৯. সদ্ধসুত্তং
৯. একং সমযং ভগৱা নাতিকে ৱিহৰতি গিঞ্জকাৱসথে. অথ খো আযস্মা সদ্ধো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং সদ্ধং ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘আজানীযঝাযিতং খো, সদ্ধ, ঝায; মা খড়ুঙ্কঝাযিতং [আজানীযজ্ঝাযিতং খো সদ্ধ ঝাযথ, মা খড়ুঙ্কজ্ঝাযিতং (সী. পী.)]. কথঞ্চ, খড়ুঙ্কঝাযিতং হোতি? অস্সখড়ুঙ্কো হি, সদ্ধ, দোণিযা বদ্ধো [বন্ধো (স্যা. ক.)] ‘যৱসং যৱস’ন্তি ঝাযতি. তং কিস্স হেতু? ন হি, সদ্ধ, অস্সখড়ুঙ্কস্স দোণিযা বদ্ধস্স এৱং হোতি – ‘কিং নু খো মং অজ্জ অস্সদম্মসাৰথি কাৰণং কাৰেস্সতি, কিমস্সাহং [কম্মস্সাহং (ক.)] পটিকৰোমী’তি. সো দোণিযা বদ্ধো ‘যৱসং যৱস’ন্তি ঝাযতি. এৱমেৱং খো, সদ্ধ, ইধেকচ্চো পুৰিসখড়ুঙ্কো অৰঞ্ঞগতোপি ৰুক্খমূলগতোপি সুঞ্ঞাগাৰগতোপি কামৰাগপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি কামৰাগপৰেতেন উপ্পন্নস্স চ কামৰাগস্স নিস্সৰণং যথাভূতং নপ্পজানাতি. সো কামৰাগংযেৱ অন্তৰং কত্ৱা ঝাযতি পজ্ঝাযতি নিজ্ঝাযতি অৱজ্ঝাযতি, ব্যাপাদপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি… থিনমিদ্ধপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি… উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি… ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি ৱিচিকিচ্ছাপৰেতেন, উপ্পন্নায চ ৱিচিকিচ্ছায নিস্সৰণং যথাভূতং নপ্পজানাতি. সো ৱিচিকিচ্ছংযেৱ অন্তৰং কত্ৱা ঝাযতি পজ্ঝাযতি নিজ্ঝাযতি অৱজ্ঝাযতি. সো পথৱিম্পি নিস্সায ঝাযতি, আপম্পি নিস্সায ঝাযতি, তেজম্পি নিস্সায ঝাযতি, ৱাযম্পি নিস্সায ঝাযতি, আকাসানঞ্চাযতনম্পি নিস্সায ঝাযতি, ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনম্পি নিস্সায ঝাযতি, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনম্পি নিস্সায ঝাযতি, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনম্পি নিস্সায ঝাযতি, ইধলোকম্পি নিস্সায ঝাযতি, পৰলোকম্পি নিস্সায ঝাযতি, যম্পিদং দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাতং পত্তং পৰিযেসিতং অনুৱিচৰিতং মনসা, তম্পি নিস্সায ঝাযতি. এৱং খো, সদ্ধ, পুৰিসখড়ুঙ্কঝাযিতং হোতি.
‘‘কথঞ্চ, সদ্ধ, আজানীযঝাযিতং হোতি? ভদ্ৰো হি, সদ্ধ, অস্সাজানীযো দোণিযা বদ্ধো ন ‘যৱসং যৱস’ন্তি ঝাযতি. তং কিস্স হেতু? ভদ্ৰস্স হি, সদ্ধ, অস্সাজানীযস্স দোণিযা বদ্ধস্স এৱং হোতি – ‘কিং নু খো মং অজ্জ অস্সদম্মসাৰথি কাৰণং কাৰেস্সতি, কিমস্সাহং পটিকৰোমী’তি. সো দোণিযা বদ্ধো ন ‘যৱসং যৱস’ন্তি ঝাযতি. ভদ্ৰো হি, সদ্ধ, অস্সাজানীযো যথা ইণং যথা বন্ধং যথা জানিং যথা কলিং এৱং পতোদস্স অজ্ঝোহৰণং সমনুপস্সতি. এৱমেৱং খো, সদ্ধ, ভদ্ৰো পুৰিসাজানীযো অৰঞ্ঞগতোপি ৰুক্খমূলগতোপি সুঞ্ঞাগাৰগতোপি ন কামৰাগপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি ন কামৰাগপৰেতেন, উপ্পন্নস্স চ কামৰাগস্স নিস্সৰণং যথাভূতং পজানাতি, ন ব্যাপাদপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি… ন থিনমিদ্ধপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি… ন উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি… ন ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা ৱিহৰতি ন ৱিচিকিচ্ছাপৰেতেন, উপ্পন্নায চ ৱিচিকিচ্ছায নিস্সৰণং যথাভূতং পজানাতি. সো নেৱ পথৱিং নিস্সায ঝাযতি, ন আপং নিস্সায ঝাযতি, ন তেজং নিস্সায ঝাযতি, ন ৱাযং নিস্সায ঝাযতি, ন আকাসানঞ্চাযতনং নিস্সায ঝাযতি, ন ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং নিস্সায ঝাযতি, ন আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং নিস্সায ঝাযতি, ন নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং নিস্সায ঝাযতি, ন ইধলোকং নিস্সায ঝাযতি, ন পৰলোকং নিস্সায ঝাযতি, যম্পিদং দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাতং পত্তং পৰিযেসিতং অনুৱিচৰিতং মনসা, তম্পি নিস্সায ন ঝাযতি; ঝাযতি চ পন. এৱং ঝাযিঞ্চ পন, সদ্ধ, ভদ্ৰং পুৰিসাজানীযং সইন্দা দেৱা সব্ৰহ্মকা সপজাপতিকা আৰকাৱ নমস্সন্তি –
‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুৰিসুত্তম;
যস্স তে নাভিজানাম, যম্পি নিস্সায ঝাযসী’’তি.
এৱং ৱুত্তে আযস্মা সদ্ধো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কথং ঝাযী পন, ভন্তে, ভদ্ৰো পুৰিসাজানীযো [পুৰিসাজানীযো ঝাযতি, সো (সী. স্যা. পী.), পুৰিসাজানীযো, সো (ক.)] নেৱ পথৱিং নিস্সায ঝাযতি, ন আপং নিস্সায ঝাযতি, ন তেজং নিস্সায ঝাযতি, ন ৱাযং নিস্সায ঝাযতি, ন আকাসানঞ্চাযতনং নিস্সায ঝাযতি, ন ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং নিস্সায ঝাযতি, ন আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং নিস্সায ঝাযতি, ন নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং নিস্সায ঝাযতি, ন ইধলোকং নিস্সায ঝাযতি, ন পৰলোকং নিস্সায ঝাযতি, যম্পিদং দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাতং পত্তং পৰিযেসিতং অনুৱিচৰিতং মনসা, তম্পি নিস্সায ন ঝাযতি; ঝাযতি চ পন? কথং ঝাযিঞ্চ পন, ভন্তে, ভদ্ৰং পুৰিসাজানীযং সইন্দা দেৱা সব্ৰহ্মকা সপজাপতিকা আৰকাৱ নমস্সন্তি –
‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুৰিসুত্তম;
যস্স তে নাভিজানাম, যম্পি নিস্সায ঝাযসী’’তি.
‘‘ইধ, সদ্ধ, ভদ্ৰস্স পুৰিসাজানীযস্স পথৱিযং পথৱিসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, আপস্মিং আপোসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, তেজস্মিং তেজোসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, ৱাযস্মিং ৱাযোসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, আকাসানঞ্চাযতনে আকাসানঞ্চাযতনসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনে ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনে আকিঞ্চঞ্ঞাযতনসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, ইধলোকে ইধলোকসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, পৰলোকে পৰলোকসঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি, যম্পিদং দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাতং পত্তং পৰিযেসিতং অনুৱিচৰিতং মনসা, তত্ৰাপি সঞ্ঞা ৱিভূতা হোতি. এৱং ঝাযী খো, সদ্ধ, ভদ্ৰো পুৰিসাজানীযো নেৱ পথৱিং নিস্সায ঝাযতি…পে… যম্পিদং দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাতং পত্তং পৰিযেসিতং অনুৱিচৰিতং মনসা, তম্পি নিস্সায ন ঝাযতি; ঝাযতি চ পন. এৱং ঝাযিঞ্চ পন, সদ্ধ, ভদ্ৰং পুৰিসাজানীযং সইন্দা দেৱা সব্ৰহ্মকা সপজাপতিকা আৰকাৱ নমস্সন্তি –
‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুৰিসুত্তম;
যস্স তে নাভিজানাম, যম্পি নিস্সায ঝাযসী’’তি. নৱমং;