১. পঠমনিৰযসগ্গসুত্তং
২১১. ‘‘দসহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং নিৰযে. কতমেহি দসহি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পাণাতিপাতী হোতি লুদ্দো লোহিতপাণি হতপহতে নিৱিট্ঠো অদযাপন্নো সব্বপাণভূতেসু [নত্থেত্থ পাঠভেদো].
‘‘অদিন্নাদাযী হোতি. যং তং পৰস্স পৰৱিত্তূপকৰণং গামগতং ৱা অৰঞ্ঞগতং ৱা, তং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদাতা হোতি.
‘‘কামেসু মিচ্ছাচাৰী হোতি. যা তা মাতুৰক্খিতা পিতুৰক্খিতা মাতাপিতুৰক্খিতা ভাতুৰক্খিতা ভগিনিৰক্খিতা ঞাতিৰক্খিতা গোত্তৰক্খিতা ধম্মৰক্খিতা সসামিকা সপৰিদণ্ডা অন্তমসো মালাগুড়পৰিক্খিত্তাপি, তথাৰূপাসু চাৰিত্তং আপজ্জিতা হোতি.
‘‘মুসাৱাদী হোতি. সভগ্গতো ৱা পৰিসগ্গতো ৱা ঞাতিমজ্ঝগতো ৱা পূগমজ্ঝগতো ৱা ৰাজকুলমজ্ঝগতো ৱা অভিনীতো সক্খিপুট্ঠো – ‘এহম্ভো পুৰিস, যং জানাসি তং ৱদেহী’তি, সো অজানং ৱা আহ ‘জানামী’তি, জানং ৱা আহ ‘ন জানামী’তি, অপস্সং ৱা আহ ‘পস্সামী’তি, পস্সং ৱা আহ ‘ন পস্সামী’তি. ইতি অত্তহেতু ৱা পৰহেতু ৱা আমিসকিঞ্চিক্খহেতু ৱা সম্পজানমুসা ভাসিতা হোতি.
‘‘পিসুণৱাচো হোতি – ইতো সুত্ৱা অমুত্ৰ অক্খাতা ইমেসং ভেদায, অমুত্ৰ ৱা সুত্ৱা ইমেসং অক্খাতা অমূসং ভেদায. ইতি সমগ্গানং ৱা ভেত্তা ভিন্নানং ৱা অনুপ্পদাতা ৱগ্গাৰামো ৱগ্গৰতো ৱগ্গনন্দী, ৱগ্গকৰণিং ৱাচং ভাসিতা হোতি.
‘‘ফৰুসৱাচো হোতি – যা সা ৱাচা অণ্ডকা কক্কসা পৰকটুকা পৰাভিসজ্জনী কোধসামন্তা অসমাধিসংৱত্তনিকা, তথাৰূপিং ৱাচং ভাসিতা হোতি.
‘‘সম্ফপ্পলাপী হোতি অকালৱাদী অভূতৱাদী অনত্থৱাদী অধম্মৱাদী অৱিনযৱাদী, অনিধানৱতিং ৱাচং ভাসিতা হোতি অকালেন অনপদেসং অপৰিযন্তৱতিং অনত্থসংহিতং.
‘‘অভিজ্ঝালু হোতি. যং তং পৰস্স পৰৱিত্তূপকৰণং তং অভিজ্ঝাতা হোতি – ‘অহো ৱত যং পৰস্স তং মম অস্সা’তি.
‘‘ব্যাপন্নচিত্তো হোতি পদুট্ঠমনসঙ্কপ্পো – ‘ইমে সত্তা হঞ্ঞন্তু ৱা বজ্ঝন্তু ৱা উচ্ছিজ্জন্তু ৱা ৱিনস্সন্তু ৱা মা ৱা অহেসু’ন্তি.
‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিকো হোতি ৱিপৰীতদস্সনো – ‘নত্থি দিন্নং, নত্থি যিট্ঠং, নত্থি হুতং, নত্থি সুকতদুক্কটানং কম্মানং ফলং ৱিপাকো, নত্থি অযং লোকো, নত্থি পৰো লোকো, নত্থি মাতা, নত্থি পিতা, নত্থি সত্তা ওপপাতিকা, নত্থি লোকে সমণব্ৰাহ্মণা সম্মগ্গতা সম্মাপটিপন্না যে ইমঞ্চ লোকং পৰঞ্চ লোকং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদেন্তী’তি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, দসহি ধম্মেহি সমন্নাগতো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং নিৰযে.
‘‘দসহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং সগ্গে. কতমেহি দসহি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি নিহিতদণ্ডো নিহিতসত্থো লজ্জী দযাপন্নো, সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী ৱিহৰতি.
‘‘অদিন্নাদানং পহায অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি. যং তং পৰস্স পৰৱিত্তূপকৰণং গামগতং ৱা অৰঞ্ঞগতং ৱা, ন তং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদাতা হোতি.
‘‘কামেসুমিচ্ছাচাৰং পহায কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি. যা তা মাতুৰক্খিতা…পে… অন্তমসো মালাগুড়পৰিক্খিত্তাপি, তথাৰূপাসু ন চাৰিত্তং আপজ্জিতা হোতি.
‘‘মুসাৱাদং পহায মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি. সভগ্গতো ৱা পৰিসগ্গতো ৱা ঞাতিমজ্ঝগতো ৱা পূগমজ্ঝগতো ৱা ৰাজকুলমজ্ঝগতো ৱা অভিনীতো সক্খিপুট্ঠো – ‘এহম্ভো পুৰিস, যং জানাসি তং ৱদেহী’তি, সো অজানং ৱা আহ ‘ন জানামী’তি, জানং ৱা আহ ‘জানামী’তি, অপস্সং ৱা আহ ‘ন পস্সামী’তি, পস্সং ৱা আহ ‘পস্সামী’তি. ইতি অত্তহেতু ৱা পৰহেতু ৱা আমিসকিঞ্চিক্খহেতু ৱা ন সম্পজানমুসা ভাসিতা হোতি.
‘‘পিসুণৱাচং পহায পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি – ন ইতো সুত্ৱা অমুত্ৰ অক্খাতা ইমেসং ভেদায, অমুত্ৰ ৱা সুত্ৱা ইমেসং অক্খাতা অমূসং ভেদায. ইতি ভিন্নানং ৱা সন্ধাতা সহিতানং ৱা অনুপ্পদাতা সমগ্গাৰামো সমগ্গৰতো সমগ্গনন্দী, সমগ্গকৰণিং ৱাচং ভাসিতা হোতি.
‘‘ফৰুসৱাচং পহায ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি. যা সা ৱাচা নেলা কণ্ণসুখা পেমনীযা হদযঙ্গমা পোৰী বহুজনকন্তা বহুজনমনাপা, তথাৰূপিং ৱাচং ভাসিতা হোতি.
‘‘সম্ফপ্পলাপং পহায সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো হোতি কালৱাদী ভূতৱাদী, অত্থৱাদী ধম্মৱাদী ৱিনযৱাদী, নিধানৱতিং ৱাচং ভাসিতা হোতি কালেন সাপদেসং পৰিযন্তৱতিং অত্থসংহিতং.
‘‘অনভিজ্ঝালু হোতি. যং তং পৰস্স পৰৱিত্তূপকৰণং তং অনভিজ্ঝাতা হোতি – ‘অহো ৱত যং পৰস্স তং মম অস্সা’তি.
‘‘অব্যাপন্নচিত্তো হোতি অপ্পদুট্ঠমনসঙ্কপ্পো – ‘ইমে সত্তা অৱেৰা হোন্তু অব্যাপজ্জা অনীঘা, সুখী অত্তানং পৰিহৰন্তূ’তি.
‘‘সম্মাদিট্ঠিকো হোতি অৱিপৰীতদস্সনো – ‘অত্থি দিন্নং, অত্থি যিট্ঠং, অত্থি হুতং, অত্থি সুকটদুক্কটানং কম্মানং ফলং ৱিপাকো, অত্থি অযং লোকো, অত্থি পৰো লোকো, অত্থি মাতা, অত্থি পিতা, অত্থি সত্তা ওপপাতিকা, অত্থি লোকে সমণব্ৰাহ্মণা সম্মগ্গতা সম্মাপটিপন্না যে ইমঞ্চ লোকং পৰঞ্চ লোকং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদেন্তী’তি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, দসহি ধম্মেহি সমন্নাগতো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং সগ্গে’’তি. পঠমং.