৯. কৰজকাযসুত্তং
২১৯. ‘‘নাহং, ভিক্খৱে, সঞ্চেতনিকানং কম্মানং কতানং উপচিতানং অপ্পটিসংৱেদিত্ৱা ব্যন্তীভাৱং ৱদামি, তঞ্চ খো দিট্ঠেৱ ধম্মে উপপজ্জে ৱা অপৰে ৱা পৰিযাযে. ন ত্ৱেৱাহং, ভিক্খৱে, সঞ্চেতনিকানং কম্মানং কতানং উপচিতানং অপ্পটিসংৱেদিত্ৱা দুক্খস্সন্তকিৰিযং ৱদামি.
‘‘স খো সো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো এৱং ৱিগতাভিজ্ঝো ৱিগতব্যাপাদো অসম্মূড়্হো সম্পজানো পটিস্সতো মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহৰতি তথা দুতিযং তথা ততিযং তথা চতুত্থং [চতুত্থিং (?)]. ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং মেত্তাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাপজ্জেন ফৰিত্ৱা ৱিহৰতি.
‘‘সো এৱং পজানাতি – ‘পুব্বে খো মে ইদং চিত্তং পৰিত্তং অহোসি অভাৱিতং, এতৰহি পন মে ইদং চিত্তং অপ্পমাণং সুভাৱিতং. যং খো পন কিঞ্চি পমাণকতং কম্মং, ন তং তত্ৰাৱসিস্সতি ন তং তত্ৰাৱতিট্ঠতী’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, দহৰতগ্গে চে সো অযং [চে অযং (স্যা.)] কুমাৰো মেত্তং চেতোৱিমুত্তিং ভাৱেয্য, অপি নু খো [অপি নু সো (?)] পাপকম্মং কৰেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘অকৰোন্তং খো পন পাপকম্মং অপি নু খো দুক্খং ফুসেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে. অকৰোন্তঞ্হি, ভন্তে, পাপকম্মং কুতো দুক্খং ফুসিস্সতী’’তি!
‘‘ভাৱেতব্বা খো পনাযং, ভিক্খৱে, মেত্তাচেতোৱিমুত্তি ইত্থিযা ৱা পুৰিসেন ৱা. ইত্থিযা ৱা, ভিক্খৱে, পুৰিসস্স ৱা নাযং কাযো আদায গমনীযো. চিত্তন্তৰো অযং, ভিক্খৱে, মচ্চো. সো এৱং পজানাতি – ‘যং খো মে ইদং কিঞ্চি পুব্বে ইমিনা কৰজকাযেন পাপকম্মং কতং, সব্বং তং ইধ ৱেদনীযং; ন তং অনুগং ভৱিস্সতী’তি. এৱং ভাৱিতা খো, ভিক্খৱে, মেত্তা চেতোৱিমুত্তি অনাগামিতায সংৱত্ততি, ইধ পঞ্ঞস্স ভিক্খুনো উত্তৰি [উত্তৰিং (সী. স্যা. পী.)] ৱিমুত্তিং অপ্পটিৱিজ্ঝতো.
‘‘কৰুণাসহগতেন চেতসা… মুদিতাসহগতেন চেতসা… উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহৰতি তথা দুতিযং তথা ততিযং তথা চতুত্থং. ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং উপেক্খাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাপজ্জেন ফৰিত্ৱা ৱিহৰতি.
‘‘সো এৱং পজানাতি – ‘পুব্বে খো মে ইদং চিত্তং পৰিত্তং অহোসি অভাৱিতং, এতৰহি পন মে ইদং চিত্তং অপ্পমাণং সুভাৱিতং. যং খো পন কিঞ্চি পমাণকতং কম্মং, ন তং তত্ৰাৱসিস্সতি ন তং তত্ৰাৱতিট্ঠতী’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, দহৰতগ্গে চে সো অযং কুমাৰো উপেক্খং চেতোৱিমুত্তিং ভাৱেয্য, অপি নু খো পাপকম্মং কৰেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘অকৰোন্তং খো পন পাপকম্মং অপি নু খো দুক্খং ফুসেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে. অকৰোন্তঞ্হি, ভন্তে, পাপকম্মং কুতো দুক্খং ফুসিস্সতী’’তি!
‘‘ভাৱেতব্বা খো পনাযং, ভিক্খৱে, উপেক্খা চেতোৱিমুত্তি ইত্থিযা ৱা পুৰিসেন ৱা. ইত্থিযা ৱা, ভিক্খৱে, পুৰিসস্স ৱা নাযং কাযো আদায গমনীযো. চিত্তন্তৰো অযং, ভিক্খৱে, মচ্চো. সো এৱং পজানাতি – ‘যং খো মে ইদং কিঞ্চি পুব্বে ইমিনা কৰজকাযেন পাপকম্মং কতং, সব্বং তং ইধ ৱেদনীযং; ন তং অনুগং ভৱিস্সতী’তি. এৱং ভাৱিতা খো, ভিক্খৱে, উপেক্খা চেতোৱিমুত্তি অনাগামিতায সংৱত্ততি, ইধ পঞ্ঞস্স ভিক্খুনো উত্তৰি ৱিমুত্তিং অপ্পটিৱিজ্ঝতো’’তি. নৱমং.