৩. উপক্কিলেসসুত্তং

২৩. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, জাতৰূপস্স উপক্কিলেসা, যেহি উপক্কিলেসেহি উপক্কিলিট্ঠং জাতৰূপং ন চেৱ মুদু হোতি ন চ কম্মনিযং ন চ পভস্সৰং পভঙ্গু চ ন চ সম্মা উপেতি কম্মায. কতমে পঞ্চ? অযো, লোহং, তিপু, সীসং, সজ্ঝং [সজ্ঝু (সী.)] – ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ জাতৰূপস্স উপক্কিলেসা, যেহি উপক্কিলেসেহি উপক্কিলিট্ঠং জাতৰূপং ন চেৱ মুদু হোতি ন চ কম্মনিযং ন চ পভস্সৰং পভঙ্গু চ ন চ সম্মা উপেতি কম্মায. যতো চ খো, ভিক্খৱে, জাতৰূপং ইমেহি পঞ্চহি উপক্কিলেসেহি ৱিমুত্তং [ৱিপ্পমুত্তং (সী.)] হোতি, তং হোতি জাতৰূপং মুদু চ কম্মনিযঞ্চ পভস্সৰঞ্চ ন চ পভঙ্গু সম্মা উপেতি কম্মায. যস্সা যস্সা চ [যস্স কস্সচি (স্যা. পী.)] পিড়ন্ধনৱিকতিযা আকঙ্খতি – যদি মুদ্দিকায যদি কুণ্ডলায যদি গীৱেয্যকায [গীৱেয্যকেন (স্যা. কং. ক., অ. নি. ৩.১০২)] যদি সুৱণ্ণমালায – তঞ্চস্স অত্থং অনুভোতি.

‘‘এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চিমে চিত্তস্স উপক্কিলেসা, যেহি উপক্কিলেসেহি উপক্কিলিট্ঠং চিত্তং ন চেৱ মুদু হোতি ন চ কম্মনিযং ন চ পভস্সৰং পভঙ্গু চ ন চ সম্মা সমাধিযতি আসৱানং খযায. কতমে পঞ্চ? কামচ্ছন্দো, ব্যাপাদো, থিনমিদ্ধং [থীনমিদ্ধং (সী. স্যা. কং. পী.)], উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং, ৱিচিকিচ্ছা – ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ চিত্তস্স উপক্কিলেসা যেহি উপক্কিলেসেহি উপক্কিলিট্ঠং চিত্তং ন চেৱ মুদু হোতি ন চ কম্মনিযং ন চ পভস্সৰং পভঙ্গু চ ন চ সম্মা সমাধিযতি আসৱানং খযায. যতো চ খো, ভিক্খৱে, চিত্তং ইমেহি পঞ্চহি উপক্কিলেসেহি ৱিমুত্তং হোতি, তং হোতি চিত্তং মুদু চ কম্মনিযঞ্চ পভস্সৰঞ্চ ন চ পভঙ্গু সম্মা সমাধিযতি আসৱানং খযায. যস্স যস্স চ অভিঞ্ঞাসচ্ছিকৰণীযস্স ধম্মস্স চিত্তং অভিনিন্নামেতি অভিঞ্ঞাসচ্ছিকিৰিযায তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতি আযতনে.

‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিধং পচ্চনুভৱেয্যং – একোপি হুত্ৱা বহুধা অস্সং, বহুধাপি হুত্ৱা একো অস্সং; আৱিভাৱং, তিৰোভাৱং; তিৰোকুট্টং তিৰোপাকাৰং তিৰোপব্বতং অসজ্জমানো গচ্ছেয্যং, সেয্যথাপি আকাসে; পথৱিযাপি উম্মুজ্জনিমুজ্জং কৰেয্যং, সেয্যথাপি উদকে; উদকেপি অভিজ্জমানো গচ্ছেয্যং, সেয্যথাপি পথৱিযং; আকাসেপি পল্লঙ্কেন কমেয্যং, সেয্যথাপি পক্খী সকুণো; ইমেপি চন্দিমসূৰিযে [চন্দিমসুৰিযে (সী. স্যা. কং. পী.)] এৱংমহিদ্ধিকে এৱংমহানুভাৱে পাণিনা পৰিমসেয্যং [পৰামসেয্যং (ক.)] পৰিমজ্জেয্যং যাৱ ব্ৰহ্মলোকাপি কাযেন ৱসং ৱত্তেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতি আযতনে.

‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘দিব্বায সোতধাতুযা ৱিসুদ্ধায অতিক্কন্তমানুসিকায উভো সদ্দে সুণেয্যং – দিব্বে চ মানুসে চ যে দূৰে সন্তিকে চা’তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতি আযতনে.

‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানেয্যং – সৰাগং ৱা চিত্তং সৰাগং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱীতৰাগং ৱা চিত্তং ৱীতৰাগং চিত্তন্তি পজানেয্যং, সদোসং ৱা চিত্তং সদোসং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱীতদোসং ৱা চিত্তং ৱীতদোসং চিত্তন্তি পজানেয্যং, সমোহং ৱা চিত্তং সমোহং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱীতমোহং ৱা চিত্তং ৱীতমোহং চিত্তন্তি পজানেয্যং, সংখিত্তং ৱা চিত্তং সংখিত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱিক্খিত্তং ৱা চিত্তং ৱিক্খিত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং, মহগ্গতং ৱা চিত্তং মহগ্গতং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অমহগ্গতং ৱা চিত্তং অমহগ্গতং চিত্তন্তি পজানেয্যং, সউত্তৰং ৱা চিত্তং সউত্তৰং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অনুত্তৰং ৱা চিত্তং অনুত্তৰং চিত্তন্তি পজানেয্যং, সমাহিতং ৱা চিত্তং সমাহিতং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অসমাহিতং ৱা চিত্তং অসমাহিতং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱিমুত্তং ৱা চিত্তং ৱিমুত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অৱিমুত্তং ৱা চিত্তং অৱিমুত্তং চিত্তন্তি পজানেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতি আযতনে.

‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰেয্যং, সেয্যথিদং [সেয্যথীদং (সী. স্যা. কং. পী.)] – একম্পি জাতিং দ্ৱেপি জাতিযো তিস্সোপি জাতিযো চতস্সোপি জাতিযো পঞ্চপি জাতিযো দসপি জাতিযো ৱীসম্পি জাতিযো তিংসম্পি জাতিযো চত্তাৰীসম্পি জাতিযো পঞ্ঞাসম্পি জাতিযো জাতিসতম্পি জাতিসহস্সম্পি জাতিসতসহস্সম্পি অনেকেপি সংৱট্টকপ্পে অনেকেপি ৱিৱট্টকপ্পে অনেকেপি সংৱট্টৱিৱট্টকপ্পে – অমুত্ৰাসিং এৱংনামো এৱংগোত্তো এৱংৱণ্ণো এৱমাহাৰো এৱংসুখদুক্খপ্পটিসংৱেদী এৱমাযুপৰিযন্তো, সো ততো চুতো অমুত্ৰ উদপাদিং; তত্ৰাপাসিং এৱংনামো এৱংগোত্তো এৱংৱণ্ণো এৱমাহাৰো এৱংসুখদুক্খপ্পটিসংৱেদী এৱমাযুপৰিযন্তো, সো ততো চুতো ইধূপপন্নোতি, ইতি সাকাৰং সউদ্দেসং অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতি আযতনে.

‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সেয্যং চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানেয্যং – ইমে ৱত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না; ইমে ৱা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্নাতি, ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সেয্যং চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতি আযতনে.

‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতি আযতনে’’তি. ততিযং.