৪. নাগসুত্তং
১১৪. ‘‘চতূহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ৰঞ্ঞো নাগো ৰাজাৰহো হোতি ৰাজভোগ্গো, ৰঞ্ঞো অঙ্গন্তেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি চতূহি? ইধ, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো সোতা চ হোতি, হন্তা চ, খন্তা চ, গন্তা চ.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো সোতা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো যমেনং হত্থিদম্মসাৰথি কাৰণং কাৰেতি – যদি ৱা কতপুব্বং যদি ৱা অকতপুব্বং – তং অট্ঠিং কত্ৱা [অট্ঠিকত্ৱা (সী. স্যা. কং. পী.) অ. নি. ৫.১৪০] মনসি কত্ৱা সব্বচেতসা [সব্বং চেতসো (সব্বত্থ)] সমন্নাহৰিত্ৱা ওহিতসোতো সুণাতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো সোতা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো হন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো সঙ্গামগতো হত্থিম্পি হনতি, হত্থাৰুহম্পি হনতি, অস্সম্পি হনতি, অস্সাৰুহম্পি হনতি, ৰথম্পি হনতি, ৰথিকম্পি হনতি, পত্তিকম্পি হনতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো হন্তা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো খন্তা হোতি? ইধ ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো সঙ্গামগতো খমো হোতি সত্তিপ্পহাৰানং অসিপ্পহাৰানং উসুপ্পহাৰানং ফৰসুপ্পহাৰানং [‘‘ফৰসুপ্পহাৰান’’ন্তি ইদং পদং স্যামপোত্থকে নত্থি. ম. নি. ৩.২১৭ পস্সিতব্বং] ভেৰিপণৱসঙ্খতিণৱনিন্নাদসদ্দানং. এৱং খো, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো খন্তা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো গন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো যমেনং হত্থিদম্মসাৰথি দিসং পেসেতি – যদি ৱা গতপুব্বং যদি ৱা অগতপুব্বং – তং খিপ্পমেৱ গন্তা হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগো গন্তা হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, চতূহি অঙ্গেহি সমন্নাগতো ৰঞ্ঞো নাগো ৰাজাৰহো হোতি ৰাজভোগ্গো, ৰঞ্ঞো অঙ্গন্তেৱ সঙ্খং গচ্ছতি.
‘‘এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আহুনেয্যো হোতি …পে… অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্স. কতমেহি চতূহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সোতা চ হোতি, হন্তা চ, খন্তা চ, গন্তা চ.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সোতা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে দেসিযমানে অট্ঠিং কত্ৱা মনসি কত্ৱা সব্বচেতসা সমন্নাহৰিত্ৱা ওহিতসোতো ধম্মং সুণাতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু সোতা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু হন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপ্পন্নং কামৱিতক্কং নাধিৱাসেতি পজহতি ৱিনোদেতি (হনতি) [( ) নত্থি সী. স্যা. পী. পোত্থকেসু. অ. নি. ৪.১৬৪ পটিপদাৱগ্গে চতুত্থসুত্তে পন ‘‘সমেতী’’তি পদং সব্বত্থপি দিস্সতি] ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, উপ্পন্নং ব্যাপাদৱিতক্কং…পে… উপ্পন্নং ৱিহিংসাৱিতক্কং…পে… উপ্পন্নুপ্পন্নে পাপকে অকুসলে ধম্মে নাধিৱাসেতি পজহতি ৱিনোদেতি হনতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু হন্তা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু খন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স জিঘচ্ছায পিপাসায, ডংসমকসৱাতাতপসৰীসপসম্ফস্সানং দুৰুত্তানং দুৰাগতানং ৱচনপথানং উপ্পন্নানং সাৰীৰিকানং ৱেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খৰানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহৰানং অধিৱাসকজাতিকো হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু খন্তা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু গন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু যাযং দিসা অগতপুব্বা ইমিনা দীঘেন অদ্ধুনা যদিদং সব্বসঙ্খাৰসমথো সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গো তণ্হাক্খযো ৱিৰাগো নিৰোধো নিব্বানং, তং খিপ্পঞ্ঞেৱ গন্তা হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু গন্তা হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আহুনেয্যো হোতি…পে… অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’’তি. চতুত্থং.