৯. উপালিসুত্তং

৯৯. অথ খো আযস্মা উপালি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা উপালি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, ভন্তে, অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱিতু’’ন্তি.

‘‘দুৰভিসম্ভৱানি হি খো [দুৰভিসম্ভৱানি খো (সী. পী.)], উপালি, অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি. দুক্কৰং পৱিৱেকং দুৰভিৰমং. একত্তে হৰন্তি মঞ্ঞে মনো ৱনানি সমাধিং অলভমানস্স ভিক্খুনো. যো খো, উপালি, এৱং ৱদেয্য – ‘অহং সমাধিং অলভমানো অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱিস্সামী’তি, তস্সেতং পাটিকঙ্খং – ‘সংসীদিস্সতি ৱা উপ্লৱিস্সতি ৱা’তি [উপ্পিলৱিস্সতি ৱা (সী. স্যা. পী.)].

‘‘সেয্যথাপি, উপালি, মহাউদকৰহদো. অথ আগচ্ছেয্য হত্থিনাগো সত্তৰতনো ৱা অড্ঢট্ঠৰতনো [অট্ঠৰতনো (সী. পী.)] ৱা. তস্স এৱমস্স – ‘যংনূনাহং ইমং উদকৰহদং ওগাহেত্ৱা কণ্ণসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়েয্যং পিট্ঠিসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়েয্যং. কণ্ণসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়িত্ৱা পিট্ঠিসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়িত্ৱা ন্হত্ৱা [নহাত্ৱা (সী. পী.), ন্হাত্ৱা (স্যা.)] চ পিৱিত্ৱা চ পচ্চুত্তৰিত্ৱা যেন কামং পক্কমেয্য’ন্তি. সো তং উদকৰহদং ওগাহেত্ৱা কণ্ণসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়েয্য পিট্ঠিসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়েয্য; কণ্ণসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়িত্ৱা পিট্ঠিসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়িত্ৱা ন্হত্ৱা চ পিৱিত্ৱা চ পচ্চুত্তৰিত্ৱা যেন কামং পক্কমেয্য. তং কিস্স হেতু? মহা, উপালি [মহা হুপালি (সী. পী.)], অত্তভাৱো গম্ভীৰে গাধং ৱিন্দতি.

‘‘অথ আগচ্ছেয্য সসো ৱা বিড়াৰো ৱা. তস্স এৱমস্স – ‘কো চাহং, কো চ হত্থিনাগো! যংনূনাহং ইমং উদকৰহদং ওগাহেত্ৱা কণ্ণসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়েয্যং পিট্ঠিসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়েয্যং; কণ্ণসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়িত্ৱা পিট্ঠিসংধোৱিকম্পি খিড্ডং কীড়িত্ৱা ন্হত্ৱা চ পিৱিত্ৱা চ পচ্চুত্তৰিত্ৱা যেন কামং পক্কমেয্য’ন্তি. সো তং উদকৰহদং সহসা অপ্পটিসঙ্খা পক্খন্দেয্য. তস্সেতং পাটিকঙ্খং – ‘সংসীদিস্সতি ৱা উপ্লৱিস্সতি ৱা’তি. তং কিস্স হেতু? পৰিত্তো, উপালি, অত্তভাৱো গম্ভীৰে গাধং ন ৱিন্দতি. এৱমেৱং খো, উপালি, যো এৱং ৱদেয্য – ‘অহং সমাধিং অলভমানো অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱিস্সামী’তি, তস্সেতং পাটিকঙ্খং – ‘সংসীদিস্সতি ৱা উপ্লৱিস্সতি ৱা’তি.

‘‘সেয্যথাপি, উপালি, দহৰো কুমাৰো মন্দো উত্তানসেয্যকো সকেন মুত্তকৰীসেন কীড়তি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, নন্ৱাযং কেৱলা পৰিপূৰা বালখিড্ডা’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘স খো সো, উপালি, কুমাৰো অপৰেন সমযেন ৱুদ্ধিমন্ৱায ইন্দ্ৰিযানং পৰিপাকমন্ৱায যানি কানিচি কুমাৰকানং কীড়াপনকানি ভৱন্তি, সেয্যথিদং – ৱঙ্ককং [ৱঙ্কং (সী. পী.)] ঘটিকং মোক্খচিকং চিঙ্গুলকং [পিঙ্গুলিকং (স্যা.), চিঙ্কুলকং (ক.)] পত্তাড়্হকং ৰথকং ধনুকং, তেহি কীড়তি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, নন্ৱাযং খিড্ডা পুৰিমায খিড্ডায অভিক্কন্ততৰা চ পণীততৰা চা’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘স খো সো, উপালি, কুমাৰো অপৰেন সমযেন ৱুদ্ধিমন্ৱায ইন্দ্ৰিযানং পৰিপাকমন্ৱায পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতো সমঙ্গিভূতো পৰিচাৰেতি চক্খুৱিঞ্ঞেয্যেহি ৰূপেহি ইট্ঠেহি কন্তেহি মনাপেহি পিযৰূপেহি কামূপসংহিতেহি ৰজনীযেহি, সোতৱিঞ্ঞেয্যেহি সদ্দেহি… ঘানৱিঞ্ঞেয্যেহি গন্ধেহি… জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যেহি ৰসেহি… কাযৱিঞ্ঞেয্যেহি ফোট্ঠব্বেহি ইট্ঠেহি কন্তেহি মনাপেহি পিযৰূপেহি কামূপসংহিতেহি ৰজনীযেহি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, নন্ৱাযং খিড্ডা পুৰিমাহি খিড্ডাহি অভিক্কন্ততৰা চ পণীততৰা চা’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

[দী. নি. ১.১৯০; ম. নি. ২.২৩৩] ‘‘ইধ খো পন ৱো [ৱোতি নিপাতমত্তং (অট্ঠ.)], উপালি, তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা. সো ইমং লোকং সদেৱকং সমাৰকং সব্ৰহ্মকং সস্সমণব্ৰাহ্মণিং পজং সদেৱমনুস্সং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদেতি. সো ধম্মং দেসেতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পৰিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং, কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং পকাসেতি.

‘‘তং ধম্মং সুণাতি গহপতি ৱা গহপতিপুত্তো ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৱা কুলে পচ্চাজাতো. সো তং ধম্মং সুত্ৱা তথাগতে সদ্ধং পটিলভতি. সো তেন সদ্ধাপটিলাভেন সমন্নাগতো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘সম্বাধো ঘৰাৱাসো ৰজাপথো, অব্ভোকাসো পব্বজ্জা. নযিদং সুকৰং অগাৰং অজ্ঝাৱসতা একন্তপৰিপুণ্ণং একন্তপৰিসুদ্ধং সঙ্খলিখিতং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিতুং. যংনূনাহং কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজেয্য’ন্তি.

‘‘সো অপৰেন সমযেন অপ্পং ৱা ভোগক্খন্ধং পহায মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধং পহায অপ্পং ৱা ঞাতিপৰিৱট্টং পহায মহন্তং ৱা ঞাতিপৰিৱট্টং পহায কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজতি.

‘‘সো এৱং পব্বজিতো সমানো ভিক্খূনং সিক্খাসাজীৱসমাপন্নো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি নিহিতদণ্ডো নিহিতসত্থো লজ্জী দযাপন্নো সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী ৱিহৰতি.

‘‘অদিন্নাদানং পহায অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি দিন্নাদাযী দিন্নপাটিকঙ্খী; অথেনেন সুচিভূতেন অত্তনা ৱিহৰতি.

‘‘অব্ৰহ্মচৰিযং পহায ব্ৰহ্মচাৰী হোতি আৰাচাৰী ৱিৰতো মেথুনা গামধম্মা.

‘‘মুসাৱাদং পহায মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি সচ্চৱাদী সচ্চসন্ধো থেতো পচ্চযিকো অৱিসংৱাদকো লোকস্স.

‘‘পিসুণং ৱাচং পহায পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, ইতো সুত্ৱা ন অমুত্ৰ অক্খাতা ইমেসং ভেদায, অমুত্ৰ ৱা সুত্ৱা ন ইমেসং অক্খাতা অমূসং ভেদায. ইতি ভিন্নানং ৱা সন্ধাতা সহিতানং ৱা অনুপ্পদাতা, সমগ্গাৰামো সমগ্গৰতো সমগ্গনন্দী; সমগ্গকৰণিং ৱাচং ভাসিতা হোতি.

‘‘ফৰুসং ৱাচং পহায ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি. যা সা ৱাচা নেলা কণ্ণসুখা পেমনীযা হদযঙ্গমা পোৰী বহুজনকন্তা বহুজনমনাপা, তথাৰূপিং ৱাচং ভাসিতা হোতি.

‘‘সম্ফপ্পলাপং পহায সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো হোতি কালৱাদী ভূতৱাদী অত্থৱাদী ধম্মৱাদী ৱিনযৱাদী, নিধানৱতিং ৱাচং ভাসিতা হোতি কালেন সাপদেসং পৰিযন্তৱতিং অত্থসংহিতং.

‘‘সো বীজগামভূতগামসমাৰম্ভা পটিৱিৰতো হোতি. একভত্তিকো হোতি ৰত্তূপৰতো, ৱিৰতো ৱিকালভোজনা. নচ্চগীতৱাদিতৱিসূকদস্সনা পটিৱিৰতো হোতি, মালাগন্ধৱিলেপনধাৰণমণ্ডনৱিভূসনট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি, উচ্চাসযনমহাসযনা পটিৱিৰতো হোতি, জাতৰূপৰজতপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, আমকধঞ্ঞপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, আমকমংসপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, ইত্থিকুমাৰিকপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, দাসিদাসপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, অজেড়কপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, কুক্কুটসূকৰপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, হত্থিগৱস্সৱড়ৱপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, খেত্তৱত্থুপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতি, দূতেয্যপহিণগমনানুযোগা পটিৱিৰতো হোতি, কযৱিক্কযা পটিৱিৰতো হোতি, তুলাকূটকংসকূটমানকূটা পটিৱিৰতো হোতি, উক্কোটনৱঞ্চননিকতিসাচিযোগা পটিৱিৰতো হোতি, ছেদনৱধবন্ধনৱিপৰামোসআলোপসহসাকাৰা পটিৱিৰতো হোতি.

‘‘সো সন্তুট্ঠো হোতি কাযপৰিহাৰিকেন চীৱৰেন কুচ্ছিপৰিহাৰিকেন পিণ্ডপাতেন. যেন যেনেৱ পক্কমতি সমাদাযেৱ পক্কমতি, সেয্যথাপি নাম পক্খী সকুণো যেন যেনেৱ ডেতি সপত্তভাৰোৱ ডেতি. এৱমেৱং ভিক্খু সন্তুট্ঠো হোতি কাযপৰিহাৰিকেন চীৱৰেন কুচ্ছিপৰিহাৰিকেন পিণ্ডপাতেন. যেন যেনেৱ পক্কমতি সমাদাযেৱ পক্কমতি. সো ইমিনা অৰিযেন সীলক্খন্ধেন সমন্নাগতো অজ্ঝত্তং অনৱজ্জসুখং পটিসংৱেদেতি.

‘‘সো চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী. যত্ৱাধিকৰণমেনং চক্খুন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জতি; ৰক্খতি চক্খুন্দ্ৰিযং, চক্খুন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জতি. সোতেন সদ্দং সুত্ৱা… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৱা… জিৱ্হায ৰসং সাযিত্ৱা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৱা… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী. যত্ৱাধিকৰণমেনং মনিন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জতি; ৰক্খতি মনিন্দ্ৰিযং, মনিন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জতি. সো ইমিনা অৰিযেন ইন্দ্ৰিযসংৱৰেন সমন্নাগতো অজ্ঝত্তং অব্যাসেকসুখং পটিসংৱেদেতি.

‘‘সো অভিক্কন্তে পটিক্কন্তে সম্পজানকাৰী হোতি, আলোকিতে ৱিলোকিতে সম্পজানকাৰী হোতি, সমিঞ্জিতে পসাৰিতে সম্পজানকাৰী হোতি, সঙ্ঘাটিপত্তচীৱৰধাৰণে সম্পজানকাৰী হোতি, অসিতে পীতে খাযিতে সাযিতে সম্পজানকাৰী হোতি, উচ্চাৰপস্সাৱকম্মে সম্পজানকাৰী হোতি, গতে ঠিতে নিসিন্নে সুত্তে জাগৰিতে ভাসিতে তুণ্হীভাৱে সম্পজানকাৰী হোতি.

‘‘সো ইমিনা চ অৰিযেন সীলক্খন্ধেন সমন্নাগতো, ইমিনা চ অৰিযেন ইন্দ্ৰিযসংৱৰেন সমন্নাগতো, ইমিনা চ অৰিযেন সতিসম্পজঞ্ঞে সমন্নাগতো ৱিৱিত্তং সেনাসনং ভজতি অৰঞ্ঞং ৰুক্খমূলং পব্বতং কন্দৰং গিৰিগুহং সুসানং ৱনপত্থং অব্ভোকাসং পলালপুঞ্জং. সো অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা.

‘‘সো অভিজ্ঝং লোকে পহায ৱিগতাভিজ্ঝেন চেতসা ৱিহৰতি, অভিজ্ঝায চিত্তং পৰিসোধেতি. ব্যাপাদপদোসং পহায অব্যাপন্নচিত্তো ৱিহৰতি সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী, ব্যাপাদপদোসা চিত্তং পৰিসোধেতি. থিনমিদ্ধং পহায ৱিগতথিনমিদ্ধো ৱিহৰতি আলোকসঞ্ঞী সতো সম্পজানো, থিনমিদ্ধা চিত্তং পৰিসোধেতি. উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং পহায অনুদ্ধতো ৱিহৰতি অজ্ঝত্তং ৱূপসন্তচিত্তো, উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চা চিত্তং পৰিসোধেতি. ৱিচিকিচ্ছং পহায তিণ্ণৱিচিকিচ্ছো ৱিহৰতি অকথংকথী কুসলেসু ধম্মেসু, ৱিচিকিচ্ছায চিত্তং পৰিসোধেতি.

‘‘সো ইমে পঞ্চ নীৱৰণে পহায চেতসো উপক্কিলেসে পঞ্ঞায দুব্বলীকৰণে, ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, ‘নন্ৱাযং ৱিহাৰো পুৰিমেহি ৱিহাৰেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চা’’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘ইমম্পি খো, উপালি, মম সাৱকা অত্তনি ধম্মং সম্পস্সমানা অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱন্তি, নো চ খো তাৱ অনুপ্পত্তসদত্থা ৱিহৰন্তি.

‘‘পুন চপৰং, উপালি, ভিক্খু ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, ‘নন্ৱাযং ৱিহাৰো পুৰিমেহি ৱিহাৰেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চা’’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘ইমম্পি খো, উপালি, মম সাৱকা অত্তনি ধম্মং সম্পস্সমানা অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱন্তি, নো চ খো তাৱ অনুপ্পত্তসদত্থা ৱিহৰন্তি.

‘‘পুন চপৰং, উপালি, ভিক্খু পীতিযা চ ৱিৰাগা…পে… ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, ‘নন্ৱাযং ৱিহাৰো পুৰিমেহি ৱিহাৰেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চা’’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘ইমম্পি খো, উপালি, মম সাৱকা অত্তনি ধম্মং সম্পস্সমানা অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱন্তি, নো চ খো তাৱ অনুপ্পত্তসদত্থা ৱিহৰন্তি.

‘‘পুন চপৰং, উপালি, ভিক্খু সুখস্স চ পহানা…পে… চতুত্থং ঝানং…পে….

পুন চপৰং, উপালি, ভিক্খু সব্বসো ৰূপসঞ্ঞানং সমতিক্কমা পটিঘসঞ্ঞানং অত্থঙ্গমা নানত্তসঞ্ঞানং অমনসিকাৰা ‘অনন্তো আকাসো’তি আকাসানঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, ‘নন্ৱাযং ৱিহাৰো পুৰিমেহি ৱিহাৰেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চা’’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘ইমম্পি খো, উপালি, মম সাৱকা অত্তনি ধম্মং সম্পস্সমানা অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱন্তি, নো চ খো তাৱ অনুপ্পত্তসদত্থা ৱিহৰন্তি.

‘‘পুন চপৰং, উপালি, ভিক্খু সব্বসো আকাসানঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম ‘অনন্তং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি…পে….

‘‘সব্বসো ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম ‘নত্থি কিঞ্চী’তি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি…পে….

‘‘সব্বসো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম ‘সন্তমেতং পণীতমেত’ন্তি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, ‘নন্ৱাযং ৱিহাৰো পুৰিমেহি ৱিহাৰেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চা’’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘ইমম্পি খো, উপালি, মম সাৱকা অত্তনি ধম্মং সম্পস্সমানা অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱন্তি, নো চ খো তাৱ অনুপ্পত্তসদত্থা ৱিহৰন্তি.

‘‘পুন চপৰং, উপালি, ভিক্খু সব্বসো নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি; পঞ্ঞায চস্স দিস্ৱা আসৱা পৰিক্খীণা হোন্তি. তং কিং মঞ্ঞসি, উপালি, ‘নন্ৱাযং ৱিহাৰো পুৰিমেহি ৱিহাৰেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চা’’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘ইমম্পি খো, উপালি, মম সাৱকা অত্তনি ধম্মং সম্পস্সমানা অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱন্তি, অনুপ্পত্তসদত্থা চ ৱিহৰন্তি. ইঙ্ঘ ত্ৱং, উপালি, সঙ্ঘে ৱিহৰাহি. সঙ্ঘে তে ৱিহৰতো ফাসু ভৱিস্সতী’’তি. নৱমং.