৬. দোণসুত্তং

৩৬. একং সমযং ভগৱা অন্তৰা চ উক্কট্ঠং অন্তৰা চ সেতব্যং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নো হোতি. দোণোপি সুদং ব্ৰাহ্মণো অন্তৰা চ উক্কট্ঠং অন্তৰা চ সেতব্যং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নো হোতি. অদ্দসা খো দোণো ব্ৰাহ্মণো ভগৱতো পাদেসু চক্কানি সহস্সাৰানি সনেমিকানি সনাভিকানি সব্বাকাৰপৰিপূৰানি; দিস্ৱানস্স এতদহোসি – ‘‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো! ন ৱতিমানি মনুস্সভূতস্স পদানি ভৱিস্সন্তী’’তি!! অথ খো ভগৱা মগ্গা ওক্কম্ম অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসীদি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা. অথ খো দোণো ব্ৰাহ্মণো ভগৱতো পদানি অনুগচ্ছন্তো অদ্দস ভগৱন্তং অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসিন্নং পাসাদিকং পসাদনীযং সন্তিন্দ্ৰিযং সন্তমানসং উত্তমদমথসমথমনুপ্পত্তং দন্তং গুত্তং সংযতিন্দ্ৰিযং [যতিন্দ্ৰিযং (মহাৱ. ২৫৭)] নাগং. দিস্ৱান যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ –

‘‘দেৱো নো ভৱং ভৱিস্সতী’’তি? ‘‘ন খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, দেৱো ভৱিস্সামী’’তি. ‘‘গন্ধব্বো নো ভৱং ভৱিস্সতী’’তি? ‘‘ন খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, গন্ধব্বো ভৱিস্সামী’’তি. ‘‘যক্খো নো ভৱং ভৱিস্সতী’’তি? ‘‘ন খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, যক্খো ভৱিস্সামী’’তি. ‘‘মনুস্সো নো ভৱং ভৱিস্সতী’’তি? ‘‘ন খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, মনুস্সো ভৱিস্সামী’’তি.

‘‘‘দেৱো নো ভৱং ভৱিস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো – ‘ন খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, দেৱো ভৱিস্সামী’তি ৱদেসি. ‘গন্ধব্বো নো ভৱং ভৱিস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো – ‘ন খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, গন্ধব্বো ভৱিস্সামী’তি ৱদেসি. ‘যক্খো নো ভৱং ভৱিস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো – ‘ন খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, যক্খো ভৱিস্সামী’তি ৱদেসি. ‘মনুস্সো নো ভৱং ভৱিস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো – ‘ন খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, মনুস্সো ভৱিস্সামী’তি ৱদেসি. অথ কো চৰহি ভৱং ভৱিস্সতী’’তি?

‘‘যেসং খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, আসৱানং অপ্পহীনত্তা দেৱো ভৱেয্যং, তে মে আসৱা পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. যেসং খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, আসৱানং অপ্পহীনত্তা গন্ধব্বো ভৱেয্যং… যক্খো ভৱেয্যং… মনুস্সো ভৱেয্যং, তে মে আসৱা পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. সেয্যথাপি, ব্ৰাহ্মণ, উপ্পলং ৱা পদুমং ৱা পুণ্ডৰীকং ৱা উদকে জাতং উদকে সংৱড্ঢং উদকা অচ্চুগ্গম্ম তিট্ঠতি অনুপলিত্তং উদকেন; এৱমেৱং খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, লোকে জাতো লোকে সংৱড্ঢো লোকং অভিভুয্য ৱিহৰামি অনুপলিত্তো লোকেন. বুদ্ধোতি মং, ব্ৰাহ্মণ, ধাৰেহী’’তি.

‘‘যেন দেৱূপপত্যস্স, গন্ধব্বো ৱা ৱিহঙ্গমো;

যক্খত্তং যেন গচ্ছেয্যং, মনুস্সত্তঞ্চ অব্বজে;

তে ময্হং, আসৱা খীণা, ৱিদ্ধস্তা ৱিনড়ীকতা.

‘‘পুণ্ডৰীকং যথা ৱগ্গু, তোযেন নুপলিপ্পতি [নুপলিম্পতি (ক.)];

নুপলিপ্পামি [নুপলিম্পামি (ক.)] লোকেন, তস্মা বুদ্ধোস্মি ব্ৰাহ্মণা’’তি. ছট্ঠং;