে পুব্বঙ্গমা পৱিৱেকে নিক্খিত্তধুৰা, ন ৱীৰিযং আৰভন্তি অপ্পত্তস্স পত্তিযা অনধিগতস্স অধিগমায অসচ্ছিকতস্স সচ্ছিকিৰিযায. তেসং পচ্ছিমা জনতা দিট্ঠানুগতিং আপজ্জতি. সাপি হোতি বাহুলিকা সাথলিকা ওক্কমনে পুব্বঙ্গমা পৱিৱেকে নিক্খিত্তধুৰা, ন ৱীৰিযং আৰভতি অপ্পত্তস্স পত্তিযা অনধিগতস্স অধিগমায অসচ্ছিকতস্স সচ্ছিকিৰিযায. অযং, ভিক্খৱে, চতুত্থো ধম্মো সদ্ধম্মস্স সম্মোসায অন্তৰধানায সংৱত্ততি.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো ভিন্নো হোতি. সঙ্ঘে খো পন, ভিক্খৱে, ভিন্নে অঞ্ঞমঞ্ঞং অক্কোসা চ হোন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞং পৰিভাসা চ হোন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞং পৰিক্খেপা চ হোন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞং পৰিচ্চজনা [পৰিচ্চজা (স্যা. কং.)] চ হোন্তি. তত্থ অপ্পসন্না চেৱ নপ্পসীদন্তি, পসন্নানঞ্চ একচ্চানং অঞ্ঞথত্তং হোতি. অযং, ভিক্খৱে, পঞ্চমো ধম্মো সদ্ধম্মস্স সম্মোসায অন্তৰধানায সংৱত্ততি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ ধম্মা সদ্ধম্মস্স সম্মোসায অন্তৰধানায সংৱত্তন্তি.
‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, ধম্মা সদ্ধম্মস্স ঠিতিযা অসম্মোসায অনন্তৰধানায সংৱত্তন্তি. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ সুগ্গহিতং সুত্তন্তং পৰিযাপুণন্তি সুনিক্খিত্তেহি পদব্যঞ্জনেহি. সুনিক্খিত্তস্স, ভিক্খৱে, পদব্যঞ্জনস্স অত্থোপি সুনযো হোতি. অযং, ভিক্খৱে, পঠমো ধম্মো সদ্ধম্মস্স ঠিতিযা অসম্মোসায অনন্তৰধানায সংৱত্ততি.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খূ সুৱচা হোন্তি সোৱচস্সকৰণেহি ধম্মেহি সমন্নাগতা, খমা পদক্খিণগ্গাহিনো অনুসাসনিং. অযং, ভিক্খৱে, দুতিযো ধম্মো সদ্ধম্মস্স ঠিতিযা অসম্মোসায অনন্তৰধানায সংৱত্ততি.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, যে তে ভিক্খূ বহুস্সুতা আগতাগমা ধম্মধৰা ৱিনযধৰা মাতিকাধৰা, তে সক্কচ্চং সুত্তন্তং পৰং ৱাচেন্তি; তেসং অচ্চযেন ন ছিন্নমূলকো [অচ্ছিন্নমূলকো (ক.) অ. নি. ৪.১৬০] সুত্তন্তো হোতি সপ্পটিসৰণো. অযং, ভিক্খৱে, ততিযো ধম্মো সদ্ধম্মস্স ঠিতিযা অসম্মোসায অনন্তৰধানায সংৱত্ততি.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, থেৰা ভিক্খূ ন বাহুলিকা হোন্তি ন সাথলিকা, ওক্কমনে নিক্খিত্তধুৰা পৱিৱেকে পুব্বঙ্গমা; ৱীৰিযং আৰভন্তি অপ্পত্তস্স পত্তিযা অনধিগতস্স অধিগমায অসচ্ছিকতস্স সচ্ছিকিৰিযায. তেসং পচ্ছিমা জনতা দিট্ঠানুগতিং আপজ্জতি. সাপি হোতি ন বাহুলিকা ন সাথলিকা, ওক্কমনে নিক্খিত্তধুৰা পৱিৱেকে পুব্বঙ্গমা, ৱীৰিযং আৰভতি অপ্পত্তস্স পত্তিযা অনধিগতস্স অধিগমায অসচ্ছিকতস্স সচ্ছিকিৰিযায. অযং, ভিক্খৱে, চতুত্থো ধম্মো সদ্ধম্মস্স ঠিতিযা অসম্মোসায অনন্তৰধানায সংৱত্ততি.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো সমগ্গো সম্মোদমানো অৱিৱদমানো একুদ্দেসো ফাসুং ৱিহৰতি. সঙ্ঘে খো পন, ভিক্খৱে, সমগ্গে ন চেৱ অঞ্ঞমঞ্ঞং অক্কোসা হোন্তি, ন চ অঞ্ঞমঞ্ঞং পৰিভাসা হোন্তি, ন চ অঞ্ঞমঞ্ঞং পৰিক্খেপা হোন্তি, ন চ অঞ্ঞমঞ্ঞং পৰিচ্চজনা হোন্তি. তত্থ অপ্পসন্না চেৱ পসীদন্তি, পসন্নানঞ্চ ভিয্যোভাৱো হোতি. অযং, ভিক্খৱে, পঞ্চমো ধম্মো সদ্ধম্মস্স ঠিতিযা অসম্মোসায অনন্তৰধানায সংৱত্ততি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ ধম্মা সদ্ধম্মস্স ঠিতিযা অসম্মোসায অনন্তৰধানায সংৱত্তন্তী’’তি. ছট্ঠং.