১. কেসিসুত্তং
১১১. অথ খো কেসি অস্সদম্মসাৰথি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো কেসিং অস্সদম্মসাৰথিং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘ত্ৱং খোসি, কেসি, পঞ্ঞাতো অস্সদম্মসাৰথীতি [সঞ্ঞাতো অস্সদম্মসাৰথি (সী. স্যা. কং. পী.)]. কথং পন ত্ৱং, কেসি, অস্সদম্মং ৱিনেসী’’তি? ‘‘অহং খো, ভন্তে, অস্সদম্মং সণ্হেনপি ৱিনেমি, ফৰুসেনপি ৱিনেমি, সণ্হফৰুসেনপি ৱিনেমী’’তি. ‘‘সচে তে, কেসি, অস্সদম্মো সণ্হেন ৱিনযং ন উপেতি, ফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, সণ্হফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, কিন্তি নং কৰোসী’’তি? ‘‘সচে মে, ভন্তে, অস্সদম্মো সণ্হেন ৱিনযং ন উপেতি, ফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, সণ্হফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি; হনামি নং, ভন্তে. তং কিস্স হেতু? মা মে আচৰিযকুলস্স অৱণ্ণো অহোসী’’তি.
‘‘ভগৱা পন, ভন্তে, অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি. কথং পন, ভন্তে, ভগৱা পুৰিসদম্মং ৱিনেতী’’তি? ‘‘অহং খো, কেসি, পুৰিসদম্মং সণ্হেনপি ৱিনেমি, ফৰুসেনপি ৱিনেমি, সণ্হফৰুসেনপি ৱিনেমি. তত্ৰিদং, কেসি, সণ্হস্মিং – ইতি কাযসুচৰিতং ইতি কাযসুচৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি ৱচীসুচৰিতং ইতি ৱচীসুচৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি মনোসুচৰিতং ইতি মনোসুচৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি দেৱা, ইতি মনুস্সাতি. তত্ৰিদং, কেসি, ফৰুসস্মিং – ইতি কাযদুচ্চৰিতং ইতি কাযদুচ্চৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি ৱচীদুচ্চৰিতং ইতি ৱচীদুচ্চৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি মনোদুচ্চৰিতং ইতি মনোদুচ্চৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি নিৰযো, ইতি তিৰচ্ছানযোনি, ইতি পেত্তিৱিসযো’’তি.
‘‘তত্ৰিদং, কেসি, সণ্হফৰুসস্মিং – ইতি কাযসুচৰিতং ইতি কাযসুচৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি কাযদুচ্চৰিতং ইতি কাযদুচ্চৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি ৱচীসুচৰিতং ইতি ৱচীসুচৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি ৱচীদুচ্চৰিতং ইতি ৱচীদুচ্চৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি মনোসুচৰিতং ইতি মনোসুচৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি মনোদুচ্চৰিতং ইতি মনোদুচ্চৰিতস্স ৱিপাকো, ইতি দেৱা, ইতি মনুস্সা, ইতি নিৰযো, ইতি তিৰচ্ছানযোনি, ইতি পেত্তিৱিসযো’’তি.
‘‘সচে তে, ভন্তে, পুৰিসদম্মো সণ্হেন ৱিনযং ন উপেতি, ফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, সণ্হফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, কিন্তি নং ভগৱা কৰোতী’’তি? ‘‘সচে মে, কেসি, পুৰিসদম্মো সণ্হেন ৱিনযং ন উপেতি, ফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, সণ্হফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, হনামি নং, কেসী’’তি. ‘‘ন খো, ভন্তে, ভগৱতো পাণাতিপাতো কপ্পতি. অথ চ পন ভগৱা এৱমাহ – ‘হনামি, নং কেসী’’’তি! ‘‘সচ্চং, কেসি! ন তথাগতস্স পাণাতিপাতো কপ্পতি. অপি চ যো পুৰিসদম্মো সণ্হেন ৱিনযং ন উপেতি, ফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, সণ্হফৰুসেন ৱিনযং ন উপেতি, ন তং তথাগতো ৱত্তব্বং অনুসাসিতব্বং মঞ্ঞতি, নাপি ৱিঞ্ঞূ সব্ৰহ্মচাৰী ৱত্তব্বং অনুসাসিতব্বং মঞ্ঞন্তি. ৱধো হেসো, কেসি, অৰিযস্স ৱিনযে – যং ন তথাগতো ৱত্তব্বং অনুসাসিতব্বং মঞ্ঞতি, নাপি ৱিঞ্ঞূ সব্ৰহ্মচাৰী ৱত্তব্বং অনুসাসিতব্বং মঞ্ঞন্তী’’তি.
‘‘সো হি নূন, ভন্তে, সুহতো হোতি – যং ন তথাগতো ৱত্তব্বং অনুসাসিতব্বং মঞ্ঞতি, নাপি ৱিঞ্ঞূ সব্ৰহ্মচাৰী ৱত্তব্বং অনুসাসিতব্বং মঞ্ঞন্তীতি. অভিক্কন্তং, ভন্তে, অভিক্কন্তং, ভন্তে…পে… উপাসকং মং, ভন্তে, ভগৱা ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি. পঠমং.