৬. অধিমানসুত্তং
৮৬. একং সমযং আযস্মা মহাকস্সপো ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তত্ৰ খো আযস্মা মহাকস্সপো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আৱুসো ভিক্খৱে’’তি. ‘‘আৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো মহাকস্সপস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা মহাকস্সপো এতদৱোচ –
‘‘ইধাৱুসো, ভিক্খু অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি – ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’তি. তমেনং তথাগতো ৱা তথাগতসাৱকো ৱা ঝাযী সমাপত্তিকুসলো পৰচিত্তকুসলো পৰচিত্তপৰিযাযকুসলো সমনুযুঞ্জতি সমনুগ্গাহতি সমনুভাসতি. সো তথাগতেন ৱা তথাগতসাৱকেন ৱা ঝাযিনা সমাপত্তিকুসলেন পৰচিত্তকুসলেন পৰচিত্তপৰিযাযকুসলেন সমনুযুঞ্জিযমানো সমনুগ্গাহিযমানো সমনুভাসিযমানো ইৰীণং আপজ্জতি ৱিচিনং আপজ্জতি অনযং আপজ্জতি ব্যসনং আপজ্জতি অনযব্যসনং আপজ্জতি.
‘‘তমেনং তথাগতো ৱা তথাগতসাৱকো ৱা ঝাযী সমাপত্তিকুসলো পৰচিত্তকুসলো পৰচিত্তপৰিযাযকুসলো এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ মনসি কৰোতি – ‘কিং নু খো অযমাযস্মা অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি – খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’তি.
‘‘তমেনং তথাগতো ৱা তথাগতসাৱকো ৱা ঝাযী সমাপত্তিকুসলো পৰচিত্তকুসলো পৰচিত্তপৰিযাযকুসলো এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানাতি –
‘অধিমানিকো খো অযমাযস্মা অধিমানসচ্চো, অপ্পত্তে পত্তসঞ্ঞী, অকতে কতসঞ্ঞী, অনধিগতে অধিগতসঞ্ঞী. অধিমানেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি – খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’তি.
‘‘তমেনং তথাগতো ৱা তথাগতসাৱকো ৱা ঝাযী সমাপত্তিকুসলো পৰচিত্তকুসলো পৰচিত্তপৰিযাযকুসলো এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ মনসি কৰোতি – ‘কিং নু খো অযমাযস্মা নিস্সায অধিমানিকো অধিমানসচ্চো, অপ্পত্তে পত্তসঞ্ঞী, অকতে কতসঞ্ঞী, অনধিগতে অধিগতসঞ্ঞী. অধিমানেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি – খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’তি.
‘‘তমেনং তথাগতো ৱা তথাগতসাৱকো ৱা ঝাযী সমাপত্তিকুসলো পৰচিত্তকুসলো পৰচিত্তপৰিযাযকুসলো এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানাতি –
‘বহুস্সুতো খো পন অযমাযস্মা সুতধৰো সুতসন্নিচযো, যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পৰিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং অভিৱদন্তি, তথাৰূপাস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৱচসা পৰিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৱিদ্ধা. তস্মা অযমাযস্মা অধিমানিকো অধিমানসচ্চো, অপ্পত্তে পত্তসঞ্ঞী, অকতে কতসঞ্ঞী, অনধিগতে অধিগতসঞ্ঞী. অধিমানেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি – খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’তি.
‘‘তমেনং তথাগতো ৱা তথাগতসাৱকো ৱা ঝাযী সমাপত্তিকুসলো পৰচিত্তকুসলো পৰচিত্তপৰিযাযকুসলো এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানাতি –
‘অভিজ্ঝালু খো পন অযমাযস্মা; অভিজ্ঝাপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা বহুলং ৱিহৰতি. অভিজ্ঝাপৰিযুট্ঠানং খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘ব্যাপন্নো খো পন অযমাযস্মা; ব্যাপাদপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা বহুলং ৱিহৰতি. ব্যাপাদপৰিযুট্ঠানং খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘থিনমিদ্ধো খো পন অযমাযস্মা; থিনমিদ্ধপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা বহুলং ৱিহৰতি. থিনমিদ্ধপৰিযুট্ঠানং খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘উদ্ধতো খো পন অযমাযস্মা; উদ্ধচ্চপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা বহুলং ৱিহৰতি. উদ্ধচ্চপৰিযুট্ঠানং খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘ৱিচিকিচ্ছো খো পন অযমাযস্মা; ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠিতেন চেতসা বহুলং ৱিহৰতি. ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠানং খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘কম্মাৰামো খো পন অযমাযস্মা কম্মৰতো কম্মাৰামতং অনুযুত্তো. কম্মাৰামতা খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘ভস্সাৰামো খো পন অযমাযস্মা ভস্সৰতো ভস্সাৰামতং অনুযুত্তো. ভস্সাৰামতা খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘নিদ্দাৰামো খো পন অযমাযস্মা নিদ্দাৰতো নিদ্দাৰামতং অনুযুত্তো. নিদ্দাৰামতা খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘সঙ্গণিকাৰামো খো পন অযমাযস্মা সঙ্গণিকৰতো সঙ্গণিকাৰামতং অনুযুত্তো. সঙ্গণিকাৰামতা খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং.
‘সতি খো পন অযমাযস্মা উত্তৰি কৰণীযে ওৰমত্তকেন ৱিসেসাধিগমেন অন্তৰা ৱোসানং আপন্নো. অন্তৰা ৱোসানগমনং খো পন তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে পৰিহানমেতং’.
‘‘সো ৱতাৱুসো, ভিক্খু ‘ইমে দস ধম্মে অপ্পহায ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ৱুদ্ধিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জিস্সতী’তি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি. সো ৱতাৱুসো, ভিক্খু ‘ইমে দস ধম্মে পহায ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ৱুদ্ধিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জিস্সতী’তি ঠানমেতং ৱিজ্জতী’’তি. ছট্ঠং.