১. পঠমউৰুৱেলসুত্তং

২১. এৱং মে সুতং [সং. নি. ১.১৭৩ আগতং] – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘একমিদাহং, ভিক্খৱে, সমযং উৰুৱেলাযং ৱিহৰামি নজ্জা নেৰঞ্জৰায তীৰে অজপালনিগ্ৰোধে পঠমাভিসম্বুদ্ধো. তস্স ময্হং, ভিক্খৱে, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘দুক্খং খো অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো. কিং নু খো অহং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা [গৰুকত্ৱা (সী. পী.)] উপনিস্সায ৱিহৰেয্য’’’ন্তি?

‘‘তস্স ময্হং, ভিক্খৱে, এতদহোসি – অপৰিপূৰস্স খো অহং সীলক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা অত্তনা সীলসম্পন্নতৰং, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং.

‘‘অপৰিপূৰস্স খো অহং সমাধিক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা অত্তনা সমাধিসম্পন্নতৰং, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং.

‘‘অপৰিপূৰস্স খো অহং পঞ্ঞাক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা অত্তনা পঞ্ঞাসম্পন্নতৰং, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং.

‘‘অপৰিপূৰস্স খো অহং ৱিমুত্তিক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা অত্তনা ৱিমুত্তিসম্পন্নতৰং, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্য’’ন্তি.

‘‘তস্স ময্হং, ভিক্খৱে, এতদহোসি – ‘যংনূনাহং য্ৱাযং [যোপাযং (সী. স্যা. কং. পী.)] ধম্মো মযা অভিসম্বুদ্ধো তমেৱ ধম্মং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্য’’’ন্তি.

‘‘অথ খো, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মা সহম্পতি মম চেতসা চেতোপৰিৱিতক্কমঞ্ঞায – সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং [সম্মিঞ্জিতং (সী. স্যা. কং. পী.)] ৱা বাহং পসাৰেয্য, পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৱমেৱং – ব্ৰহ্মলোকে অন্তৰহিতো মম পুৰতো পাতুৰহোসি. অথ খো, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মা সহম্পতি একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা দক্খিণং জাণুমণ্ডলং পথৱিযং নিহন্ত্ৱা যেনাহং তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা মং এতদৱোচ – ‘এৱমেতং ভগৱা, এৱমেতং সুগত! যেপি তে, ভন্তে, অহেসুং অতীতমদ্ধানং অৰহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা তেপি ভগৱন্তো ধম্মংযেৱ সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰিংসু; যেপি তে, ভন্তে, ভৱিস্সন্তি অনাগতমদ্ধানং অৰহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা তেপি ভগৱন্তো ধম্মংযেৱ সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰিস্সন্তি; ভগৱাপি, ভন্তে, এতৰহি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ধম্মংযেৱ সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰতূ’’’তি. ইদমৱোচ ব্ৰহ্মা সহম্পতি. ইদং ৱত্ৱা অথাপৰং এতদৱোচ –

‘‘যে চ অতীতা [যে চব্ভতীতা (সী. পী. ক.)] সম্বুদ্ধা, যে চ বুদ্ধা অনাগতা;

যো চেতৰহি সম্বুদ্ধো, বহূনং [বহুন্নং (সী. স্যা. কং. পী.) সং. নি. ১.১৭৩] সোকনাসনো.

‘‘সব্বে সদ্ধম্মগৰুনো, ৱিহংসু [ৱিহৰিংসু (স্যা. কং.)] ৱিহৰন্তি চ;

অথোপি ৱিহৰিস্সন্তি, এসা বুদ্ধান ধম্মতা.

‘‘তস্মা হি অত্তকামেন [অত্থকামেন (সী. ক.)], মহত্তমভিকঙ্খতা;

সদ্ধম্মো গৰুকাতব্বো, সৰং বুদ্ধান সাসন’’ন্তি.

‘‘ইদমৱোচ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মা সহম্পতি. ইদং ৱত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযি. অথ খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মুনো চ অজ্ঝেসনং ৱিদিত্ৱা অত্তনো চ পতিৰূপং য্ৱাযং [যোপাযং (সব্বত্থ)] ধম্মো মযা অভিসম্বুদ্ধো তমেৱ ধম্মং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহাসিং. যতো চ খো, ভিক্খৱে, সঙ্ঘোপি মহত্তেন সমন্নাগতো, অথ মে সঙ্ঘেপি গাৰৱো’’তি. পঠমং.